پروتکل 1925 ژنو و سازمان ملل متحد

دانلود پایان نامه

در نیمه دوم قرن نوزدهم، قواعد عرفی ملحوظ در جنگ از طریق توافقات چند جانبه مدون شد؛ پیش زمینه هریک از این  توافقات، مسائل خاص سیاسی و بین المللی بود که به مهمترین آنها، فارغ از زمینه تاریخی آنها، اشاره ای گذرا خواهیم داشت. از اولین نمونه های این توافقات می توان به بیانیه پاریس در خصوص جنگ دریایی اشاره کرد. [39]
کنوانسیون 1864 ژنو در خصوص مجروحان و بیماران[40] و بیانیه سن پطرزبورگ (1868) [41] از دیگر نمونه های توافقات نیمه دوم قرن نوزدهم هستند.
گردش مهم به سوی تدوین جامع­تر مقررات جنگ، مربوط به 1899[42] است که نخستین کنوانسیون صلح با پیش­قدمی تزار نیکلای دوم، حیات تازه ای به جنبش­های صلح طلبانه داد. این کنفرانس که با حضور نمایندگان 26 دولت برگزار شد، موفق به تدوین 3 کنوانسیون گردید که 2 کنوانسیون آن به طور مشخص و واضح مرتبط با حقوق جنگ بود. دومین کنفرانس صلح، در 1907 با حضور نمایندگان 44 عضو در لاهه تشکیل گردید که در آن 13 فقره کنوانسیون مورد پذیرش واقع شد که 10 فقره مرتبط با حقوق جنگ دریایی و زمینی بود.[43]
از زمان پذیرش کنوانسیونهای دومین کنفرانس صلح لاهه تا پذیرش معاهده ورسای، تنها   می­توان از امضای بیانیه 1909 لندن در خصوص جنگ ناوها نام برد که هیچ گاه قدرت قانونی نیافت.[44]
معاهده صلح ورسای جنبه یک کنفرانس بین المتفقین را داشت که همانند دیگر معاهدات صلح، مواردی را در خصوص جنگ یادآور شد. تجلی اجرای این مواد را می توان در معاهده 1992 واشنگتن در مورد جنگ زیردریایی ها و استفاده از گازها یافت. [45]
از دیگر توافقات بین المللی بین دو جنگ می توان به پروتکل 1925 ژنو در مورد منع استفاده از گاز و تسلیحات باکتریولوژی[46] کنوانسیون 1929 ژنو در خصوص مجروحان و بیماران[47] ، کنوانسیون 1929 ژنو در مورد اسیران جنگی[48] و نیز توافقنامه 1936 لندن درباره جنگ زیردریایی ها[49] اشاره کرد که تماما قوت قانونی یافتند.
حوادث جنگ جهانی دوم، لزوم تدوین معاهدات و کنوانسیونهای دیگری را ایجاب کرد که از این میان می توان به کنوانسیون 1948 سازمان ملل متحد در خصوص کشتار دسته جمعی[50] و متعاقب این کنوانسیون ، کنوانسیونهای چهارگانه 1949 را ذکر نمود. [51]
در دهه 1970 نیز پروتکلهای متمم و منضم به کنوانسیونهای 1949 ژنو شکل گرفت.[52] در دهه 1980 ، کنوانسیون تسلیحات متعارف از جانب سازمان ملل مورد پذیرش واقع شد. [53]

1-9-2. حقوق عرفی

حقوق مدون امروزین جنگ، در بسیاری از موارد از خلال قواعد عرفی ناشی از عملکرد دول به ظهور رسیده است. در خلال تدوین، معلوم و مسلم شد که قسمت عمده حقوق جنگ همچنان به صورت قواعد و حقوق عرفی غیرمکتوب باقی خواهد ماند. لذا توجه به قواعد عرفی بوضوح خود را در اغلب معاهدات مربوط به حقوق جنگ نشان داده است.

  • مطلب مشابه :  پایان نامه درباره ادبیات کودک و نوجوان و پدیده های اجتماعی


  • در مقدمه کنوانسیون دوم 1899 لاهه آمده است:
    « تا زمانی که قواعد بیشتری از حقوق جنگ مدون نشده، متعاهدان معظم اعلام می دارند، مردم و رزمندگان در مواردی که مقرراتی در آن خصوص ملحوظ نگشته، تحت حمایت اصول حقوق بین الملل که منتج از حقوق انسانی در میان ملل متمدن و آنچه حاصل خودآگاهی عمومی است، قرار خواهند داشت.» [54]
    در کنوانسیونهای 1949 نیز بر حقوق عرفی تکیه فراوان شد. [55]

    1-10. اهمیت عبارت مارتنز [56]

    تاکید و اهمیت حقوق و قواعد عرفی در جنگ، همیشه با نام مارتنز[57]، ابداع کننده آن ، همراه است. با اینکه از 1899 که این فراز برای نخستین بار تدوین شد[58] حدود یک قرن می گذرد و در طول این مدت قسمتهایی مهم از حقوق جنگ مدرن شده است، ولی به­جرئت می توان گفت که هنوز عمده مباحث آن، به صورت قواعد عرفی تدوین نشده باقی مانده است.


  • ماده مشترک 4 کنوانسیون 1949 که از همان ترمینولوژی ماترنز به عاریت گرفته شده است، نه تنها بر مسئله حقوق تاکید می کند، بلکه به طرفهای کنوانسیون اخطار می دهد که به هیچ طریق و سبب نباید بر الزامات ناشی از تقید متعاهدان به اصول حقوق ملتها که حاصل عملکرد مردم متمدن، حقوق انسانی و منبعث از خودآگاهی عمومی است، لطمه و ضربه وارد آید. مقدمه پروتکل 2 ماده (2) پروتکل 1 (1977) نیز با  تکیه بر عبارت مارتنز تدوین شده است. [59]
    مواد عرفی، علاوه بر اینکه به عنوان عامل معین و کمکی مواد مدون عمل می کنند، در بسیاری از موارد به اجرای پاره ای از اصول نیز مدد می رسانند.

    1-11.  تصمیمات و آرای قضایی

    تصمیمات بین المللی و ملی نهادهای قضایی نقش ویژه ای در توسعه حقوق بین الملل ایفا کرده است. از مهمترین نمونه آرای قضایی می توان به آرای دادگاه نظامی بین المللی که متعاقب جنگ جهانی دوم در نورنبرگ و توکیو تشکیل شد، اشاره کرد که در توسعه حقوق جنگ سهمی بسزا ایفا کرده است. همچنین در ارائه تعریفهای روشن و صریح از مواد حقوق جنگ و تفسیر آنها، بویژه در خصوص مناطق تحت اشغال نظامی، کمکی شایان کرده است. [60]

    مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه آیت الله جوادی آملی و علوم انسانی اسلامی

    1-11-1. نظامنامه ها و دستورالعملها [61]

    تدوین نظامنامه ها ، یکی از روشهای ابتدایی شرح مختصر حقوق جنگ است که برای استفاده نیروهای مسلح تنظیم شده است. این گونه دستورالعملها، از جمله اولین اقداماتی است که جهت تدوین و اجرا و احترام به پاره ای اصول مهم در جنگ صورت گرفته است قدیمی­ترین این دستورالعملها توسط فرانسس لیبر در 24 آوریل 1863 ، خطاب به نیروهای ارتش اتحادیه صادر شد و در طول جنگهای داخلی آمریکا مورد استفاده قرار گرفت. تدوین چنین دستورالعملی، سرمشق سایرین قرار گرفت و صدور چنین اعلامیه هایی از جانب کشورهای مختلف به صورت مقدمه و پیش درآمد کنفرانس بروکسل (1874) و دو کنفرانس صلح 1899 و 1907 درآمد؛ این دستورالعمل ها تا به امروز اهمیت خود را حفظ کرده است. [62]

    1-12.  شناخت برخورد مسلحانه تا جنگ جهانی اول

    به نظر می رسد حقوق بین الملل که تا جنگ جهانی اول مسلط بود، سه نوع برخورد مسلحانه را شناسایی کرده و از یکدیگر تمیز داده است.
    الف) جنگ، که بین دو یا چند « دولت» حادث گردیده و حقوق جنگ بر روابط متخاصمان ساری می شود. و ارتباط دول ثالث با آنها را نیز حقوق بی طرفی معین می ساخت.
    ب) جنگهای ملی (داخلی)[63]، دومین نوع برخورد مسلحانه، جنگهای ملی بود که در حکم مسئله داخلی دولتهای درگیر تلقی می­شد و تحت قواعد و ضوابط حقوق بین الملل قرار نداشت و تنها در صورتی که دولت درگیر طرف دیگر را به عنوان متخاصم شناسایی می کرد، حقوق جنگ به مرحله عمل درمی آمد.
    پ) توسل به زور کمتر از جنگ، که شامل عملیات خصمانه بین دولتها می شد که نه تنها از لحاظ شدت به حد جنگ نمی رسید، بلکه هدف از به کارگیری زور نیز محدود بود. [64] در این میان   می­توان به اعمال تلافی جویانه مسلحانه ای که با قصد جبران خسارت، حمایت از اتباع و غیره صورت می گرفت ، اشاره کرد.

    این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.