کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات و میزان استفاده از فناوری اطلاعات

دانلود پایان نامه
  • نمودار 4-4: نحوه ارتباط کارکنان شرکت گاز با فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی……………………………………..81
    نمودار 4-5: درصد استفاده شرکت گاز از فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی……………………………………………..82
    چکیده
    پژوهشگران مطالعات IT در جریان استفاده از فناوری اطلاعات در سازمان اظهار کردهاند که هر گونه ابزار فناوری اطلاعات که بتواند در جهت ممانعت از به هدر رفتن منابع سازمان کمک کند و در عین حال سازمان را در جهت حرکت از حالت تابع گرایی سنتی به سمت فرآیندگرایی یاری کند، میتواند در بهبود روشها و افزایش بهرهوری منابع سازمان موثر واقع شود. در این ارتباط پژوهش حاضر با مطالعات اکتشافی اولیه به انتخاب سه ابزار تبادل الکترونیکی داده، برنامهریزی منابع سازمان و استفاده از کامپیوتر و اینترنت، بعنوان ابزارهای اصلی فناوری اطلاعات در شرکت گاز لرستان دست زد تا بر اساس آن به این سوأل پاسخ دهد که بین استفاده از فناوری اطلاعات و کیفیت عملکرد شرکت گاز رابطه معناداری وجود دارد؟. روش تحقیق این پژوهش بصورت توصیفی- همبستگی و زمینه یابی است که به لحاظ قابلیت اجرایی از نوع کاربردی میباشد. به لحاظ گردآوری اطلاعات اولیه در زمره مطالعات پیمایشی قرار دارد و اطلاعات با استفاده از ابزار پرسشنامه پژوهشگر ساخته گردآوری شدند که دارای 36 سوأل بود. جامعه آماری کارکنان شرکت گاز استان لرستان بودند که با این فناوریها در ارتباط هستند (320) که از این میان حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 106 نفر بصورت تصادفی طبقهای ساده انتخاب گردیدند. روش تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از نرم افزارهای مورد نیاز از جمله Spss 21 و Amos graphic بود. نتایج تحلیل فرضیات با آزمونهای اماری نشان دهنده وجود رابطه معنادار بین متغیرهای مورد بررسی، و همچنین اثرگذاری آنها بود؛ به طوریکه نتایج برازش مدل پیشنهادی پژوهش نیز تصدیق کننده این نتایج بود و در این راستا فرضیههای پژوهش با اطمینان آماری 99% مورد تأیید قرار گرفتند. در نهایت نتایج پژوهش نشان داد که ابزار برنامهریز منابع سازمان بیشترین اثرات را بر کیفیت عملکرد شرکت گاز داشته که دلیل آن را میتوان این امر دانست که این ابزار یک فناوری اطلاعاتی زیرساختی در شرکت گاز محسوب میشود.
    واژگان کلیدی: کیفیت عملکرد، فناوری اطلاعات، تبادل الکترونیکی داده، برنامهریزی منابع سازمان، اینترنت شرکت گاز.
    فصل اول:

  • کلیات پژوهش

    مقدمه
    چالشهای فزاینده محیطی به شکل قابل ملاحظهای کسب و کار را تحت تأثیر قرار داده است. چالشهایی مانند تغییرات سریع، ظهور اینترنت، تنوع نیروی کار، جهانی سازی، تغییر در قوانین و مقررات، کمبود مهارتهای مورد نیاز و ظهور بخشهای خدماتی نه تنها ساختارهای سازمانی را تحت تأثیر قرار دادهاند، بلکه ماهیت و نقش همه بخشهای کسب و کار را نیز تحت تأثیر قرار دادهاند (ساعدی، 1388: 69؛ گومز و همکاران، 2001: 131). این چالشها سازمانها را مجبور ساخته است که از دو تسهیل کننده برای افزایش قدرت رقابتی خود استفاده کنند: مدیریت منابع انسانی و فناوری اطلاعات (نووه و همکاران، 2005). فناوری اطلاعات از زمان ظهور خود، به واسطه تأثیر عمیقی که بر اکثر جنبههای کسب وکار گذاشته است، نقشی انکارناپذیر در اقتصاد جهانی ایفا میکند. اسلیزر، ونتلینگ و کیود (2002) بیان کردهاند، حوزه کار و رشد سریع فناوری اطلاعات بیانگر اهمیت بالای آن است. اگرچه برخی از پژوهشگران بر این باور هستند که توسعههای اخیر اقتصادی نمایانگر این است که آینده خوبی در انتظار فناوری اطلاعات است، بسیاری دیگر از این پژوهشگران اعتقاد دارند که سرمایهگذاریها در فناوری اطلاعات به موازات اینکه کشورهای در حال توسعه اقتصاد خود را توسعه میدهند، افزایش خواهد یافت (اسلیزر و همکاران، 2002).
    بسیاری از متخصصان فناوری اطلاعات براین باورند که تنها بخشی از اطلاعات سازمان در فرآیندهای تصمیم گیری مورد استفاده قرار میگیرد و بسیاری از آنها به علت فقدان متخصصان فن همچنان بی استفاده باقی می ماند. از اینرو هر ابزار فناوری اطلاعات که بتواند به سازمان در جهت ممانعت از به هدر رفتن ارزشمندترین منابع آن کمک نماید و در عین حال سازمان را در جهت حرکت از حالت تابع گرایی سنتی به سمت فرآیندگرایی یاری کند، میتواند در بهبود روش ها و افزایش بهرهوری منابع سازمان موثر واقع شود(لین و همکاران، 2011). قابلیتهای شرکتها از نظر فناوری اطلاعات در پردازش اطلاعات ورودی، میزان شناخت را افزایش داده و سرمایههایی فکری ایجاد میکند که شرکتها را قادر به تصمیمات خردمندانهتر و انجام اقدامات اثربخش مینماید. چنین قابلیتهایی نشان دهنده میزان پیچیدگی شرکتها در استفاده از فناوری اطلاعات برای حمایت از به اشتراکگذاری اطلاعات در درون شرکتها، پردازش اطلاعات ورودی و بهرهبرداری از دانش در راستای تولید خروجیهایی ارزشمند برای بهبود عملکرد هستند(لای و همکاران، 2008). با توجه به آگاهی از قابلیت های بسیار بالای فناوری اطلاعات و ارتباطات، در این پژوهش به بررسی آثار استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کیفیت عملکرد سازمان (شرکت گاز استان لرستان) پرداخته میشود.
    بیان مسئله پژوهش
    اوایل دهه 1990 با رشد سریع سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات برای برنامهریزی منابع سازمان و مدیریت زنجیزه ارزش در صنایع تولیدی همراه بود (هیم و پنگ، 2010). اعتقاد بر این بود که این دسته از فناوریها قادر به بهبود کارایی فعالیتهای فروش تولیدکننده، افزایش انسجام میان حوزههای عملیاتی مختلف و تسهیل همکاری در درون شرکت میباشند (بانکر و همکاران، 2006: 317). فناوری اطلاعات به نحو چشمگیری شیوههای انجام کسب و کار شرکتها را تغییر داده است و انتظار میرود که این تغییرات با پیدایش تجارت الکترونیک تداوم یابد (لین، 2009: 869-865). به عبارت دیگر، فناوری اطلاعات همراه با تجارت الکترونیک، تحولات عظیمی را در سازمانها ایجاد کرده و شرکتها را ملزم به تغییر ساختارها و استراتژیهای کسب و کارشان نموده است (لی، سو و چن، 2011). اما علیرغم پذیرش و استفاده روزافزون از فناوری اطلاعات توسط شرکتها، تاکنون مطالعات بسیار اندکی به بررسی تأثیر فناوری اطلاعات بر فعالیتهای شرکتها و تحلیل عملکرد آنها، بویژه در سطح شرکت انجام شده است. به علاوه، کیفیت عمدتاً به عنوان یک مزیت رقابتی استراتژیک مهم تلقی میشود و ارتقاء کیفیت محصولات، دغدغه اصلی شرکتهای امروز میباشد(سلطانی و همکاران، 2011: 271). به علاوه، یکی از نگرانیهای متداول شرکتها آن است که کیفیت محصول دیگر مزیتی رقابتی به شمار نمیرود بلکه به یک پیش شرط برای رقابت بدل گشته است(دانک، 2002: 719). لذا، بررسی اینکه فناوری اطلاعات چگونه میتواند منجر به بهبود کیفیت عملکرد گردد، به کانون توجه بسیاری از محققان بدل گشته است. در مطالعات گذشته پیرامون فناوری اطلاعات، ارتباط میان فناوری اطلاعات و عملکرد به طور گسترده مورد توجه قرار گرفته و بر این موضوع اتفاق نظر وجود دارد که استفاده صرف از یک فناوری خاص نمیتواند یک مزیت رقابتی پایدار برای شرکت ایجاد کند. علت آن است که سایر شرکتها میتوانند اینگونه فناوریها را به سهولت تقلید و کپی برداری کنند(سانچز و مارتینز، 2011: 835). از اینرو، ضرورت ایجاد تناسب در روابط میان فناوری اطلاعات – عملکرد و نیز شناسایی عوامل و شرایط بروز همافزایی فناوری اطلاعات احساس میشود. امروزه در حوزه تولید و عرضه، توجه قابل ملاحظهای به فناوری اطلاعات معطوف شده است که ناشی از گسترش اصول مدیریت کیفیت جامع بوده و نیز مدیریت کیفیت یکی از مهمترین فلسفههای مدیریتی در جهت بهبود کیفیت عملکرد به شمار میآید(گاناسکاران و گای، 2004: 272). درواقع میتوان گفت که امروزه همه سازمانها به نوعی در معرض تحولات فناوری اطلاعات قرار دارند و جلوههای کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در کلیه حوزههای زنجیره عرضه از ارتباط با تأمین کنندگان تا تولید و ارتباط با مشتریان آشکار است. بنابراین کاربرد فناوری اطلاعات در بهبود مدیریت زنجیره تأمین- خواه نا خواه- تأثیرگذار است (آقاجانی، 1386: 94-93). به طور کلی فناوری اطلاعات را میتوان برحسب پذیرش و استفاده از آن تعریف نمود. تحقیقات گذشته سه منبع اصلی فناوری اطلاعات را شامل تبادل الکترونیکی دادهها، برنامهریزی منابع سازمان و استفاده از کامپیوتر و اینترنت در کارهای روزمره سازمان میدانند (سانچز و همکاران، 2011: 848).
    تبادل الکترونیکی دادهها در مدیریت جریان اطلاعات با مشتریان و عرضهکنندگان استفاده میشود (جانسون و همکاران، 2007: 74) و با افزایش کارآیی و خودکارسازی فرآیندهای کسب و کار میان شرکای زنجیره تأمین، منجر به کاهش هزینههای مبادله خواهد شد(سابرامانی، 2004: 71). موخوپادهای و همکاران با بررسی تأثیر استفاده از تبادل الکترونیکی دادهها بر عملکرد شرکت در یک کارخانه تولیدی بزرگ و تأمینکنندگان آن پرداختند و توانستند مزایای مالی استفاده از تبادل الکترونیکی داده ها را برآورد نمایند (موخوپادهای و همکاران، 1995: 138). این محققان به کمک سریهای زمانی نشان دادند که بهره گیری از این نوع فناوری به کاهش هزینه های شرکت میانجامد. طراحی و تولید به کمک رایانه نیز موارد استفاده بسیار زیادی در طراحی و تولید محصول دارد، لذا یکی از مناسبترین فناوریهایی است که به درک بهتر رابطه میان فناوری اطلاعات و کیفیت عملکرد کمک میکند. اجرای اثربخش سیستمهای سازمان در استفاده از رایانه و اینترنت برای تولیدکنندگان مزایایی از قبیل حذف هزینههای طراحی، کاهش زمان چرخه، کاهش زمان سازگاری و بهبود جریان اطلاعات را بدنبال دارد. برای شرکتهایی که قبلاً سیستمهای استفاده از رایانه و اینترنت را اجرا نمودهاند، افزایش بهرهوری آنها مقارن با کاهش قابل ملاحظه در هزینههای سازمان خواهد بود، که این امر وقت ارزشمند کارکنان را آزاد نموده تا آنها بتوانند فعالانه بر مدیریت تقاضاهای مشتریان و فعالیتهای ارزش آفرین تمرکز کنند (کارول و واگار، 2010: 218). برنامهریزی منابع سازمان نیز یک راه حل مبتنی بر فناوری اطلاعات است که تمام منابع سازمان (مواد اولیه، ماشین آلات، نیروی انسانی ومنابع مالی) را توسط یک سیستم به هم پیوسته با سرعت، دقت و کیفیت بالا در کنترل مدیران سطوح مختلف قرار می‌دهد تا مدیران بتوانند بطور مناسب فرآیند برنامه‌ریزی و عملیات سازمان را مدیریت نمایند(دونک، 2009: 719). به اعتقاد داونپورت (1998: 121) مهمترین پیشرفت سازمانها در استفاده از فناوری اطلاعات، معرفی سیستمهای برنامهریزی منابع سازمان میباشد. این سیستمها به شرکتها این امکان را میدهد تا دادههای معمول را به اشتراک گذاشته و در تمام شرکت به کارگرفته و در نتیجه، اطلاعات مورد نیاز را تولید و در دسترس قرار دهد. پیشرفت‌های جهانی مبتنی بر فناوری اطلاعات در تمامی عرصه‌های تخصصی مدیریتی و صنعتی بر هیچکس پوشیده نیست و صنعت گاز نیز بعنوان یکی از زیر مجموعههای صنعت نفت که یکی از صنایع اصلی و پیشرو در زمینه فناوری‌های نوین در کشور ما می‌باشد، از تاثیرات این پیشرفت‌ها به‌دور نمانده است. در این راستا تقاضای روز افزون برای این منبع و مصارف مختلف آن، لزوم تعامل در بازارهای داخلی و خارجی، نحوه و میزان استفاده از فناوری اطلاعات، سنجش انواع نیازمندی‌ها و توانمندی‌ها در این عرصه و فراهم نمودن امکان بومی‌سازی نقش فناوری اطلاعات در این صنعت اهمیتی بیش از پیش یافته است. با توجه به مباحث مطرح شده، هدف اصلی این مطالعه بررسی تأثیر ابزارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کیفیت عملکرد شرکت گاز استان لرستان میباشد. از این رو، به منظور دستیابی به اهداف پژوهش، مدلی مفهومی ارائه گردیده است که دربرگیرنده ارتباطات ساختاری میان ابزارهای فناوری اطلاعات و کیفیت عملکرد بوده است.
    اهمیت و ضرورت پژوهش
    در مقدمه و بیان مسئله پژوهش به اهمیت فناوری اطلاعات و ارتباطات در ارتقای جایگاه سازمان پرداخته شد. در ادامه به ضرورت های انجام تحقیق حاضر اشاره شده است:
    ضرورت توجه به تکنولوژیهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در صنعت نفت و گاز و خصوصاً شرکت گاز استان لرستان که بصورت مستقیم و غیر مستقیم با کاربردهای تجاری، صنعتی، خانگی و غیره در ارتباط میباشد؛
    ورود به دنیای فناوری اطلاعات و ارتباطات و لزوم استفاده روز افزون از این تکنولوژیها برای رهبری مدیریت نوین سازمان بر پایه مدیریت استراتژیک (SIT)؛
    ارتقاء سطح آگاهی کارکنان، افزایش بهرهوری در سازمان، ارتقاء عملکرد سازمان و تحدید مرزهای جدید شرکت گاز استان بر پایه مدیریت نوین فناوری اطلاعات و ارتباطات برای دستیابی به بازارهای بزرگ؛
    ضرورت توجه به ارزیابی و ارزشیابی در تمامی مراحل و قسمتهای چارت سازمانی شرکت گاز استان لرستان برای برطرف کردن نقاط ضعف و از بین بردن تهدیدهای سازمانی.
    اهداف پژوهش

    این نوشته در آموزشی ارسال و , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.