یائسگی به معنای قطع دوره قاعدگیه. یک زن پس از یائسگی، توانایی باردارشدن رو از دست می ده و به دلیل نوسانات شدید هورمونی، علائم متوسط تا شدیدی رو تجربه می کنه. همه اینا ممکنه باعث افسردگی و تغییر روند عادی زندگی اون شن. اما همه خانوما باید بدونن که یائسگی، یک مریضی به حساب نمیاد و معنیش این نیس که به پایان زندگی شون نزدیک شدن. نکته جالب توجه اینجاست که یائسگی حتما در میانسالی اتفاق نمی افته و بعضی از خانومای جوون هم ممکنه یائسه شن. پس لازمه خانوما در هر سنی که هستن، اطلاعات شون رو در این مورد زیاد کنن. شما با خوندن مطالب زیر با مراحل مختلف یائسگی، علائم عادی و راه هایی واسه کم ترکردن نشونه های اون آشنا میشید.

 

نکات کلیدی

۱. یائسگی ۳ مرحله داره. مرحله اول که پیش یائسگی نامیده می شه و بیشتر از همه طول می کشه.

۲. گُرگرفتگی که یک علامت شایع یائسگیه، می تونه چندین سال طول بکشه.

۳. خانوما فقط به مدت یک سال در مرحله یائسگی هستن، اما ممکنه علائم پیش یائسگی رو از چندین سال قبل از واردشدن به دوره یائسگی تجربه کنن.

یائسگی، یک بخش عادی و طبیعی از روند افزایش سنه. هنگامی که شما وارد ده چهارم زندگی تون میشید، بدن تون شروع به تولید استروژن کمتری می کنن، تازمانی که شما دیگر قانون نشید. وقتی دوره قاعدگی تون متوقف شد، وارد دوره یائسگی میشید. یائسگیِ طبیعی که بدون دخالت ی پزشکی رخ می ده، در سه مرحله اتفاق میفته:

  • پیش یائسگی؛
  • یائسگی؛
  • پس از یائسگی.

خیلی از مردم یائسگی رو با پیش یائسگی اشتباه می گیرن. پیش یائسگی، مرحله ایه که یک زن گذار به دوره یائسگی رو شروع می کنه. بعضی از نشونه های عادی پیش یائسگی عبارتند از:

  • گُرگرفتگی؛
  • تعریق شبونه؛
  • خشکی واژن.

در دوره پیش یائسگی، بدن شما استروژن کمتری تولید می کنه و این روند رو تا یک یا دو سال قبل از اونکه سطوح هورمونی شما به سرعت اُفت کنن، ادامه می ده. پیش یائسگی می تونه تا ۱۰ سال قبل از ورود شما به مرحله یائسگی اتفاق بیفته و بیشتر در ده چهارم زندگی تون شروع می شه. اما بعضی خانوما در ده سوم عمرشون وارد دوره پیش یائسگی می شن.

هنگامی که به مدت ۱۲ ماه پشت سر هم پریود نشید، پزشکان یائسگی شما رو تأیید می کنن. بعد از ۱۲ ماه شما وارد مرحله پس از یائسگی میشید. اگه تخمدانای خود رو با عمل جراحی ورداشته اید، یائسگی یهویی رو تجربه می کنین.

مدت بروز علائم

علائم پیش یائسگی به طور متوسط ۴ سال طول میکشن. علائم مربوط به این مرحله، کم کم در طول یائسگی و سالای بعد از اون که «پس از یائسگی» نامیده می شه، سبک تر می شن. خانومایی که یک سال کامل رو بدون دوره پریود سپری کردن، در مرحله پس از یائسگی قرار دارن.

گُرگرفتگی، یک علامت شایع پیش یائسگیه. نتایج یک مطالعه نشون داد، گرگرفتگی شدید تا متوسط می تونه بعد از پیش یائسگی هم ادامه یابد و ممکنه به طور متوسط ۲ تا ۱۰ سال طول بکشه.

اما بعضی محققان میگن که مدت اون از این بازه ی زمانی عادی، تجاوز می کنه. محققان این مطالعه به این نتیجه رسیدن که زنان سیاه پوست و اونایی که وزن متوسطی دارن، به مدت طولانی تری نسبت به زنان سفیدپوست و اونایی که دچار اضافه وزن هستن، گُرگرفتگی رو تجربه می کنن.

این احتمال هست که یک خانوم، یائسگی رو قبل از ۵۵ سالگی تجربه کنه. یائسگیِ زودهنگام در زنانی اتفاق میفته که قبل از ۴۵ سالگی وارد مرحله یائسگی شن. اگه یائسه شدین، اما سن تون ۴۰ سال یا کمتره، به این معناست که به یائسگی زودرس دچار شدین.

مطلب مشابه :  دلیل شب ادراری کودکان و علاج های خونگی و پزشکی اون 

یائسگی زودهنگام یا زودرس می تونه به دلایل بسیاری اتفاق بیفته. بعضی خانوما به دلیل مداخلات جراحی مثل هیسترکتومی دچار یائسگی زودرس می شن. یائسگی زوهنگام واسه یه سریای دیگه ممکنه به دلیل آسیب دیدن تخمدانا به وسیله شیمی درمانی یا بقیه مریضیا و علاجا اتفاق بیفته.

علائم یائسگی

شما علائم مختلفی رو درحین عبور از مرحله پیش یائسگی تجربه می کنین. عادی ترین اونا عبارتند از:

گُرگرفتگی: گرگرفتگی باعث می شه که شما یهو یک گرمای شدید در صورت و بالاتنه تون احساس کنین. این حالت می تونه از چند ثانیه تا چند دقیقه یا بیشتر طول بکشه. گرگرفتگی ممکنه چندین بار در روز یا چندبار در ماه اتفاق بیفته.

تعریق شبونه: گرگرفتگی درهنگام خواب می تونه به تعریق شبونه منجر شه. تعریقای شبونه می تونن شما رو بیدار کنن و باعث شن درطول روز، بیشتر احساس خستگی کنین.

احساس لرز: پس از آ نکه بدن تون به دنبال یک گرگرفتگی خنک شد، شما ممکنه سرما، سردشدن پاها و لرز رو تجربه کنین.

تغییرات واژن: خشکی واژن، احساس ناراحتی در طول رابطه جنسی، میل جنسی کم و نیاز فوری به ادرارکردن از علائم سندروم تناسلی ادراری یائسگی (GSM) هستن.

تغییرات احساسی: افسردگی کم، نوسانات خلقی و تحریک پذیری رو شامل می شن.

مشکلات خواب: به دلیل تعریق شبونه ممکنه بعضی مشکلات مثل بی خوابی اتفاق بیفته.

بقیه علائم پیش یائسگی می تونن شامل موارد زیر باشن:

  • حساس شدن سینها؛
  • پریودهای سنگین تر یا سبک تر؛
  • بدترشدن سندروم قبل از قاعدگی یا PMS؛
  • خشکی پوست، چشما یا دهن.

بعضی از خانوما هم ممکنه علائم زیر رو تجربه کنن:

  • سردرد؛
  • تپش قلب؛
  • درد عضلانی و مفصلی؛
  • مشکلات حافظه و تمرکز؛
  • نازک شدن یا ریزش مو؛
  • افزایش وزن.

اگه هر کدوم از این نشونه های اضافی رو تجربه کردین، واسه ردکردن احتمال بقیه علل ممکن به دکتر مراجعه کنین.

ممکنه شما تموم این علائم رو در سراسر دوره پیش یائسگی تجربه کنین، اما گرگرفتگی معمولا در شروع پیش یائسگی اتفاق میفتد.

مدیریت زمان یائسگی

سپری کردن زمان پیش یائسگی و یائسگی می تونه واسه خیلی از خانوما بد و بعضی وقتا دردناک باشه، اما یک بخش عادی و قابل کنترل از روند افزایش سنه. اینا بعضی از نکاتی هستن که به شما کمک می کنن، علائم تون رو مدیریت کنین:

گُرگرفتگی

واسه جلوگیری از گرگرفتگی و کنترل اون:

  • چیزایی رو که باعث تحریک گرگرفتگی می شن، شناسایی و از اونا پرهیز کنین، مثل غذاهای سریع یا الکل؛
  • از یک پنکه در محل کار یا خونه تون استفاده کنین؛
  • اگه هنوز پریود میشید، از قرصای ضدبارداری با دُز پایین یا LD استفاده کنین؛
  • هنگامی که گرگرفتگی شروع می شه، نفسای آروم و عمیق بکشین؛
  • هنگامی که حس می کنین به زودی دچار گرگرفتگی میشید، لباسای خنک تر و کمتری بپوشید.

خشکی واژن

شما می تونین واسه کنترل خشکی واژن درهنگام رابطه جنسی از روان کنندهای بدون نسخه و برپایه ی آب استفاده کنین یا گرچه روز یک بار از یک مرطوب کننده ی وا ژینال بدون نسخه کمک بگیرین. دکتر شمام می تونه واسه آرامش ناراحتی واژن از نوع شدیدتر اون، واسه شما دارو تجویز کنه. اما اگه تمایلی به ایجاد رابطه جنسی با همسرتون ندارین، حتما به دکتر مراجعه کنین.

آرامش

مشکلات خواب و نوسانات خلقی

اگه مشکلات خواب دارین، بهتره موارد زیر رو امتحان کنین:

  • از خوردن وعدهای غذایی سنگین، سیگارکشیدن، مصرف قهوه یا کافئین در بعدظهر پرهیز کنین.
  • در طول روز، چُرت نزنید.
  • نزدیک زمان خواب تون ورزش نکنین.
  • قبل از خواب، شیر گرم یا چای گرم بدون کافئین بخورین.
  • در یک اتاق تاریک، ساکت و خنک بخوابید.
  • واسه بهترکردن کیفیت خواب تون، گرگرفتگی رو درمون کنین.
مطلب مشابه :  تدریس و یادگیری با رایانه

کاهش استرس، درست غذاخوردن و داشتن فعالیت جسمی می تونه به هرگونه نوسانات خلقی و مشکلات خواب کمک کنه. دکتر تون ممکنه واسه کمک به برطرف کردن تغییرات خلقی واسه شما دارو تجویز کنه.

شما باید درمورد مدیریت علائم تون و واسه ردکردن احتمال بقیه مریضیایی که ممکنه باعث علائم شما شن (مثل افسردگی یا آسم) با دکتر تون صحبت کنین. مفیده که به یه گروه حمایتی مخصوص خانومای یائسه ملحق شید تا محل امنی واسه درمیان گذاشتن نگرانیا و مشکلات تون داشته باشین.

علاجای تکمیلی

دکتر تون ممکنه واسه کمک به درمون یائسگی شما، هورمون درمانی یائسگی (MHT) رو هم تجویز کنه. MHT که به درمون جایگزینی هورمون معروفه، می تونه علائم زیر رو کاهش بده:

  • گرگرفتگی؛
  • تعریقای شبونه؛
  • مشکلات خواب؛
  • تحریک پذیری؛
  • خشکی واژن.

MHT می تونه به کندکردن روند از دست دادن استخوان و کاهش نوسانات خلقی و علائم افسردگی کم هم کمک کنه. مشکلات جانبی MHT عبارتند از:

  • خونریزی واژینال؛
  • نفخ شکم؛
  • تورم یا حساس شدن سینها؛
  • سردرد؛
  • تغییرات خُلقی؛
  • تهوع.

تحقیقات نشون می ده زنانی که MHT مصرف می کنن، درمعرض خطر بالاتری واسه دچار شدن به حمله قلبی، سکته ی مغزی و لخته شدن خون قرار دارن. اینجور خطر مشابهی واسه زنانی که از قرصا، چسبا و حلقه های ضدبارداری استفاده می کنن هم هست.

بقیه تحقیقات نشون دادن که استفاده ی همیشگی از MHT – که شامل استروژن و پروژسترونه – به مدت ۵ سال یا بیشتر، می تونه باعث افزایش خطر دچار شدن به سرطان سینه شه. زنانی که رحم شون رو با جراحی خارج کردن، فقط از استروژن استفاده می کنن. قبل از تصمیم گیری درمورد استفاده از درمون هورمونی، واسه به دست آوردن اطلاعات بیشتر با دکتر تون صحبت کنین.

چه زمانی به دنبال کمک برید

تجربه کردن پریودهای بی نظم در دوره پیش یائسگی، عادی و طبیعیه. شرایط دیگری مثل سندروم تخمدان پلی کیستیک یا سرطان دهانه ی رحم هم می تونن باعث خونریزی بی نظم شن. در موارد زیر به دکتر مراجعه کنین تا احتمال بقیه مریضیا رو بررسی کنه:

  • اگه پریودهایتان یهویی بسیار سنگین شدن یا شامل لختهای خون هستن؛
  • اگه پریودهایتان بیشتر ازحدمعمول طول میکشن؛
  • لکه بینی یا خونریزی پس از رابطه جنسی؛
  • خونریزی یا لکه بینی بعد از پریودتان؛
  • کوتاه شدن فاصله بین دو دوره پریود.

پوکی استخوان و مریضی قلبی، خطرات سلامتی بلندمدت مربوط به یائسگی هستن. دلیلش اینه که استروژن نقش مهمی در محافظت از استخوانا و قلب شما اجرا می کنه. بدون استروژن، شما درمعرض خطر بیشتری واسه دچار شدن به هر دو مریضی قرار می گیرین. بهتره درمورد گزینه های درمانی موجود واسه محافظت در مقابل این دو مریضی، با دکتر تون صحبت کنین.

شما درمعرض خطر بالاتری واسه دچار شدن به عفونت دستگاه ادراری قرار دارین، چون یائسگی می تونه باعث خشک، تحریک یا ملتهب شدن مجرای ادرار شما شه. ممکنه دفعات بیشتری دچار عفونتای واژینال شید، چون واژن شما خشک تر و نازک تر شده.

سخن پایانی

زندگی پس از یائسگی، فرق زیادی با زندگی درطول سالای باروریتان نداره. یادتون باشه که درست غذا بخورین، ورزش کنین و چکاپای منظم انجام بدین، ازجمله معاینات چشم و دندان. یک رژیم غذایی مغذی و ورزش منظم به حفظ استخوانای قوی کمک می کنن و مراجعه منظم به دکتر باعث می شه که زودتر از مشکلات تون مطلع شید.



دیدگاهتان را بنویسید