خواب رفتن دست و پا یا هر دوی اونا، آسیب ای بسیار عادی و آزاردهندهه. اینجور احساسی خیلی از اوقات بی خطر و موقتیه. ممکنه خیلی ساده، وقتی دست تون رو مدت طولانی زیر سرتون می ذارین به اعصاب دست فشار وارد شه و دست تون خواب برود، یا مثلا وقتی پاهایتان رو روی هم میندازین، اگه بیشتر از حد طول بکشه اعصاب پاتون واکنش نشون بده و در اصطلاح عامیانه؛ گِزگِز شه. در هر دو مورد این گِزگِز (مورمور) شدن هر چند که آزاردهندهه اما با دردی همراه نیس و با از بین رفتن فشار وارده برطرف می شه، فقط کافیه فرد حالت قرار گرفتن دست یا پای خود رو عوض کنه. نوشته زیر رو بخونین تا بیشتر با دلیل خواب رفتن دست و پا آشنا شید.

 

مواردی هم هست که خواب رفتن دست و پا ممکنه شدید باشه، به تناوب تکرار شده یا تبدیل به آسیب ای طولانی شه. البته این خواب رفتن دست و پا ممکنه با علائم دیگری هم همراه شه؛ درد، خارش، بی حسی و البته ضعف عضلات می تونن از علائم دیگر این آسیب باشن. اگه خواب رفتن دست و پا با این علائم همراه باشه شاید نشونه آسیبای عصبی ایه که در اثر ضربه خوردن دست یا پا اتفاق افتاده، ممکنه در اثر صدماتی باشه که با تکرار استرس به اعصاب وارد می شه یا به خاطر عفونتای باکتریایی یا ویروسی اتفاق بیفته. اگه فرد مورد نظر قبلا یه مدت در خطر مواد سمی قرار گرفته باشه یا گرفتار به مریضیای سیستماتیک (مریضیایی که به طور هم زمان چند اندام و بافت جورواجور بدن رو هدف قرار میدن) مثل دیابت شده باشه هم ممکنه همیشه دست و نظارت خواب برود.

مثل این آسیبای عصبی به عنوان نوروپاتی محیطی یا مریضی عصب شناخته می شن، چون روی اعصابی که در حد فاصل مغز و نخاع (بیشتر در دستا و پاا) قرار دارن، اثر می ذاره. بیشتر از ۱۰۰ نوع مختلف نوروپاتی محیطی هست که کم کم ممکنه بدتر شه، جنب و جوش فرد رو کمتر کنه و حتی باعث ناتوانی اون شه. بیشتر از ۲۰ میلیون آمریکایی دچار نوروپاتی محیطی هستن که بیشتر اونا در سنای پیری قرار دارن.

اگه خواب رفتن دست و پا ادامه پیدا کنه و همیشه تکرار شه فرد مورد نظر حتما باید تحت بررسی و درمون پزشکی قرار بگیره تا هر چه سریع تر دلایل وجود آسیب شناسایی شه و با درمون، این مشکل تحت کنترل قرار بگیره. اگه به موقع دلیل خواب رفتن دست و پا رو پیگیری کنین احتمال کم تری هست که نتایج اون نا تموم گریبان گیر تون شه. با ما همراه باشین تا بیشتر درباره دلیل خواب رفتن دست و پا بدونیم.

علل و عوامل خواب رفتن دست و پا

دیابت یکی از شایع ترین عوامل نوروپاتی محیطی به حساب میره و در حدود ۳۰ ٪ از بیماران دیابتی گرفتار به این آسیب هستن. در نوروپاتی دیابتی خواب رفتن و دیگر علائم در بیشتر موارد از قسمت پایینی پا تا مچ شروع شده و در آخر ساق پا رو درگیر می کنه. در مورد دستا هم دقیقا همین طوره، اول دست و انگشتان خواب می رن و بعد از پیشرفت مریضی، بازوها هم درگیر می شن. حدود دو سوم مبتلایان به دیابت دچار آسیبای عصبی هستن، ممکنه این آسیبا کم یا در مواردی شدید هم باشه و در تعداد زیادی این علائم سر شروع دچار شدن به دیابته.

مطلب مشابه :  دلیل ثابت ماندن وزن؛ ۲۰ دلیل رایجی که نمی گذارد وزن کم کنین 

سندرم به دام افتادن عصب: شامل اختلالاتی مثل سندرم تونل کارپال، فلج عصب اولنار (ulnar) (از اعصاب مهم اندام فوقانی)، فلج عصب پرونئال (peroneal) (شاخه ای از عصب سیاتیک) و فلج عصب شعاعیه.

مریضیای سیستماتیک: این مریضیا شامل شکلای مختلف مشکلات کلیوی، مریضیای کبد، آسیبای وریدی و مریضیای خونی، آمیلوئیدوز (amyloidosis)، مریضیای بافت هم بند و التهابات طولانی، نبود تعادل هورمونا (مثل کم کاری تیروئید)، تومورهای خوش خیم که به اعصاب حمله می کنن و سرطانا می شن.

کمبود ویتامین: ویتامینای E ،B1 ،B6 ،B12 و نیاسین (niacin) واسه کارکرد سالم عصب، لازمن. کمبود ویتامین B12 می تونه به کم خونی خطرناک منجر شه و این کم خونی از علل مهم نوروپاتی محیطیه. اما برعکس، ازدیاد ویتامین B6 باعث خواب رفتن دست و پا می شه.

اعتیاد به الکل: مصرف الکل موجب کمبود تیامین (thiamine) یا همون ویتامین B1 می شه که روی کارکرد اعصاب مؤثره. در افراد الکلی به دلیل رژیم غذایی نامناسب، کمبود ویتامینای مهم بدن هم کم کم بروز می کنه و همه اینا می تونه از دلایل شایع نوروپاتی محیطی باشه. از طرفی اعتیاد به الکل به خودیِ خود باعث آسیبای عصبی می شه که محققان از اون به عنوان یک مریضی عصبی جداگونه به نام نوروپاتی الکلی یاد می کنن.

ترکیبات سمی (زهرابه): در فلزات سنگین مثل سرب، آرسنیک، جیوه و ترکیبات تالیوم، بعضی مواد شیمیایی صنعتی و زیست محیطی هست. البته بعضی داروها به ویژه داروهای شیمی درمانی که به ویژه واسه سرطان ریه استفاده می شن و بعضی داروهای ضدویروسی و آنتی بیوتیکا هم شامل این مواد هستن.

عفونتا: مثل مریضی لایم (Lyme)، زونا (آبله مرغان یا زوستر)، عفونت سیتومگالوویروس (cytomegalovirus)، ویروس هرپس سیمپلکس (herpes simplex) اپشتین بار ویروس (Epstein-Barr) و ویروس مریضی ایدز.

مریضیای خودایمنی: شکلای مختلف این مشکلات شامل سندرم گلین باره (Guillain-Barre)، پلی نوروپاتی التهابی میلین زدای طولانی (یه جور از گلین باره)، لوپوس (lupus) و روماتیسم مفصلی.

مشکلات ارثی: شامل مواردیه که در علائم حسی و حرکتی خود رو نشون می ده و عادی ترین نوع این مشکل به عنوان مریضی شارکو ماری توث (Charcot-Marie-Tooth) شناخته می شه.

جراحات: بیشتر مربوط به تروما، تحت فشار بودن اعصاب، خرد شدن عصبا یا آسیب دیدن اونا شده، که باعث درد عصب می شه. مثل فشار به دلیل باد فتق که به دیسک کمر وارد می شه یا دردها و آسیبای به دلیل دررفتگی استخوان.

تشخیص مشکل خواب رفتن دست و پا

اگه تمایل به پیگیری دلیل دقیق خواب رفتن دست و پاتون و درمون احتمالی اون دارین، باید حتما واسه معاینه ی بالینی به دکتر مراجعه کنین. باید توجه داشته باشین که واسه تشخیص دقیق و مؤثر حتما باید توضیح حال کاملی از مشکل خود و گذشته مریضی رو به دکتر ارائه بدین. علائم مریضی، شرایط محیط کار، عادات اجتماعی (مثل مصرف الکل)، احتمال تماس با مواد سمی، درصد احتمال دچار شدن به ایدز یا دیگر مریضیای عفونی و البته سابقه مریضی عصبی ارثی در خونواده تون رو به دکتر توضیح بدین.

مطلب مشابه :  علائم کمبود اعتماد به نفس چیه؟ 

خونواده

با توجه به معاینه ی بالینی و توضیح حال مریض، دکتر ممکنه آزمایشای اضافی مثل موارد زیر رو انجام یدهد:

  • آزمایش خون: خواسته آزمایش خون به وسیله دکتر شاید واسه تشخیص دیابت، کمبود ویتامین، مشکلات کبد یا مشکل کارکرد کلیه، بقیه مشکلات متابولیک و احتمال وجود نشونه هایی مبنی بر فعالیت غیر طبیعی سیستم ایمنی بدنه.
  • بررسی مایع مغزی نخاعی: با این تست وجود یا نبود وجود پادتَن مربوط به نوروپاتی محیطی در بدن فرد مریض مشخص می شه.
  • الکترومیوگرام: تست فعالیت الکتریکی عضله (نوار عضله)
  • بررسی سرعت هدایت عصبی (NCV)

طبق تشخیص دکتر معالج به بقیه آزمایشا مثل موارد زیر هم ممکنه نیاز باشه:

  • سی تی اسکن (CT)
  • تصویربرداری زیاد مغناطیسی (MRI)
  • نمونه (بافت) ورداری از عصب
  • نمونه ورداری از پوست واسه مشاهده ی انتهای تارهای عصبی

درمون خواب رفتن دست و پا

موفقیت در درمون خواب رفتن دست و پا به تشخیص دقیق نوع و علل مشکل مورد نظر بستگی داره، هرچقدر زمینه بروز مشکل درست و دقیق تر تشخیص داده شه درمون مؤثرتر هستش. اگه به موقع به دکتر مراجعه شه و پیگیری دقیق صورت بگیره احتمال اینکه سلولای عصبی محیطی از بین نرفته باشن، بیشتره و می تونن دوباره بازسازی شن.

با اینکه درمانی واسه شکلای مختلف نوروپاتی محیطی که زمینه ارثی دارن وجود نداره، اما عوضش خیلی از شکلای مختلف اکتسابی این نوع مشکل، قابل درمون و بهبودیه. مثلا، اگه این مریضی به دلیل دیابت باشه کنترل درست قند خون می تونه پیشرفت این نوروپاتی دیابتی رو کُند یا متوقف کنه و همین طور مصرف مکملای ویتامین در بهبود افراد گرفتار به نوروپاتی محیطی به دلیل کمبود ویتامین، مؤثره.

انجام تمرینات ورزشی مناسب زیر نظر دکتر معالج، رعایت رژیم غذایی سالم و حفظ وزن متعادل بدن، قرار نگرفتن در خطر سموم مختلف و پرهیز از مصرف الکل می تونه در نبود پیشرفت یا درمون این مشکل مؤثر باشه. از طرفی پزشکان پیشنهاد می کنن که افراد سیگاری گرفتار به نوروپاتی، کشیدن سیگار رو ترک کنن، چون مصرف دخانیات باعث انقباض عروق خونی و مشکل در جریان خون می شه که این مانع از تأمین مواد مغذی مورد نیاز اعصاب محیطی میشه.

در بعضی موارد خواب رفتن دست و پا یا بقیه علائم نوروپاتی محیطی ممکنه به وسیله روش ها و داروهایی که واسه درمون تشنج و افسردگی پیشرفته تجویز می شه هم کم بشه.

منبع : webmd

دیدگاهتان را بنویسید