به دور تون نگاه کنین. کسی در اتوبوس خوابش می بره. همکاری که در طول یک کنفرانس کم هیجان چرت می زنه. کسائی که غروب با پلکای سنگین در کافی شاپ نشسته ان. شاید شغل شمام مثل اونا خواب کافی رو از شما گرفته. خواب آلودگی بیشتر از اندازه می تونه نتیجه های بدی داشته باشه. مثلا باعث شه پشت چراغ قرمز خواب تون ببره. خوب نخوابیدن می تونه با فشار خون بالا، مریضیای قلبی، دیابت و اضافه وزن در رابطه باشه. واسه همین در این مقاله می خواهیم ببینیم دلیل خواب آلودگی در طول روز چیه.

لیزا شیوز دکتر، بنیان گذار کلینیک خواب Northshore در اونستون و سخن گوی آکادمی پزشکی خواب آمریکا می گه: «من فکر می کنم اولین مشکل خواب در آمریکا محدود کردن در زمان خوابه. مردم به سختی کار می کنن و آخرش می تونن ۶ ساعت بخوابن، در حالی که باید این عدد کمه کم ۷ یا ۸ ساعت باشه».

طبق اعلام «بنیاد بین المللی خواب» کم خوابی در حال افزایشه. طبق نظرسنجی سال ۲۰۰۹ در آمریکا، ۲۰ درصد آمریکاییا گفتن که کم تر از ۶ ساعت در شبونه روز می خوابن، در حالی که در سال ۲۰۰۱ این عدد ۱۳ درصد بود.

چی باعث خواب آلودگی می شه

دلیل خواب آلودگی موارد مختلفی می تونه باشه: پروازهای طولانی، کارایی که زمان انجام دادن شون ریتم طبیعی خواب رو بر هم میزنن، یا فعالیتایی مثل رانندگی طولانی. در حالی که خیلی از ما خواب کامل رو از خود دریغ می کنیم، بعضی مشکلات دیگری بین خواب دارن. مثل گرفتگی تنفسی بین خواب، سندروم پای بی قرار و حملات خواب. افرادی که در قبرستان کار می کنن یا شغل شون اقتضا می کنه تغییر شیفت دهند، دچار بی نظمی خواب می شن. این اتفاق به دلیل خواب آلودگی شدید موقع شب و ناتوانی اونا در داشتن خواب مناسب در روشنایی روز رخ می ده.

بیش تر بزرگ سالان به ۷ تا ۸ ساعت خواب در شب نیاز دارن. در حالی که بعضی بیش تر یا کم تر از این مقدار نیاز دارن تا بدن اونا به درستی استراحت کنه. شیوز می گه: «مشکلات خواب، خواب کم و خواب بی کیفیت می تونه نتیجه های بدی به دنبال داشته باشه. نداشتن خواب مناسب و کافی با مشکلات بزرگ سلامتی دوره ما رابطه تنگاتنگی داره. مشکلاتی مثل افزایش فشار خون، مریضیای قلبی، سکته مغزی، دیابت، اضافه وزن و دیوانگی»

اگه چشمان تون به اندازه کافی بسته اما احساس خواب آلودگی می کنین، شاید دچار مشکلات خواب هستین. مشکلات خواب شامل نبود توانایی فرد در به خواب رفتن یا ادامه خواب و یا رفتارهای عجیب بین خوابه، مثل راه رفتن در خواب. یه سریای دیگه از مشکلات خواب لحظه ای هستن مثل حملات خواب. در حملات خواب فرد به طور غیر قابل کنترلی در طول روز به خواب میره. وقتی بیماران به کلینیک خواب داویلا مراجعه می کنن، اون در اول می خواد به این نکته پی ببره که مشکل فرد کمیت خوابه یا کیفیت اون. اون می گه: «اولین سؤالی که پزشکان در مورد خواب شون می پرسند اینه که اونا خواب کافی دارن؟ به طور کامل در خواب باقی می مونن؟ این سؤال مهمیه. چون ما باور داریم خیلی از مردم این مشکل رو دارن. اونا به طور جزئی یا متناوب و بعضی وقتا، کم خوابی طولانی دارن». داویلا اگه اطمینان حاصل کنه مشکل مراجعین کمیت خواب نیس، به سراغ کیفیت اون میره تا ببینه مشکل خواب در کاره؟

علائم مشکلات خواب

حالا که با دلیل خواب آلودگی آشنا شدید، با علائم مشکلات در خواب هم آشنا شید. متخصصین خواب میگن هر زمانی که علائم زیر رو مشاهده کردین، با دکتر خود صحبت کنین. این علائم عبارتند از:

  • به طور همیشگی بیشتر از نیم ساعت زمان ببره تا به خواب برید.
  • به طور متناوب چند بار بیدار شید و واسه خوابیدن دوباره مشکل داشته باشین.
  • خواب آلودگیای تکراری در طول روز، چُرت زدنای تکراری، به طور غیر ارادی به خواب رفتن و خوابیدن در موقعیتای نامناسب در طول روز.
  • خر و پف بلند، نفس نفس زدن، خرناس، صداهای شوک آور و توقف تنفس بین خواب که معمولا به وسیله کسی که همراه شما زندگی می کنه، گزارش می شه.
  • احساسی مثل خزیدن یا ایجاد صدا در دستا و پاها موقع خواب
  • حرکت سریع پاها و دستا بین خواب که معمولا به وسیله فردی که با شما زندگی می کنه، گزارش می شه.
  • بیدار شدن با سردرد
  • رفتارهای غیر عادی بین خواب مثل راه رفتن در خواب
  • احساس یهویی ضعف عضلانی هنگام عصبانیت، ترس یا خستگی
  • احساس ناتوانی در تکون دادن بدن در اول بیدار شدن
مطلب مشابه :  دلیل تب و لرز و روش علاج اون "

مشکلات کلی ی خواب

بعضی از مشکلات خواب بسیار نادرند. مثلا دیوید داویلا در طول ۱۵ سال کارش، تنها تعداد کمی از مبتلایان به پُرخوابی طولانی رو مشاهده و درمون کرد. در دوره هایی خواب آلودگی بیشتر از اندازه به سراغ فرد بین و دوباره از بین می رن. در زمان حمله خواب، فرد ممکنه ۱۶ تا ۱۸ ساعت بخوابه و فقط واسه خوردن چیزی و یا استفاده از دست شویی بیدار شه. این حالت ممکنه روزها یا هفته ها به طول برسه.

بعضی از مشکلات کلی ی خواب مثل قطع تنفس و سندروم پای بی قرار عادی ترن. مشکلات کلی ی خواب عبارتند از:

بی خوابی

بی خوابی می تونه نشونه ای از مشکلات خواب باشه. پس افرادی که این مشکل رو دارن، خواهان آزمایش کاملی هستن. بی خوابی می تونه باعث به سختی خوابیدن یا باقی نماندن در خواب شه. نبود کیفیت خواب، موجب نبود احساس سرزندگی در موقع بیدار شدن از خواب می شه.

معطلی ی تنفسی در خواب

این مشکل موجب خروپف بلند، نفس نفس زدن، خفگی، شوک، توقف تنفس و بیداری یهویی می شه. فرد به طور تکراری دچار مکث در تنفس شده و معطلیا به اندازه ای هستن که مانع ادامه خواب می شن. این معطلیا به طور موقت رسیدن اکسیژن به فرد رو کم می کنه. افرادی که مشکل معطلی ی تنفسی دارن معمولا در طول روز دچار خواب آلودگی شدید می شن. معطلی ی تنفسی بین خواب احتمال بروز فشار خون بالا، سکته ی قلبی و مغزی رو افزایش می ده.

سندروم پای بی قرار (RLS)

این مشکل باعث می شه فرد به شکل غیر قابل کنترلی پاهای خود رو بین خواب تکون بده. فرد ممکنه سوزش، خارش و یا حالات دردناکی رو در پاهای خود احساس کنه. در یک مشکل خواب در رابطه به نام «مشکل دوره ای جنبش اندام»، حرکات سریع یا حالت پریدن دستا و پاها باعث خواب منقطع در فرد می شه که این اتفاق نبود سرحالی فرد هنگام صبح رو به دنبال داره.

خواب پریشی

خواب پریشی یا رفتارهای غیر طبیعی در زمان خواب شامل راه رفتن بین خواب، حرف زدن در خواب، کابوسای شبونه و کوبیدن سر به جاییه که پس ی اون فرد بلند شده، می شینه و خودزنی کرده و فریاد می کشه. تو یه جور از خواب پریشی به نام «مشکل رفتار حرکت سریع چشم» فرد ممکنه (در جواب به یک رؤیا) به شکل غیر ارادی مشت یا لگد بزنه یا دستاش رو تکون بده. این مشکل بیش تر مردها سن بالا تر رو هدف قرار داده و با افزایش احتمال دچار شدن به مریضی پارکینسون همراهه.

حملات خواب

نشونه های اصلی حملات خواب، خواب آلودگی شدید در طول روز و بروز حملات خوابه که باعث می شه فرد در زمان بیداری به طور غیر ارادی به خواب برود. بعضی مواقع به دنبال حالات روحی مختلف، ضعف یهویی عضلات دیده می شه که حتی ممکنه باعث به زمین افتادن فرد شه. بعضی از افراد دارای حملات خواب، سابقه تجربه فلج شدن در خواب رو هم دارن. اونا توانایی حرکت دادن خود رو موقع به خواب رفتن یا به محض بیدار شدن ندارن. حالت دیگر، دیدن خوابایی روشن یا توهمایی موقع به خواب رفتن یا اول بیداریه.

دلیل خواب آلودگی بعد از غذا خوردن چیه؟

خیلی از ما پس از صرف یک وعده غذایی، احساس خواب آلودگی می کنیم. زمانی که شکم مون پُر می شه، باز نگه داشتن چشمان مون کار سختی میشه. اما دلیل این چیه؟ خواب آلودگی بعد از غذا خوردن موضوع نگران کننده ایه؟

کلا کمی خواب آلودگی پس از صرف یک وعده غذایی طبیعیه و چیز نگران کننده ای وجود نداره. اما عوامل مختلفی وجود دارن که به بروز این پدیده دامن میزنن، مثل:

چرخه گوارشی

بدن واسه انجام فعالیت هاش به انرژی نیاز داره. حتی واسه فعالیتای ساده ای مثل نفس کشیدن هم به انرژی نیازه. ما انرژی مورد نیازمون رو از راه غذا خوردن به دست میاریم، غذا در بدن مون به وسیله دستگاه گوارش شکسته شده و تبدیل به سوخت (گلوکز) می شه. جدا از اینکه تبدیل غذا به انرژی، با شروع چرخه گوارشی واکنشای زیادی در بدن ما اتفاق میفته.

مطلب مشابه :  دلیل تلخی دهن و پیشنهاد هایی واسه علاج اون 

با خوردن غذا هورمونای بدن دستخوش تغییراتی می شن. هورمونایی مثل کوله سیتوکینین، گلوکاگون و آمیلین در اثر صرف غذا ترشح شده و احساس سیری به فرد میدن. با افزایش قند خون، هورمون انسولین ترشح شده و موجب انتقال قند از خون به داخل سلولا می شه. در این بین ترشح هورمون به وسیله مغز هم تحت اثر قرار میگیره. مثلا ترشح هورمون سروتونین افزایش یافته و باعث افزایش خواب آلودگی فرد می شه. ترشح ملاتونین که در القای خواب آلودگی نقش داره (با این که فقط در اثر خوردن غذا ترشح نمی شه) با غذا خوردن دستخوش تغییراتی می شه.

رژیم غذایی و خواب آلودگی

با اینکه تموم غذاها تقریبا به یک شکل هضم می شن، ولی تأثیرشون روی بدن متفاوته. بعضی غذاها مثل بوقلمون می تونن یبشتر باعث خواب آلودگی تون شن. بوقلمون و غذاهایی که پروتئین بالایی دارن، اسفناج، سویا، تخم مرغ، شکلای مختلف پنیر و ماهیا شامل اسیدآمینه ای به نام تریپتوفان هستن که وقتی به وسیله بدن مصرف می شن، ترشح سروتونین رو افزایش میدن. شاید همین عامل باعث خواب آلودگی پس از صرف وعدهای غذایی باشه. خوردن گیلاس هم سطح هورمون ملاتونین رو افزایش می ده. کربوهیدرات باعث کاهش یهویی قند خون می شه. موز با مواد معدنی اش می تونه باعث ریلکس شدن عضلات تون شه. پس هر یک از این مواد غذایی به دلیلی می تونن باعث خواب آلودگی تون شن.

اما خبر خوب اینه که بعضی غذاها تاثیری عکس دارن. مثلا یک رژیم غذایی سالم که شامل سبزیجات، غلات کامل و چربیای سالم باشه، سطح انرژی تون رو پایدار نگه می داره. نوشیدن مقدار زیادی آب، پرهیز از مصرف زیاد شکر، افزایش تعداد وعدهای غذایی و کاهش حجم هر وعده غذایی می تونه از خواب آلودگی بعد از غذا جلوگیری کنه.

عادات خواب

نبود خواب کافی و باکیفیت عامل دیگریه که می تونه باعث خواب آلودگی بعد از صرف یک وعده غذایی شه. اگه شب گذشته خواب کافی نداشتین، به دنبال سیری و آرامش پس از صرف غذا بیشتر احساس خواب آلودگی می کنین.

آرامش

طبق اعلام مایو کلینیک (یکی از معتبرترین مراکز و دانشگاهای علوم پزشکی جهان) داشتن ساعت خواب منظم، کاهش استرس و ورزش کردن روزانه می تونه به داشتن خواب راحت در شب کمک کنه. با اینکه مایو کلینیک به کسائی که مشکل خواب شب دارن، پیشنهاد می کنه از چرت زدن وسط روز پرهیز کنن، ولی تحقیقاتی نشون دادن چرت زدن پس از صرف ناهار می تونه هوشیاری و کارکرد ذهنی و فیزیکی فرد رو زیاد کنه.

فعالیت فیزیکی

ورزش جدا از اینکه کمک به خواب راحت شبونه، باعث افزایش هوشیاری در طول روز می شه و احتمال خواب آلودگی پس از صرف غذا رو کم می کنه. تحقیقات مختلفی نشون دادن که تمرینات ورزشی به افزایش انرژی و کاهش خستگی در طول روز کمک می کنه. یعنی بی تحرکی و یک جانشینی باعث نمی شه انرژی تون رو ذخیره کنین و هر وقت خواستین از اون استفاده کنین. عوضش فعال بودن و جنب و جوش داشتن باعث می شه، انرژی تون رو تموم روز حفظ کنین.

مریضیا

در موارد نادری خواب آلودگی بعد از صرف غذا و خواب آلودگی همیشگی می تونه به دلیل مشکلات جسمی دیگری باشه. دیابت، کم خونی (آنمی)، کم کاری تیروئید، مریضی سلیاک، نبود تحمل غذا و معطلی ی تنفسی در خواب عواملی هستن که می تونن باعث زیاد خواب آلودگی بعد از صرف غذا شن. اگه همیشه خسته اید و یکی از مشکلات بالا رو دارین، به دکتر مراجعه کنین تا راه حلی واسه مشکلتان پیدا کنین.

اگه مشکلات خواب دارین، خود رو درمون کنین

حالا که با دلیل خواب آلودگی آشنا شدید، نباید با مشکلات خواب زندگی کنین. باید اونو جدی بگیرین و واسه درمانش اقدام کنین. داویلا می گه: «در خیلی از شکایات به ویژه در سندروم پای بی قرار، فرد از گفتن مشکلش خجالت می کشه. اما باید واسه حل این مشکل به فرد کمک شه. در مورد مشکلات دیگر خواب هم فرد باید مراجعه کنه و تحت درمون بگیره. این کار بسیار ضروریه تا اتفاقاتی مثل خوابیدن بین رانندگی رخ نده».



دیدگاهتان را بنویسید