پایان نامه پایداری اکولوژیکی و پایداری اکولوژیک

دانلود پایان نامه

ایده محدوده امن یک مفهوم نسبتاً جدید و با ابتکار دولت انگلستان، به منظور تشویق برای طراحی دوباره خیابانها به عنوان مکانهایی برای مردم که تنها مکان ترافیکی نباشند، شکل گرفت و هدف آن بهبود کیفیت زندگی و معابر مسکونی با ایجاد مکانهایی برای مردم که آنان را به استفادههای گوناگون تشویق میکند. در این ایده کاستیهای محیط شهری، فشرگی محلات و امنیت معابر مناطق مسکونی مورد نقد قرار گرفته است. مهمترین عامل در موفقیت آن سطح مشارکت ساکنین از طراحی تا اجرا میباشد. ترافیک، امنیت، کاربری زمین، راههای دروازهدار، نورپردازی و طراحی مشارکتی از اصولی به شمار میروند که در طراحی ناحیه مسکونی مورد توجه قرار میگیرد (کریمی و نگینتاجی، 1391: 76).

  • رویکرد رشد هوشمند
    رشد هوشمند الگویی است که اقتصاد، اجتماع و محیط را یکپارچه میکند. این الگو چارچوبی برای یک تصمیم آگاهانه فراهم میکند و با پشتیبانی از توسعه اقتصادی و شغلی و تنوعی از انتخابها شامل خانهسازی، تجارت و حمل و نقل، امکان دستیابی به محلهای سالم (خانوادههای سالم با محیط سالم) را زمینهساز میشود (نیل، 2003: 6). براساس چنین دیدگاهی رشد هوشمند تلاشهایی را جهت ترویج بیشتر محلات فشرده و مقابله با توسعهها پراکنده شهری آغاز کرد (سونگ، 2005: 240). بنابراین محلات هوشمند محلاتی هستند که نسبتاً خودکفا باشند و یک تراکم ترکیبی از مسکونی، تجاری و اداری در کنار تسهیلات عمومی محله مانند مدرسه، کتابخانه و پارک را دارا باشد؛ همچنین با طراحی پیادهروی و فعالیت دوچرخهسواری، امنیت عمومی، نگهداری محیط، سرمایهگذاری درازمدت و استفاده کارآمد از زیرساختها را ترویج کند.
    توسعه محلّهای پایدار
    با مطرح شدن محلّه به عنوان «سلول زندگی شهری» تحقق توسعه پایدار نیز تنها در قالب توسعه محلّهای و در مقیاس محلّی و در ادامه تفکر « جهانی بیندیش، محلّی عمل کن» دنبال شد (معصومی، 1390: 62). با این مقدمه نظریه توسعه محلهای پایدار در چند دهه اخیر تفکر نوینی در شیوه توسعه محلات شهری ارائه نموده است. غالباً اصطلاحات دیگری نیز وجود دارد که تا حدودی به این مفهوم اشاره میکنند و یا در ارتباط هستند از جمله آنها میتوان به توسعه سبز، محیط مصنوع پایدار، اجتماع سبز، جوامع پایدار و جامعه سالم اشاره نمود.
    توسعه پایدار کوچکترین پاره شهری، منوط به بهرهبرداری و استفاده از منابع طبیعی، انسانی و اکولوژیک به گونهای است که همه ساکنین حال و آینده از سطح مناسبی از بهداشت، امنیت، انسجام اجتماعی برخوردار بوده و محیط زیست مطلوب و اقتصادی پویا را تجربه کنند (کلاین، 2005: 162). توسعه پایدار محلی بر پایه توسعه اجتماعات محلی بنا میشود و حل مشکلات از درون محله با ترکیب سرمایههای طبیعی، کالبدی، انسانی و اجتماعی مقدور خواهد شد و به بیانی توسعهپایدار محلی رویکردی متوجه به اجتماعات محلی دارد و این عنصر بیشترین نقش را برای دستیابی به این مهم داراست (خاکپور و همکاران، 1388: 62). آنچه در رویکرد توسعه محلهای هدف غائی به شمار میرود، مردم و تأمین نیازهای اولیه و اساسی آنان با توجه به محیط زندگی آنهاست (فنی و صارمی، 1392، 37).
    ابعاد پایداری محله
    پایداری زیست- محیطی (اکولوژیکی)
    در گذشته توجه به محدودیت اکولوژیک محل نظیر آب، استفاده از مصالح بومی، ابداع روشهای مؤثر و مناسب برای ادامه حیات نظیر قنات، بادگیر و غیره نمونههایی از پایداری بودهاند (رحیمی، 1383: 36). امروزه پایداری اکولوژیکی به معنای حفظ منابع پایه در سطوحی که اختیارات آینده را سلب نکند و باعث حفظ یا ارتقاء ظرفیت، کیفیت و انعطاف اکوسیستم است. این بعد از پایداری از طریق کاهش مصرف منابع و انرژی، کاهش حجم ضایعات، آلودگیها و بازیافت آنها و یافتن فناوریهای مناسب تقویت میشود (حکمتنیا و زنگیآبادی، 1383: 40).
    پایداری اقتصادی
    این بعد از پایداری بر حفظ یا ارتقاء شرایط اقتصادی تأکید دارد. معیارهای اقتصادی ارتباط ناگسستنی با فرآیند شکلگیری سیاستهای اقتصادی دارند. رفاه اقتصادی مبتنی بر ترکیبی از مؤلفههای اقتصای نظیر اشتغال، بیکاری، سطوح اجاره، توزیع برابری سطوح بقا در اقتصاد محلی و جهانی است. تخصیص بهتر و مدیریت کاراتر منابع و جریان سرمایهگذاریها تضمین کننده این بعد خواهد بود (حکمتنیا و زنگیآبادی، 1383: 40). اقتصاد شهر پایداری باید متکی بر اشتغالزایی، صنعت و تجارت پایدار بدون تأثیر نامطلوب در طبیعت باشد، لذا حداقل آلودگی و حداقل مصرف انرژی از اصول شهر پایدار است (زیاری، 1380: 12). به عبارت دیگر میتوان گفت پایداری در بعد اقتصادی علاوه بر جلوگیری از بروز مسائل اجتماعی و زیست- محیطی و انسانگرا بودن باید در مقیاس محلی و با تکیه بر پتانسیلهای طبیعی مورد توجه قرار گیرد.
    پایداری اجتماعی
    مفهوم پایداری اجتماعی از میان یک رشته مفاهیم و عقایدی شامل جوامع پایدار، توسعه اجتماعی، سرمایه اجتماعی، جوامع سالم، رفاه اجتماعی و شهروندمداری کشف و استخراج شده است.
    پایداری اجتماعی زمانی حاصل میشود که به طور رسمی و غیررسمی، سیستمها، ساختارها و ارتباطات به صورت فعالی ظرفیت نسلهای کنونی و آینده را جهت ایجاد جوامع سالم و قابل زندگی تدارک ببینند. جوامع پایدار اجتماعی، جوامعی متساوی، متنوع، به هم پیوسته و دموکراتیک که کیفیت مطلوب زندگی را برای ساکنان خود فراهم میکننند (محمدی، 1388: 28). همچنین پایداری اجتماعی تحت عنوان زندگی سالم و هماهنگ با طبیعت نیز تعریف شده است. در این تعریف بقاء و حیات انسان توأم با تأمین نیازهای انسانی و همگام با حفظ کیفیت محیطی و مرتبط با نظامهای اقتصادی در جهت حصول به بالاترین سطح رضایت از زندگی در نظر گرفته شده است. از این نظر بسترسازی جهت ظهور و بروز خلاقیتها، بسیج آحاد مردم در جهت تأمین اهداف توسعه پایدار و نیز اطمینان از آیندهای بهتر برای همه با تأکید بر رفاه مردم بومی و نقش حیاتی آنان در مدیریت محیطی و توسعه از ارکان تعریف پایداری اجتماعی محسوب میشود (گلوردی، 1390: 26)
    معیارهای پایداری محله
    در اغلب نظریهها و تجربیات موجود در مقیاس جهانی، اصول و معیارهای بسیاری را میتوان برای توسعه پایدار در مقیاس شهر و محلّه مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. از جمله این اصول و معیارها میتوان به سرزندگی، هویت، پویایی، سازگاری، تنوع، خوانایی و دسترسی اشاره کرد که به طور مختصر در مورد آنها بحث میشود.
    1. هویت و سرزندگی: وضوح در درک از محلّه و سهولت در شناخت و برقراری پیوند بین عناصر و اجزاء آن با سایر رویدادها و مکانها را میتوان در زمره هویت محلّه دانست. به عبارت دیگر محلّه با شکل فضایی و کیفیت آن در ارتباط مستقیم است، در حالی که وابستگی شدید به فرهنگ نیز دارد. محلّه با هویت، محلّهای است که از سایر مکانها و محلّهها قابل تمایز است (لینچ، 1376: 167). انطباق محیط با تواناییهای احساسی و ذهنی و ساختارهای فرهنگی را هویت گویند (نوریان و عبدالهی، 1387: 55) که تأثیر مثبتی بر توانایی و اعتماد به نفس ساکنان دارد و ساکنان هر سکونتگاه را از غیر آن متمایز میکند (بزّی، 1391: 235).
    سرزندگی در محله زمانی به وجود میآید، که انسان بتواند در شهر درآمدی عادلانه بدست آورد، سرپناه مناسب تهیه نماید، احساس راحتی کند و تلاش و وقت خود را وقف حفاظت از تصویر مناسب شهر نماید (موسی کاظمی، 1380: 97).
    مطلب مشابه :  تحقیق درمورد نظریه سلسله مراتب نیازها و تئوری سلسله مراتب نیازها

  • 2. پویایی و سازگاری: همراه با تداوم زندگی انسانها و زندهبودن طبیعت، محلّههای شهری نیز با حالت ارگانیک و پویا سیر تاریخی خود را سپری میکنند. محلّهها مکان تلاقی تعاملات و عوامل اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و زیست- محیطی هستند. مثالهایی از تداوم و عوامل فوق را میتوان در این موارد دید: تداوم زندگی ساکنان محلات از گذشته تا حال، تغییر و تداوم در انواع و الگوی فعالیتها، پویایی مکان محلّهها نسبت به کل مرکز شهر، کمیت، کیفیت و ارزش بناها و ساختمانهای مسکونی و غیر مسکونی، الگو و عمر ساختمانها، الگوی توزیع فضاهای سبز و شبکه معابر، مصالح ساختمانی مختلف بومی و غیر بومی، الگوی مالکیت، تجهیزات و فعالیتهای جدید شهری در قالب نیازهای جدید اجتماعی و فرهنگی، منظر منطقه از نظر طبیعت و مرزهای محلّه. تغییرات در هریک از شرایط، عوامل و ویژگیهای فوقالذکر به عنوان فشارهای اجتماعی و اقتصادی میتوانند به تدریج موجبات تحول و دگرگونی کالبدی محلّه را فراهم کنند (معصومی، 1390: 65).
    این نوشته در آموزشی ارسال و , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.