بررسی ساختاری و کارکرد خوشه برنج در وضعیت موجود و مطلوب- قسمت …

تجمیع شرکت ها و یا وجود شبکه ای قوی از شرکت های کوچک که در یک زمینه خاص تخصص دارند
وجود مهادت های لازم
شناخت کامل از ویژگی های صنعت مورد نظر و تمایل به بحث و تبادل نظر در جهت ارتقاء مهارت ها در میان گروههای ذینفع
وجود روحیه تجاری
وجود انجمن های صنفی و اتحادیه های کارگری
عدم تمرکز در قوانین و فضای قانونگذاری مناسب
وجود موسسات علمی کاربردی که مهارت های طراحی و تکنولوژی را ارائه دهند
عدم وجود مانع برای ایجاد تغییرات در تولید
وجود تقاضای بالا برای محصول
همانطور که گفته شد با شکلگیری این تجمعها، نیاز به حمایت و هدایت آنها به سوی تشکیل خوشه وجود دارد که این کار معمولا به دو صورت انجام می شود. یک روش به صورت درونزا و از پایین به بالا است که در قالب تشکیل انجمن ها و کنسرسیومها و هدایت های جمعی خودانگیخته انجام می شود و روش دیگر به صورت برونزا و معمولا توسط نهادهای عمومی انجام می گیرد. البته باید ذکر نمود که این روش در قالب هدایت شرکتهای مجتمع و با تشکیل برخی نهادهای حامی و واسط صورت می گیرد و تشکیل یک خوشه از آغاز با تاسیس شرکت ها و نهادهای لازم و بر اساس یک برنامه که کلا توسط نهادهای عمومی صورت گیرد در ادبیات خوشه ها مردود شمرده شده است. از دیدگاه مارتین[24] و سونلی[25]، اگر چه رویکردهای درونزای از پایین به بالا تا اندازهای مطلوب به نظر می رسند، برنامه های عمومی (دولتی) حمایت از خوشه ها نیز نقاط قوت نسبی خاص خود را دارند. همانطور که مورد نخست می تواند پتانسیلهای خوشه ای شرکت ها و دیگر سازمانهای موجود در یک اجتماع را بهتر فعال سازد، رویکرد دوم پتانسیل بیشتری برای در برگرفتن مجموعه بزرگتری از نقشآفرینان و ظهور نقشآفرینان دیگر دارد. در نتیجه، اینکه کدام یک از دو روش پرورش خوشه ها مناسب تر است به وضعیت خاص منطقه ای بستگی دارد و این وضعیت خاص نیز شامل پیششرطهای ساختاری و اهداف دارای ارجحیت است. در واقع می توان گفت که هیچ نسخه قطعی و راهکار بهینه در پرورش خوشه که در گستره وسیعی از مجموعه های مجتمع، قابل بکارگیری باشد وجود ندارد.
10-2- توسعه خوشه های صنایع کوچک و متوسط از نگاه یونیدو
سازمان توسعه صنعتی ملل متحد(یونیدو) به عنوان یکی از پیشروترین سازمانهای حامی خوشه های صنعتی در جهان، در بسیاری از کشورها به خصوص کشور هی در حال توسعه به بررسی توسعه ای خوشه پرداخته است. بسیاری از کشور ها، از تجربیات این سازمان در زمینه خوشه ها استفاده کرده اند و این سازمان با حمایت های خود از خوشه های هدف در بخش های مختلف کشور ها را در این فرایند کمک می نماید.
یونیدو از اواسط 1990 یاریگر خوشه ها به منظور توسعه کشورها بوده است. التزام آن بوسیله بررسیای که خوشه های کشورهای در حال توسعه بشرطی می تواند رشد کند که مسائل و دلایل ریشه ای مورد رفع قرار گیرد. چالش یونیدو این است که اهداف رشد اقتصادی را با ارتباطی گستردهتر، منطبق بر رشد اقتصادی محلی و منطقهای و کاهش فقر کند (یونیدو، 2010).
رویکرد یونیدو، مشکل اصلی که صنایع کوچک و متوسط با آن روبهرو هستند را منزوی شدن آین شرکت ها و نه اندازه آنها می بیند. هدف یونیدو در سطح خوشه عبارت است از کمک به ذینفعان در
ایجاد و توسعه یک چشم انداز جمعی و مشارکتی برای آینده
تقویت ظرفیت بر مبنای چشم انداز مذکور
برای رسیدن به این دو هدف فعالیت های زیر باید صورت گیرد:
الف) تقویت پیوند های درون خوشه: این رابطه شامل ارتباطات بیم خود صنایع کوچک و متوسط و نیز رابطه بین این بنگاه ها و شرکت های بزرگ، نهاد های پشتیبان، دولت، بانک ها، مراکز توسعه کسب و کار و مانند این ها می شود.
ب) کمک به ذینفعان در حصول به یک چشم انداز مشترک برای کل خوشه
ج) کمک به ذینفعان برای هماهنگ کردن فعالیت هایشان و اشتراک منافع در راستای چشم انداز مشترک برای کل خوشه
د) عامل توسعه خوشه، یک چهارچوب خودکار و خودگردان که به پویایی و تغییر در خوشه تداوم می بخشد را از طریق یک فرایند گام به گام ایجاد می کند.
1-10-2- ويژگي هاي كليدي و مهم رويكرد يونيدو
رويكرد مبتني بر نياز (نياز محور)
توسعه خوشه نمي تواند توسط يك برنامه از پيش تعيين شده آغاز شود. برنامه توسعه اي براي هر خوشه بر اساس نيازهاي ديكته شده از سوي ذينفعان-در هر مقطع زماني- تعيين مي شود. گرچه يك هدف اصلي براي راهبران خوشه آن است كه آگاهي و توجه ذينفعان را جلب كنند، اما مورد ديگري كه به همين اندازه حياتي مي باشد اين است كه در مرحله مياني، تنها فعاليت هايي كه از سوي ذينفعان تاييد شده است به صورت پايدار و پيوسته اجرا شود.
در موارد و مثال هاي نادر، زماني فعاليت هاي هدايت شده مبتني بر عرضه آغاز مي شوند كه جلب و ايجاد علاقه در ذينفعان ضروري باشد.زماني كه هر خوشه با طيف گسترده اي از چالش ها و فرصت ها روبه رو است، برخي نواحي داراي اولويت كاري (نقاط فشار) به آساني تشخيص داده مي شوند.در همه خوشه ها، هم فرايند انتخاب نقطه فشار و هم استراتژي مواجهه با آن ها به خصوصيات ويژه آن خوشه بستگي دارد.
انعطافپذيري
به محض اينكه رويكرد توسعه خوشه اي در محدوده گسترده اي از بخش ها و كشورها با تقاضا روبهرو شد، لازم بود كه يك سازوكار مداخله اي انعطافپذير براي تهيه برنامه عمل مناسب و سفارشي (مطابق با ميل مشتري) بسط و گسترش داده شود.
موفقيت يك پروژه توسعه خوشه حقيقتا به انعطاف پذيري و اختيارات طراحان برنامه و مجريان ب

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است

ستگي دارد. اين موضوع به ويژه در مورد عامل توسعه خوشه (CDA) كه مستقيما با ذينفعان كار مي كند، صادق است.
رويكرد يونيدو اين نكته را تصريح مي كند كه اجزاء نسبتا بزرگ و مهم هر برنامه عمل خوشه، از اول شناخته شده نيستند. بهترين رويكرد آن است كه اجزاه دهيم اجزاء ياد شده به طور طبيعي از ارتباط متقابل و روزمره بين ذينفعان خوشه ناشي شوند. به همين دليل، اين مسئله مشكلي متداول براي مسئولين اجرايي (مثلا بالا بردن سطح فناوري يا احتمال حمايت مالي SME ها) جهت انجام موفقيت آميز توسعه خوشه بشمار مي آيد.
مشكل مذكور به اين دليل پيش مي آيد كه توسعه گام به گام در سطح خوشه، اغلب باعث ايجاد تقاضاي همكاري مي شود كه خارج از محدوده اختيارات مسئولين اجرايي است.
پشتيباني هدايت شده از طريق واسطه
يك بخش جدايي ناپذير از رويكرد يونيدو در توسعه خوشه اي آن است كه اجراي مسئوليت ها را تا حد امكان به واسطه هايي مانند اتحاديه هاي صنعتي، سازمان هاي غير دولتي (NGO)، شبكه هاي شركتي نهادينه شده و ارائه كنندگان خدمات (دولتي يا خصوصي) و غيره واگذار مي كند.
اين روش نه تنها به عنوان بخشي ضروري از مسير بلندمدت توسعه كل خوشه بشمار مي آيد، بلكه اغلب پارامتري كافي براي آشكار ساختن عوامل موثر و تعيين كننده در خوشه هاي توسعه نيافته محسوب مي شود.
در بسياري از خوشه هاي توسعه نيافته، واسطه ها اغلب يا وجود ندارند و يا اگر هستند، ظرفيت هاي عملي بسيار ضعيفي دارند. به همين دليل ممكن است كه واسطه ها نياز اساسي به بالا بردن سطح كيفيت (اگر نياز باشد كه از ابتدا آنها را نوسازي كنيم) متناسب با طبيعت خوشه ها و نقاط فشار داشته باشند.
انتظار ميرود كه واسطهها نقش راهبري رو به افزايش را در تشخيص و اجراي فعاليت ها با هدف “سازماندهي” فرايند توسعه خوشه و ايجاد يك سيستم خودگردان در خوشه بر عهده گيرند.
انتظار مي رود در زمان لازم و تا زماني كه عامل توسعه را ترك مي كند، واسطه ها از توانايي لازم و كامل برخوردار شده و به عنوان نقطه كانوني ساختار شكل گرفته خوشه عمل كنند.( منصوری، 1384)
2-10-2- مراحل رویکرد یونیدو