نقرس یه جور آرتروزه که معمولا در یک مفصل موجب تورم و درد یهویی می شه. آرتروز نقرسی به دلیل تجمع اسید اوریک در یک مفصل ایجاد می شه. علائم و نشونه های آرتروز نقرسی، ایجاد گره های زیرپوستی، مفاصل متورم، درد و داغی مفصله. با ما باشین تا در این نوشته بیشتر درباره این مریضی بدونین.

 

  • روشی مطمئن واسه تشخیص نقرس خارج کردن مایع جمع شده در مفصل و آزمایش دقیق اون زیر میکروسکوپ و تشخیص کریستالای اسید اوریکه.
  • نقرس طولانی با مصرف داروهای کاهنده ی سطح اسید اوریک در بدن خیلی راحت درمون می شه.
  • درمون نشدن نقرس ممکنه موجب آسیب جدی به مفصل، مشکلات کلیوی و تیفوس شه.
  • یکی از روشای درمون مریضی در شرایط زیاد جراحیه.
  • مصرف گیلاس هم می تونه از بروز حملات نقرسی در فرد گرفتار جلوگیری کنه.

رژیم غذایی در افراد نقرسی

هدف اصلی رژیم غذایی در مریضی نقرس، محدود کردن مواد غذایی پروتئین داره. در حالت ایده آل، بهتره فرد گرفتار از مصرف غذاهایی که پروتئین بالایی دارن، پرهیز کنه و میزان مصرف پروتئین رو در حد کنترل شده ای حفظ کنه.

غذاهای پر از پروتئین:

  • بعضی از شکلای مختلف ماهیا، غذاهای دریایی و صدف که شامل ماهی کولی، ساردین، ماهی خال خالی، گوش ماهی، شاه ماهی، صدف، ماهی قزل آلا و ماهی روغن می شه؛
  • بعضی از شکلای مختلف گوشتا مثل گوشت گوساله، گوشت بوقلمون، گوشت گوزن، جگر، دل و قلوه، آجیل و بعضی از شکلای مختلف شیرینیا؛
  • نوشیدنیای الکلی.

نقرس چیه؟

نقرس یه جور آرتروزه که یهویی موجب بروز تورم در مفصل می شه و معمولا یک مفصل رو درگیر می کنه. در مواردی که مریضی شدت بیشتری داره، ممکنه بیشتر از یک مفصل دچار درد و تورم شن.

چه عواملی موجب بروز مریضی نقرس می شه؟

افزایش بیش ازاندازه ی اسید اوریک در جریان خون و تجمع کریستالای اون در بافتای بدن موجب بروز مریضی نقرس می شه. کریستالای اسید اوریک با رسوب در یک مفصل و ایجاد تورم در مفصل باعث بروز درد، قرمزی، داغی و تورم می شن. اسید اوریک در حالت عادی هم در بدن به عنوان فرآورده ای جانبی از شکسته شدن مولکولای پروتئین تولید می شه. ازجمله عوامل افزایش اسید اوریک در خون میشه به عوامل ژنتیکی، چاقی، مصرف بعضی داروهای خاص مثل دیورتیکا و مریضی طولانی کلیوی اشاره کرد.

عوامل خطرساز نقرس چیه؟

عوامل خطرساز زیادی هست که می تونه ایجاد کننده دچار شدن به نقرس در افراد شه. امکان دچار شدن به نقرس بعد از عمل جراحی، تروما و کم شدن آب بدن بسیار شایعه. بعضی داروها مثل دیورتیکا (قرصای ادرارآور)، که واسه درمون فشار خون بالا استفاده می شن، موجب افزایش سطح اسید اوریک در خون می شن و زمینه رو واسه بروز مریضی نقرس جفت و جور می کنن.

داروهایی که سطح اسید اوریک رو در خون کاهش میدن، مثل آلوپورینول (Zyloprim, Aloprim)، ممکنه باعث بروز مریضی نقرس شن. چون هر چیزی که سطح اسید اوریک رو کاهش یا زیاد کنه، شرایط رو واسه تشکیل کریستالای اسید اوریک جفت و جور می کنه. آسپرین با دوز کم می تونه موجب زیاد حملات نقرس شه. درمون شکلای مختلف خاصی از سرطان هم ممکنه موجب مریضی نقرس شه، چون سطح اسید اوریک هنگام ازبین رفتن سلولای سرطانی زیاد می شه. آرتروز زیاد با آسیب جدی به مفاصل، احتمال بروز حملات نقرسی رو خیلی افزایش می ده.

علائم و نشونه های نقرس چیه؟

  • درد یهویی در یک مفصل؛
  • تورم مفصلی؛
  • داغ شدن مفصل درگیر؛
  • قرمزی مفصل.

این علائم و نشونه ها معمولا در یک مفصل بروز می کنن. مفصل درگیر به دلیل نا آرومی درد شدیدی داره و به هر گونه تماس خیلی حساسه. افراد گرفتار به نقرس معمولا هنگام حملات نقرسی حتی تحمل وزن یک ملحفه رو هم روی مفصل آسیب دیده ندارن. مفصل درگیر خیلی متورم، قرمز و داغ می شه.

نقرس بیشتر مفاصل اندامای پایینی رو درگیر می کنه. بیشترین مفصلی که معمولا درگیر این مریضی می شه، شست پاه. البته ابتلای دیگر مفاصل بدن مثل مفصل پا، زانو، آرنج، قوزک، مچ، دستا یا هر مفصل دیگری دور از انتظار نیس. هرچه نقرس شدیدتر و طولانی تر باشه، احتمال اینکه اندامای بیشتری دچار نا آرومی شن، هم بیشتر می شه.

مریضی نقرس موجب درد و سفتی مفاصل بدن می شه.

از دیگر نشونه های نقرس بروز مریضی تیفوسه. تیفوس گره ای سخته که به دلیل تجمع اسید اوریک در زیر پوست تشکیل می شه. تیفوس ممکنه در هرجایی از بدن مشاهده شه، اما تشکیل اون روی آرنج، غضروف بالای گوش شایع تره.

مشاهده ی گره های تیفوسی نشون دهنده تجمع بالای اسید اوریک در خونه. درواقع تشکیل این گرها روی مفاصل نشون می ده که میزان اسید اوریک طی سالای متمادی در خون بسیار بالا بوده. بروز مریضی تیفوس ثابت می کنه که بدن درگیر مریضی نقرس هم هست و استفاده از داروهای مناسب واسه درمون لازم و ضروریه.

وجود نقرس کنترل نشده ممکنه باعث آسیب جدی در مفاصل و بدشکلی اونا شه. تشکیل سنگای کلیوی هم یکی دیگر از علائم مریضی نقرس و تشکیل کریستالای اسید اوریک در کلیه س.

مطلب مشابه :  موندگاری دلبستگی از کودکی تا نوجوونی

موقع دچار شدن به نقرس باید به چه پزشکی مراجعه کرد؟

روماتولوژیستا تخصص کافی واسه تشخیص و درمون نقرس به ویژه در موقعیتای پیچیده رو دارن. متخصص مریضیای داخلی، پزشکان عمومی، دکتر خونواده و متخصص ارتوپد هم می تونن در تشخیص و درمون مریضی نقرس کمک کنن. متخصص نفرولوژی هم می تونن به کاهش سطح اسید اوریک خون با استفاده از داروهایی مثل آلوپورینول (Allopurinol) و جلوگیری از آسیبای کلیوی به دلیل بالا رفتن سطح اسید اوریک خون، کمک کنه.

خونواده

چیجوری پزشکان مریضی نقرس رو تشخیص میدن؟

مطمئن ترین روش واسه تشخیص نقرس خارج کردن کریستالای اسید اوریک از مفصل متورم شده و اندازه گیری دقیق اینه. پزشکان متخصص مثل روماتولوژیستا و ارتوپدها می تونن این کار رو به دقت بکنن. مایع خارج شده از مفصل باید زیر میکروسکوپ به دقت آزمایش شه. این روش بسیار مهم و کاربردیه، چون بقیه روشای پیشنهادی واسه تشخیص این مریضی ممکنه با علائم بعضی از مریضیا مثل آرتروز pseudogout (یه جور از آرتروز به دلیل رسوب بلورهای پری فسفات کلسیمه) و یا بعضی عفونتا مثل باشن و موجب سردرگمی پزشکان در تشخیص دقیق مریضی شه.

چه زمانی باید نقرس رو درمون کرد؟

تغییر روش زندگی، مثل محدود کردن غذاهایی که ایجاد کننده نقرس هستن، باید در افراد گرفتار به این مریضی صورت گیرد. درمون نقرس با دارو در افرادی که به شکل تکراری دچار حملات نقرس می شن، لازم و ضروریه. درمون داوریی هنگام تشکیل سنگایی با منشأ اسید اوریک در کلیه و آسیبای جدی در مفاصل و یا دچار شدن به مریضی تیفوس باید شروع شه. درمون هر فرد اختصاصیه و نمیشه درمانی خاص رو واسه همه افراد گرفتار به نقرس تجویز کرد.

روشای درمون در مریضی نقرس

وقتی نقرس کم و بدون عارضهه، میشه با استفاده از رژیم غذایی درست و تغییر سبک زندگی، مریضی رو کنترل و درمون کرد. با اینکه، تحقیقات نشون می ده که حتی رژیمای سخت غذایی هم اثر زیادی بر کاهش سطح اسید اوریک خون ندارن و بخاطر این درمون دارویی ضروریه. وقتی حملات نقرس زیاد می شه، سنگای کلیوی شکل می گیرن، مریضی تیفوس هم ظاهر می شه یا آسیب جدی در مفاصل دیده شه. درواقع درمون دارویی واسه کنترل سطح اسید اوریک خون بسیار حیاتیه.

داروهایی که واسه درمون نقرس تجویز می شن، سه گروه ان: داروهای کاهنده ی اسید اوریک، داروهای Prophylactic (داروهای کم کننده اوره و جلوگیری کننده از بروز حساسیت)، و داروهایی واسه آرامش سریع درد به دلیل نقرس.

آرامش

ازجمله علاجای اصلی نقرس استفاده از داروهای کم کننده ی ادراره. این داروها سطح اسید اوریک خون رو کاهش میدن. در بیشتر بیماران، میزان سطح اسید اوریک باید کمتر از ۶ میلی گرم در خون باشه. این داروها روی گره های تیفوسی و از بین رفتن کامل اونا هم اثر زیادی دارن. داروهای کاهنده ی سطح اسید اوریک شامل آلوپورینول، فبوکسوستات (febuxostat)، پروبنیسید (probenecid) و پگلوتایسین با نام تجاری کریستکسا (Krystexxa) می شن.

داروهای Prophylactic در شش ماه اول دوره درمون نقرس به همراه داروهای کاهنده ی اسید اوریک از شدت حملات مریضی و برگشت دوباره مریضی جلوگیری می کنه. بخاطر این هر دخالت ی دارویی که موجب کاهش یا افزایش سطح اسید اوریک در جریان خون شه می تونه در زیاد و یا برگشت دوباره مریضی نقرس هم مؤثر باشه. کلشیسین (Colcrys) و داروهای NSAID (داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی) مثل ایندومتاسین (indomethacin)، دیکلوفناک (diclofenac)، ایبوپروفن یا ناپروکسن سدیم واسه درمون و کنترل مریضی نقرس کاربرد زیادی دارن.

با مصرف داروهای پیشگیرانه در طول شش ماه اول شروع درمون مثل آلوپورینول (allopurinol)، فبوکسوستات (febuxostat)، پروبنیسید (probenecid) خطر حملات نقرس خیلی کاهش پیدا می کنه. باید توجه داشت که تداخل دارویی داروهای Prophylactic با داروی کریستکسا (Krystexxa) ممکنه مشکلاتی رو واسه فرد مریض بسازه.

دسته سوم داروها در زمان حملات نقرسی به خاطر کاهش درد و نا آرومی استفاده می شه. کلشیسین (Colcrys) و داروهایی NSAID (داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی) موقع حملات نقرس هم تجویز می شن تا درد و نا آرومی مفصل آسیب دیده کم بشه. کورتیکواستروئیدها مثل پردنیزون (prednisone)، متیل پردنیزولون (methylprednisolone) و پردنیزولون (prednisolone)، هم ممکنه موقع زیاد حملات نقرسی تجویز شن. با اینکه، میزان دوز این داروها به دلیل مشکلات جانبی مثل آب مروارید و یا پوکی استخوان باید محدود و کنترل شده باشه. داروهای استروئیدی در درمون بیمارانی نقرسی که قادر به مصرف داروهای کلشیسین (colchicine) و داروهایی NSAID (داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی) نیستن، بسیار سودمنده.

علاجای خونگی مریضی نقرس

یکی از علاجای خونگی واسه حملات زیاد نقرس نوشیدن آب فراوانه. مصرف زیاد داروهای NSAID (داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی) مثل ایبوپروفن (Advil, Motrin) و ناپروکسن سدیم (Aleve)، در زمانایی که هیچ داروی ضدانعقادی استفاده نمی شه مثل مریضی مشکل در کارکرد کلیه یا زخم معده، استفاده می شه. علاجای خونگی واسه درمون و کنترل مریضی نقرسِ طولانی می تونه مفید باشه. ایجاد تغییر در رژیم غذایی یه قدم مؤثر در کنترل این بیماریه. نوشیدن آب زیاد در جلوگیری از حملات نقرسی هم بسیار مفیده.

مشکلات جانبی داروهای نقرس

داروهای نقرس معمولا در بیشتر افراد بدون مشکلات خاصی هستن. با اینکه ممکنه مثل همه داروها حساسیتا و مشکلاتی رو در بعضی افراد بسازن.

مطلب مشابه :  دلیل گرگرفتگی بدن در زنان و روش های علاج اون 

  • آلوپورینول (Allopurinol) در بیشتر افراد بدون عارضهه، اما در بعضی افراد ممکنه موجب ایجاد حساسیت پوستی شه. حساسیت پوستی شدید بعد از مصرف این دارو به کم اتفاق میفته، ولی درصورت اتفاق نباید این موضوع رو بی اهمیت به حساب آورد و بهتره با دکتر خود درخصوص ادامه مصرف دارو مشورت کرد.
  • داروهای کلشیسین (Colchicine) هم ممکنه در بعضی افراد باعث بروز تهوع و اسهال شه و حتی بعضی وقتا باعث ضعف عضلات بدن و یا تغییر غیرطبیعی در تعداد سلولای خونی شه.
  • داروی پروبنیسید (probenecid) هم ممکنه در بیمارانی که سنگ کلیه دارن، موجب خیلی بد تر شدن مریضی و آسیبای جدی تر به کلیه شه.
  • فبوکسوستات (febuxostat) هم ممکنه باعث ایجاد ناهنجاریای کبدی، تهوع و حساسیتای پوستی شه.
  • NSAID (داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی) هم در بعضی از افراد ممکنه موجب تحریک و زخم معده شه. بخاطر این کبد و کلیه ی بیمارانی که از این دارو استفاده می کنن، باید به طور منظم کنترل شه.
  • کریستکسا (Krystexxa) به عنوان داروی تزریقی داخل وریدی تجویز می شه. حساسیتای پوستی شدید در تعداد کمی از بیماران مصرف کننده گزارش شده.

افراد گرفتار به نقرس بهتره چه غذاهایی رو از رژیم روزانه خود حذف کنن؟

وقتی غذاهای پروتئینی مصرف می کنین میزان اسید اوریک خون تون زیاد می شه، پس باید روش درستی رو واسه مدیریت رژیم غذایی خود و پرهیز از زیاده روی در مصرف غذاهای پروتئین دار انتخاب کرد. البته داشتن رژیم کم پروتئین کار تقریبا سختیه، چون پروتئین واسه سلامت بدن بسیار مفیده. پیروی از رژیم کم پروتئین موجب می شه سطح اسید اوریک خون تقریبا کم بشه.

  • نقرس معمولا همراه با چاقی و اضافه وزنه و کاهش وزن تا حد زیادی می تونه بر بهتر شدن و کنترل مریضی اثر مثبت داشته باشه؛
  • داشتن رژیم غذایی کم چرب با افزایش پروتئین و جایگزینی با موادغذایی شامل کربوهیدارت تصفیه شده (مثل شکر، نون سفید، سیب زمینی) و استفاده از مواد غذایی شامل کربوهیدارت پیچیده (مثل سبزیجات و غلات سبوس دار) تا حد زیادی می تونه سطح اسید اوریک خون رو کاهش بده؛
  • کاهش مصرف غذاهای دریایی و گوشت قرمز؛
  • مصرف لبنیات کم چرب هم تا حد زیادی خطر دچار شدن به مریضی نقرس رو کم می کنه؛
  • نوشیدن آبجو و مشروبات الکلی هم خطر دچار شدن به نقرس رو افزایش می ده؛
  • تحقیقات انجام شده در این مورد نشون می ده که مصرف گیلاس تازه تا ۳۵ درصد خطر دچار شدن به نقرس رو کم می کنه. بعضی از افراد هم فکر می کنن که آب گیلاس یا گیلاس خشک شده هم دقیقا اثر مشابهی دارن، گرچه هنوز این مسئله به طور کامل اثبات نشده.
  • نوشیدن شربتای شیرین شده با شکر یا شرینیایی که شامل فروکتوز بالایی هستن، خطر دچار شدن به مریضی نقرس رو خیلی افزایش میدن.

بیماران نقرسی ممکنه دچار چه عوارضی شن؟

کنترل و درمون نشدن مریضی نقرس در بلندمدت ممکنه موجب آسیبای جدی مفصلی شه. اسید اوریک ممکنه در کلیه ها جمع شه و موجب تشکیل سنگای کلیوی و ایجاد مشکل در کارکرد کلیه ها شه.

تجمع اسید اوریک در بافتای نرم به ویژه در دور مفاصل موجب تشکیل گره های تیفوسی می شه. این گرها ممکنه به مرور بزرگ شن و ظاهر ناجوری پیدا کنن.

اهمیت توجه به درمون در بیماران نقرسی

نقرس مریضی ای مزمنه. درمون نشدن اون ممکنه باعث بروز دردهای وحشتناک و کنترل نشدن حملات اون شه. همونجوریکه پیش از اینم گفته شد، آسیب مفصلی و مشکلات کلیوی از مشکلات دچار شدن به این بیماریه. البته درمون به موقع در بیشتر بیماران می تونه اونا رو از شر دردهای آزاردهنده و مشکلات بعدی این مریضی خلاص کنه.

میشه از دچار شدن به این مریضی جلوگیری کرد؟

بعضی از عوامل ایجاد کننده مریضی نقرس ژنتیکی و بعضی از اونا قابل پیشگیری و کنترل هستن. بعضی از عوامل ایجاد کننده این مریضی مثل چاقی و رژیم غذایی کنترل شدنی هستن. داشتن وزن متعادل و رژیم غذایی سالم کم کالری، کم چربی و زیاده روی نکردن در مصرف گوشت قرمز می تونه تا حد زیادی خطر دچار شدن به مریضی نقرس رو در افراد کاهش بده.

چه تحقیقاتی در مورد ی مریضی نقرس انجام شده؟

تحقیقاتی زیادی در مورد داروهای محدودکننده ی سیگنال شیمیایی معروف به اینترلوکین-۱ در بیمارانی که از بقیه روشای درمانی جواب مناسب نگرفته ان، انجام شده. آناکینرا (Anakinra) و کاناکینومب (canakinumab) دو دارویی هستن که واسه محدود کردن سیگنال شیمیایی اینترلوکین-۱ تجویز می شن. این داروها حالا واسه مریضیای دیگر هم استفاده می شه و تحقیقات زیادی روی میزات تاثیرگذاری اون در مریضی نقرس در حال انجامه.

تحقیقات دیگری روی دستگاه سی تی اسکن پیشرفته درحالِ انجامه که می تونه در تشخیص به موقعِ مریضی کمک زیادی کنه. تحقیقات و تحقیقای زیادی هم روی ژنای انتقال دهنده اسید اوریک که مسئول سوخت وساز اسیداوریک هستن هم انجام شده که هنوز نتایج قطعی اون در درمون مریضی اثبات نشده.



دیدگاهتان را بنویسید