پایان نامه با موضوع تاریخ معماری ایران و ناصرالدین شاه

دانلود پایان نامه

رشته طراحی و معماری در دوره ی صفوی اگرچه خیلی پیشرفت نمود ولی از نظر کلی متأثر از سبک تیموری بود.در این زمان برای اولین بار در تاریخ معماری ایران فضای خارج(باغ)را با فضای داخل(ساختمان)مربوط می ساختند.باغ معروف و کوشک چهلستون به این سبک طرح و احداث شده است.(همان)
باغ های صفوی در اصفهان و دیگر شهرهای ایران به طرز فشرده ای در اطراف کوشک سلطنتی قرار داشتند و با اسامی مختلف از قبیله باغ تپه، باغ چهلستون، باغ صاحب الزمان، باغ زیتون، باغ حرم، باغ خلوت، باغ چشمه، باغ هزار جریب، باغ هشت بهشت معروف بودند.متأسفانه امروزه به جز تعداد محدودی از این باغ ها همگی از بین رفته اند و آثار و شواهد دقیقی از آن ها در دست نیست ولی می توان حدس زد که طرح هر کدام بسته به استفاده ای که از آن ها می شد طراحی گردیده و طبعاً طرح آن ها با یکدیگر فرق داشته است.در این باغ ها همیشه باغی به نام باغ تپه وجود داشت که بالاتر از سایر باغ ها احداث می شد.(همان.34)(تصویر 2_7)

  • خیابان کشی و ایجاد معابر عمومی به طرز منظم و صحیح برای اولین بار از زمان صفویه آغاز گردید.بهترین نمونه ی این معابر خیابان چهارباغ اصفهان است این خیابان علاوه بر یک محل عبور و مرور، یک گردشگاه نیز به شمار می آمد.عرض خیابان چهار باغ 60 متر بود که در آن هشت ردیف منظم درخت تبریزی و چنار غرس شده بود.بین درختان از بوته های گل سرخ و یاس پرگل کاشته بودند.این خیابان دارای چهار نهر آب بود که عریض ترین آن ها در وسط قرار داشت و اطراف آن را با سنگ های تراشیده زینت داده بودند.در سطح خیابان نیز استخرها و فواره هایی به چشم می خورد که این استخرها همه دارای طرح خاص و منظم و مشخص بوده و دسته های گل بر سطح آب این استخرها شناور بودند تا زیبایی و لطف آنها دو چندان گردد.در یک ضلع خیابان نزدیک یک اسکله در زاینده رود قفس های بزرگ پرندگان و حیوانات قرار داشت.طرح باغ هایی که به دستور شاه عباس در شمال ایران احداث گردید تحت تأثیر شرایط اقلیمی قرار گرفته و با باغ های جنوب ایران تفاوت داشته، در شمال بیشتر از گیاهان و درختان و گل ها و درختچه های زینتی مخصوص آن محل و به مقدار زیاد استفاده کرده و با هماهنگی خاصی می کاشتند ولی طرح کلی همان طرح چهار باغ اصلی بود. (همان. 35)
    تصویر 2_7:شهر اصفهان و باغ های آن در دوران صفوی.مأخذ: خوانساری، مقتدر و یاوری.1383
    ج:باغ های قاجاری
    در دوره ی قاجاریه برای اولین بار سبک اروپایی در سبک باغ سازی ایران نفوذ کرده باغ دوشان تپه که در زمان ناصرالدین شاه احداث شد، اولین باغی است که با اقتباس از سبک ایرانی و اروپایی ساخته شده است.طرح باغ این قصر مخلوطی از سبک باغ سازی ایرانی و اروپایی است.استفاده از آهن در ساختمان قصر و شبکه های آهنی تفکیک کننده باغ برای اولین بار در ایران متداول گردید.در این باغ تعداد زیادی شیر و روباه و میمون رها کرده بودند.در قسمتی دیگر از این باغ یک کوشک چند پهلو و داربست هایی از مو دیده می شد.این قصر قاجار که در دوران فتحعلی شاه ساخته شده بود یکی از باشکوه ترین قصرها و باغ های دوران قاجار است.برای ایجاد فضای سبز مساحت زیادی از باغ را به درخت کاری اختصاص داده بودند.طرح این قصر پلکانی است که پای آن حوض بزرگی ساخته اند و قسمت بیرونی قصر که محل ورود و خروج مهمانان و غیره بود با یک طرح ساده طرح ریزی شده و قسمت پشت را با کاشتن درخت های بزرگ که به صورت جنگل در آورده بودند، در این باغ درختان تبریزی بید و انواع درختان میوه و بوته های گل سرخ کاشته شده بود.این قصر را بر بلندی احداث نمودند تا حداکثر استفاده را از مناظر اطراف بنماید.از بالای این تپه مرقد طلایی حضرت عبدالعظیم در جلو و در قسمت پشت کوههای توچال و البرز به خوبی دیده می شد.در اطراف تهران در زمان قاجار باغ های زیادی وجود داشت که قصرهای مجلل را در خود جای داده بودند.از آن جمله باغ های عشرت آباد و صاحبقرانیه، که به سبک روسی طرح ریزی شده بودند.در باغ این قصرها تپه های گل و سکوهای پلکانی به منظور نمایش گل و گلدان درست کرده بودند.باغ چال یکی دیگر از باغ های مشهور این دوره است که دارای تپه های گل پوشیده از کوکب، اختر، بگونیا، گلایل بود.در این باغ چندین دریاچه ی مصنوعی ساخته بودند که وضعیت هوا را دگرگون می ساخت.اندازه ی سنگ های تراشیده شده و نرده های فلزی و تپه هایی که با گل های زیبا تزیین یافته بود، زیبایی خاصی به محیط می بخشید.سبک این باغ و باغ کاخ سعد آباد هم ایرانی و اروپایی بود.(همان. 36)
    2_2_8:علل پیدایش باغ های تاریخی در ایران
    پناه بردن در سایه ی خنک درختان و لذت بردن از هوای مطبوع، مهم ترین دلیل ایجاد باغ های خطه ی گرم و خشک می باشد.گرچه اکثراً دلیلی خاص علت وجودی این نمونه ها هستند، ولی در بسیاری اوقات دلایل عدیده توأمان باعث ایجاد باغ های تاریخی ایران بوده اند.این باغ ها، بعضاً اندیشه ی پادشاهان و افراد قدرتمند هر دوره را بازگو می نمایند.در گذشته های بسیار دور باغ-معبدها لزوم ساختار فضاهای سبز مقدس را در پیرامون خود توجیه می نمایند.همچنین باغ-مزارهای مذهبی همچون باغ مزار کوروش حاکی از نقش مذهب در ایجاد فضای سبز پیرامون مقبره داشته است.اراده مذهبی هخامنشیان در ایجاد باغ های بهشتی، بدون عشق، دقت و نظارت دقیق کوروش، داریوش بر ایجاد حداکثر زیبایی به وجود نمی آمدند.بعدها شاهان ساسانی گرچه ساخت باغ های مذهبی را در دستور کار دارند اما فراوانی باغ های تفریحی و شکار، از کمرنگ شدن نقش و یا التفاط این دو دیدگاه حکایت می کنند.(متدین. 1389. 60)
    در دوره ی بعد از اسلام باز هم اندیشه های مذهبی و غیر مذهبی در ایجاد باغ های ایران اسلامی تداوم می یابند.باغ-مدرسه هاوباغ-مزارهای مقدس این دوران حاکی از اهمیت نقش مذهب در ایجاد این فضاهای سبز خواهند بود.اما باغ های باشکوه و پر تصنع ایلخانی و تیموری سمبل قدرت طلبی شاهان این دوره بوده که با عظمت بخشیدن به باغ ها و کوشک ها به قدرت خود تأکید می نمایند.تیمور جنگجو گرچه از علم باغ آرایی بی اطلاع بود اما ایجاد باغ های باشکوه و عظیم را جهت اهداف سیاسی و ابهت بخشیدن به تاج و تخت خود مفید می دانست.بابر گورکانی در کابل و هند آنچنان به زیبایی هر چه بیشتر باغ ها توجه داشت که لطافت و دلربایی باغ هایش شهره عام و خاص شد.(همان. 61)
    روحیه ملی – مذهبی صفویان، با شهامت و جرأت مردمی، باغ های این دوره را به عصر طلایی باغ های ایرانی مبدل ساخته است.در این میان وجود فضاهای سبز عمومی از جمله خیابان های مشجر همچون چهار باغ اصفهان قابل ملاحظه می باشند.صفویان گرچه در ابتدا سنت باغ های باشکوه را دنبال کردند، اما به مرور باغ ها به محلی برای خوشگذرانی مبدل شدند.سنتی که در نزد شاهان نالایق قاجار نیز دنبال گردید آنها باغ هارا به خلوت کشیدند تا در دوردست ها محلی برای عیش خویش بیابند.باغ ها این چنین سمبل تفکر امرا و سلاطین می باشند.باغات هر عصری از دوره ی خود سخن می گویند.آن ها نشان دهنده روحیه ی حاکم بر حکومت ها و آینه زمان خویش هستند.(همان)
    با توجه به آنچه گفته شد جدول 2_6 به تفکیک مصادیق مختلف علل پیدایش باغ های ایران را باز گو خواهد نمود:
    جدول2_6:علل پیدایش باغ های تاریخی ایران.مأخذ:متدین.1389

    مطلب مشابه :  اعتماد و نظریه پردازان سازمانی و پدیده های اجتماعی

  • این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.
    عوامل شکل گیری      دلایل اصلی          مصادیق           نام باغ ها دوره زمانی
    تور بدروم تور استانبول