رحم یا زهدان به طور طبیعی به وسیله ماهیچها، بافت و رباطای مختلف به دیواره ی لگن وصل شده. این ماهیچها در بعضی از خانوما به دلیل حاملگی، زایمون یا وضع حملِ سخت ضعیف می شن. با افزایش سن در خانوما و کاهش طبیعی هورمون استروژن، رحم به درون مجرای رحم وارد می شه و شرایطی رو ایجاد می کنه که بهش افتادگی رحم میگن.

ضعف یا شل شدن ماهیچه، باعث آویزون شدن رحم می شه و در بعضی از مواقع، رحم در مراحل مختلفی از بدن خارج می شه:

  • مرحله اول: گردن رحم وارد مجرای واژن می شه؛
  • مرحله دوم: گردن رحم به طرف دهانه ی باز واژن وارد می شه؛
  • مرحله سوم: گردن رحم از واژن خارج می شه؛
  • مرحله چهارم: رحم به طور کامل از واژن خارج می شه که بهش پروسیدنتیا (procidentia) میگن. دلیل این اتفاق ضعیف شدن تموم ماهیچه های نگه دارنده ی رحمه.

عوامل دیگری هم می تونن با افتادگی رحم در رابطه باشن که همه اونا موجب ضعف ماهیچه های نگهدارنده ی رحم می شن:

  • افتادگی مثانه یا سیستوسل (Cystocele): به دلیل فتق یا برجستگیِ بخش فوقانی دیواره ی واژن، جایی که بخشی از برجستگی مثانه به واژن وارد می شه، رخ می ده. این اتفاق می تونه باعث تکرر ادرار، نیاز فوری به دفع ادرار، احتباس یا بی اختیاری ادرار شه.
  • فتق روده یا انتروسل (Enterocele): فتق دیواره ی پشتی در بالای واژن رو میگن. جایی که بخشی از روده به درون واژن برجسته می شه. در این حالت زمانی که دراز می کشین احساس کشیده شدن یا کمردرد دارین.
  • افتادگی لگن یا رکتوسل (Rectocele): فتق دیواره ی پشتی در قسمت پایین واژنه. جایی که بخشی از رکتوم به درون واژن برجسته می شه. در این حالت حرکات روده سخت می شه و واسه تخلیه ی روده باید به داخل واژن فشار وارد کنین.

دلایل افتادگی رحم

  • حاملگی و زایمون طبیعی یا وضع حمل سخت از راه واژن؛
  • ضعف ماهیچه های لگن با افزایش سن؛
  • ضعف یا کاهش توان بافت بعد از یائسگی و کاهش استروژن طبیعی؛
  • عواملی که باعث افزایش فشار در شکم می شن مثل سرفهای شدید (به دلیل برونشیت یا آسم)، زور زدن (به دلیل یبوست)، تومورهای لگن (در موارد نادر) یا تجمع مایع در شکم؛
  • اضافه وزن و چاقی که باعث ایجاد فشار اضافی در عضلات لگن می شه؛
  • جراحیای بزرگ در ناحیه لگن که حمایتای اضافی رو کم می کنه؛
  • سیگار کشیدن؛
  • بلند کردن وزن بیش ازحد یا وزنه ورداری؛
  • داشتن نژاد قفقازی؛
  • سابقه خانوادگی.
مطلب مشابه :  دلیل خمیازه کشیدن، شکل های مختلف و فواید اون واسه بدن 

علائم افتادگی رحم

علائم افتادگی رحم، موارد زیر رو شامل می شه:

  • احساس پُری یا فشار در لگن ( فرد احساس می کنه که روی یک توپ کوچیک نشسته س)؛
  • درد کم در پشت؛
  • احساس می کنین که چیزی از واژن شما خارج می شه؛
  • آمیزش جنسی دردناک؛
  • سختی در ادرار کردن یا حرکات روده؛
  • ناراحتی در پیاده روی.

چه زمانی باید از علاجای پزشکی استفاده کنین

درصورتی که هرکدام از علائم زیر رو تجربه کردین حتما به دکتر مراجعه کنین:

  • احساس می کنین که گردنِ رحم در نزدیکی دهانه ی واژن قرار گرفته و در این ناحیه احساس فشار می کنین. حس می کنین که چیزی از واژن خارج می شه؛
  • از بی اختیاری همیشگی ادرار یا تمایل به اجابت مزاج (نیاز فوری به دفع) رنج می برین؛
  • پیاده روی، ادرار کردن و حرکات روده براتون سخته و درد کم ادامه داری رو در پشت خود احساس می کنین.

اگه دو مورد زیر رو احساس کردین، بی معطلی باید تحت علاجای پزشکی قرار بگیرین:

  • انسداد یا سختی در ادرار کردن یا حرکات روده؛
  • افتادگی کامل رحم (رحم از واژن خارج شه).

معاینات و آزمایشا

دکتر متخصص با بررسی تاریخچه خانوادگی و معاینات فیزیکی لگن، افتادگی رحم رو تشخیص می ده.

  • لازمه که دکتر شما رو در حالت وایس تاده و دراز کشیده معاینه کنه. از شما می خواد تا با چند سرفه یا زور زدن، فشاری رو که به شکم تون وارد می شه بیشتر کنین؛
  • با افتادگی رحم ممکنه شرایط خاصی مثل انسداد رحم ایجاد شه که در این شرایط به پیلوگرام داخل وریدی (IVP) یا سونوگرافی کلیوی نیازه. رنگ به درون ورید تزریق می شه و با استفاده از اشعه ی ایکس روند حرکت اون به درون مثانه بررسی می شه.
  • واسه بقیه مشکلات مربوط به لگن هم از سونوگرافی استفاده می کنن. در این روش وسیله مخصوصی روی شکم قرار میگیره یا به درون واژن وارد می شه و به وسیله امواج صوتی عکسایی تهیه می شه.

درمون افتادگی رحم

اثزبخشی این علاجا به میزان ضعیف بودن ساختارهای نگه دارنده ی دور رحم بستگی داره.

درمون خونگی

مطلب مشابه :  دلیل گرفتگی گوش و علاج خونگی اون 

شما می تونین با انجام ورزشای کِگِل (Kegel exercises) ماهیچه های لگن خود رو تقویت کنین. این کار باعث سفت شدن ماهیچه های لگن می شه و با انجام حمایتای لازم، از افتادگی رحم جلوگیری می کنه.

داروها

استفاده از کِرِم؛ شامپو و حلقه های مخصوص استروژنی می تونن به بازگرداندن قدرت و سرزندگی بافتای واژن کمک کنن. اما این استروژن فقط باید به وسیله خانومای یائسه استفاده شه.

جراحی

بسته به سنِ افراد و میزان علاقه مندی اونا به بارداری، میشه واسه بازسازی یا بیرون آوردن رحم از روش جراحی استفاده کرد. طبق تشخیص دکتر و با توجه به وضعیت مریض، میشه رحم رو با هیسترکتومی (hysterectomy) خارج کرد. درطول جراحی، جراح می تونه افتادگی دیواره ی واژن، رحم، مثانه یا رکتوم رو برطرف کنه. این جراحی می تونه با باز کردن شکم در ناحیه واژن یا با ایجاد برش کوچیکی در شکم یا واژن، با استفاده از وسایل مخصوص انجام شه.

بقیه علاجا

اگه تمایلی به جراحی ندارین یا احتمال موفقیتِ جراحی واسه شما پایینه، شاید باید از ابزاریای حمایتی به نام پِساری (pessary) استفاده کنین. این وسیله واسه حمایت از رحمِ افتاده، درون مجرای واژن قرار میگیره. می تونین به طور موقت یا دائم از این وسیله استفاده کنین. این وسیله در شکلا و اندازه های مختلف هست و باید حتما اندازه مناسبِ خودتون رو استفاده کنین و اونو خوب در جای خودش بذارین. اگه افتادگی شدید باشه پساری کاربردی نداره. پساری می تونه واژن رو تحریک کنه و باعث ایجاد ترشحات مضر شه.

مراقبتا

  • در صورت انجام عمل جراحی باید طبق دستور جراح از خود مراقبت کنین؛
  • اگه از پساری استفاده می کنین باید به طور منظم واسه قرار دادن اون در موقعیت مناسب و تشخیص اندازه درست پساری و واسه تمیز کردن اون به دکتر متخصص مراجعه کنین. اگه خودتون روش درست برداشتن و تمیز کردن اونو بدونین، می تونین خودتون این کار رو در خونه انجام بدین.
  • اگه ورزشای کگل رو انجام میدید، لازمه بعد از یه مدت به دکتر متخصص مراجعه کنین تا روند استواری ماهیچه هاتون رو بررسی کنه.

پیشگیری

  • وزن تون رو کم کنین؛
  • با مصرف غذاهای پُرفیبر از یبوست جلوگیری کنین؛
  • با انجام ورزشای کگل، ماهیچه های لگن خود رو تقویت کنین؛
  • از برداشتن بارهای سنگین و وزنه ورداری و وارد کردن فشار زیاد به شکم پرهیز کنین.



دیدگاهتان را بنویسید