اعتراض در شعر فروغ۹۱- قسمت ۴۶

فروغ بر خلاف شاعرانی چون نعمت میرزا زاده، خسرو گلسرخی، علی موسویگرمارودی و نویسندگانی چون علی شریعتی، جلال آل احمد، قصدش از سرودن این اشعار، تشویق و ترغیب حرکت انقلابی مردم نبود. او تنها نظارهگر وضعیّت وخیم جامعهی ایران بود. او تنها دلش برای جامعهای میسوخت که جوانانش یا کشته و یا به دار آویخته میشوند. وهیچ امیدی به بهبودی جامعه نداشت.
«در چنین جامعهی و باغچهی فاسدی، بدیهی است که نفرت، جایگزین عشق گردد. این نفرت از کودکی به درون کیفهای مدرسه راه مییابد و بعدها، بمبهای کوچک تبدیل به نفرتهای بزرگتری چون خمپاره و مسلسل میگردند، باغچه و حوض به جای آن که سرشار از خاک زاینده، بذر، گل، آب و ماهیهای قرمز باشد، تبدیل میشوند به زرّاد خانهای از سلاحهای مرگبار.» (مرادی کوچی، ۱۳۸۴:۱۷۷)
حیاط تنهاست
حیاط خانهی ما تنهاست
تمام روز
از پشت در صدای تکه تکه شدن میآید
و منفجر شدن
همسایههای ما همه در خاک باغچهشان به جای گل
خمپاره و مسلسل میکارند.
همسایههای ما همه بر روی حوض کاشیشان
سرپوش میگذارند
و حوضهای کاشی، بی آن که خود بخواهند
انبارهای مخفی باروتند
و بچههای کوچه، کیفهای مدرسهشان را
از بمبهای کوچک پر کردهاند
حیاط خانهی ما گیج است. (فرخزاد،۲۴۷:۱۳۶۸)
فروغ در جایی دیگر در اعتراض به این جامعهی گیج، از اعدام و زندان انقلابیون سخن میگوید:
.. ستارههای کوچک بیتجربه
از ارتفاع درختان به خاک میافتند و
از میان پنجرههای پریده رنگِ خانهیِ ماهیها
شبها صدای سرفه میآید… (فرخزاد،۲۴۷:۱۳۶۸)
او در شعر بعد از تو، به شیوهی نوستالژی، با به تصویر کشیدن خیانت، جنایت، اعتصاب و کشته شدن مبارزان جامعهی ایرانِ پس از واقعهی پانزدهم خرداد، این چنین اعتراض خویش را سرمیدهد:
… ای هفت سالگی
بعد از تو ما صدای زنجرهها را کشتیم….
و به صدای سوت کارخانههای اسلحهسازی دل بستیم….
بعد از تو ما به هم خیانت کردیم
بعد از تو ما تمام یادگاریها را
با تکّههای سرب و با قطرههای منفجر شدهی خون،
از گیجگاههای گچ گرفتهی دیوارهای کوچه زدودهایم
بعد از تو ما به میدانها رفتیم و داد کشیدیم
زنده باد
مرده باد…. (همان: ۲۳۹-۲۳۸)
فروغ در شعر پنجره، در اعتراض به اعدام و قتل و عام مبارزان و معترضان، این گونه با زبانی نمادین فریاد میکشد:
… و مغز من هنوز
لبریز از صدای وحشت پروانه است که او را
در دفتری به سنجاقی
مصلوب کردهبودند…
این انفجارهای پیاپی،
و این ابرهای مسموم
آیا طنین آیههای مقدس نیستند؟
ای دوست، ای برادر ای هم خون
وقتی به ماه رسیدی

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.