مستندات قرآنی و روایی انسان ‌شناسی علامه حسن زاده آملی۹۳- قسمت ۴

۲-۵٫خلافت الهیه انسان ومصداق اتم آن در عصر حاضر ۱۱۸
۳٫ولایت تکوینى و تشریعى‏ ۱۱۹
۳-۱٫برتری ولایت بر رسالت و نبوت ۱۲۱
۳-۲٫علت استمرار ولایت و انقطاع نبوت ورسالت انسان کامل ۱۲۱
۳-۳٫ برگشت ولایت تکوینی و تشریعی به یک ولایت ۱۲۳
۳-۴٫ علت نصب ولی ۱۲۴
۳-۵٫ ولایت محبوبی و محبی ۱۲۴
۴٫اوصاف و مقامات انسان کامل ۱۲۵
۴-۱٫ولی الله ۱۲۵
۴-۲٫خلیفه الله ۱۲۵
۴-۲-۱٫خلافت مرتبه‏ایست جامع جمیع مراتب عالم‏ ۱۲۶
۴-۳٫قطب زمان ۱۲۷
۴-۴٫مصلح بریه الله ۱۲۸
۴-۵٫معدن کلمه الله ۱۲۹
۴-۶٫حجه الله ۱۲۹
۴-۶-۱٫فیوضات انسان کامل در زمان غیبت ظاهری ۱۳۰
۴-۶-۲٫امکان دوام طولانی بدن عنصری انسان کامل در وساطت فیض ۱۳۱
۴-۷٫عقل مستفاد ۱۳۱
۴-۷-۱٫انسان کامل ثمره شجره وجود. ۱۳۲
۴-۷-۲٫حرکت وجودیه و ایجادیه حرکت حبّى ۱۳۳
۴-۸٫انسان کامل مؤید به روح القدس ۱۳۳
۴-۸-۱٫قوت حدس‏ و بی نیازی انسان کامل از فکر ۱۳۴
۴-۸-۲٫مراتب انسانها از غبى تا غنى‏ ۱۳۵
۴-۸-۳٫انسان کامل صاحب نفس مکتفى ۱۳۸
۴-۹٫انسان کامل محلّ مشیه اللّه است‏ ۱۳۸
۴-۱۰٫انسان کامل صاحب مرتبه قلبیه ۱۳۹
۴-۱۰-۱٫تعریف قلب و وجه تسمیه آن‏ ۱۴۰
۵٫نتیجه ۱۴۱
۶٫کلام آخر در تعریف حقیقی انسان ۱۴۲
فهرست مهم‌ترین منابع و مأخذ ۱۴۴
کلیّات
۱٫تعریف و تبیین موضوع
از میان سه موضوع محوری و اساسی در اندیشه بشری یعنی خدا، انسان و جهان، ، که در طول تاریخ و در همه جوامع بشری پرسش‌های مهمی درباره آنها طرح شده و همه تلاش فکری انسان به دنبال پاسخ‌های درست و مناسب به آنهاست. شناخت انسان به عنوان آن سوی سکه معرفت خداوندی اهمیت ویژه‌ای داشته و دارد. و می توان گفت که انسان شناسی یکی از مهم ترین و کهن‌ترین دانش ها به شمار می آید، چراکه انسان همیشه دنبال یافتن منشاء پیدایش خود بوده و به همین منظور افسانه ها و داستان های فراوانی نیز ساخته و پرداخته است. شناخت حقیقت انسان، نحوه تکون و آغاز حیات او، سرنوشت و سرانجام و جایگاه او در نظام هستی از جمله مسائلی است که هم در مشرق زمین و هم در مغرب زمین هم در شرایع توحیدی مثل اسلام مسیحیت و یهودیت و هم ادیان غیر توحیدی مثل هندوئیسم و بودیسم (با نگرش های مختلف) و هم در مکاتب فلسفی و عرفانی مورد توجه بوده است. لذا امروزه این موضوع چنان گسترده است که به طور کلی هر منظومه معرفتی را که به بررسی انسان، بُعد یا ابعادی از وجود او یا گروه و قشر خاصی از انسان‌ها می‌پردازد، می‌توان «انسان‌شناسی» نامید.
انسان‌شناسی، گونه‌های مختلفی دارد که به لحاظ روش یا نوع نگرش، از یکدیگر متمایز می‌شوند. این مقوله را می‌توان بر اساس «روش»، به انسان‌شناسی تجربی، فلسفی، عرفانی، و دینی تقسیم کرد:
الف) انسان شناسی تجربی یا علمی؛ نوعی از انسان شناسی است که با روش تجربی به بررسی انسان می پردازد،
ب) انسان شناسی شهودی یا عرفانی؛ در انسان شناسی عرفانی بر مبنای علم حضوری به مطالعه و بحث و بررسی در مورد انسان و معرفی انسان کامل و همچنین نحوه دست یابی انسان به کمال پرداخته می‌شود.
ج) انسان شناسی فلسفی؛ انسان شناسی فلسفی بر اساس ماهیتی که دارد، دنبال شناخت ماهیت انسان به صورت قضیه حقیقیه است. این نوع معرفت، همه انسان های گذشته و حال و آینده را مصادیق موضوع خود می داند و روش آن، تعقل و بهره مندی از عقل است. در انسان شناسی فلسفی مسائلی از قبیل اینکه آیا انسان علاوه بر بدن، ساحت دیگری چون نفس دارد؟ درصورت تعدد ساحت های وجودی وی، کدام یک از آنها حقیقت انسان را تشکیل می دهد؟ ج) تعریف نفس و ادله وجود و تجرد آن چیست؟ د) رابطه نفس و بدن چگونه است؟ ه) کدام یک از نفس و بدن در آفرینش مقدم هستند؟ و….
د) انسان شناسی دینی؛ در این نوع از انسان شناسی ابعاد، ویژگی ها، حقایق و ارزش های گوناگون انسانی از طریق مراجعه به متون مقدس دینی- کتاب و سنت- و با استخدام دیگر روشهای مورد نیاز به دست می‌آید.
شکی نیست که دانش بشری چه تجربی و فلسفی و یا حتی عرفانی آن خالی از اوهامات و مغالطات نیست، لذا هر مسئله ای که با وحی الهی و متون دینی تطبیق داشته و راه او را روشن تر کند برای او اطمینان بخشتر خواهد بود و در میان اندیشمندان ما نیزجمع بین تمام روش ها عرضه دست آورد‌های علمی بر نصوص دینی و الهی بسیار اهمیت داشته است. از این رو برآن شدیم تا این مسئله را از دیدگاه علامه حسن زاده آملی که سالیانی متمادی مسائل را با این مبنا که قرآن، عرفان و برهان از هم جدایی ندارند مورد بررسی قرار دهیم.

این مطلب را هم بخوانید :  دسته بندی علمی - پژوهشی : مستندات قرآنی و روایی انسان ‌شناسی علامه حسن زاده آملی۹۳- قسمت ۹

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.