پایان نامه درباره قانون مسئولیت مدنی و ضررهای قابل مطالبه

دانلود پایان نامه
  • رحمت زاهد پاشا (1382) در تحقیق خود تحت عنوان جبران خسارت ناشی از عدم‌النفع در حقوق ایران و انگلیس، پس از ارائه تعریف و اقسام عدم‌النفع، قابل مطالبه بودن آن را در حقوق ایران با تمسک به اصول و قواعد کلی، مانند قاعده لاضرر و لاضرار فی‌الاسلام، اتلاف و تسبیب و بناء عقلا و با بررسی عدم‌النفع از دیدگاه قوانین مدون ایران، اثبات نموده و نظر فقیهان امامیه را نیز ذکر نموده و به اشکالات آن دسته از فقیهان که عدم‌النفع را قابل مطالبه نمی‌دانند پاسخ داده است.
    1-8- تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی (به صورت مفهومی و عملیاتی):
    ضرر: در مقابل نفع استعمال می‌شود در لغت به معنی نقصان و زیان است و زیان نیز که ضد سود می‌باشد به معنی خسارت است. بنابراین ضرر، زیان و خسارت در لغت مترداف یکدیگر استعمال می‌شوند.
    عدم‌النفع: در تعریف فقه و مدنی عدم‌النفع یعنی ممانعت از وجود پیدا کردن نفعی که مقتضی وجود آن حاصل شده است مانند توقیف غیرقانونی شاغل به کار که موجب حرمان او از گرفتن مزد شده باشد.
    ضرر مادی: ضرر مادی و بدنی را گویند و در مقابل ضرر معنوی استعمال می‌شود. ضرر مادی بصورت ضرر موجود و ضرر آینده و ضرر متحمل‌الوقوع دیده می‌شود.
    ضرر معنوی: ضرری است که به عرض و شرف متضرر یا یکی از اقارب او وارد می‌شود مثلاً بر اثر افشاء راز مریض به حیثیت او لطمه وارد می‌شود.
    1-9- مفهوم ضرر
    در بیان تعریف ضرر تعاریف بسیار گسترده و عمیق و در عین حال به صورت کلی می‌باشد، بدین ترتیب بدواً به تعریف ضرر در لغت، سپس در فقه و قانون پرداخته می‌شود.
    برای ارائه تعریف مناسب از ضرر لازم است ابتدا معنای لغوی ضرر مشخص شود، آنگاه مفهوم ضرر را با عنایت به تعریف‌های حقوقدانان و فقهاء مورد بررسی قرار گرفته تا زمینه ورود به بحث ضررهای قابل مطالبه، اقسام آن و شرایط مطالبه‌این‌گونه ضررها فراهم شود.
    1-9-1- معنی لغوی ضرر
    الف- در لغت فارسی
    دهخدا ضرر را به زیان، آزرم و مقابل نفع و سود معنی کرده است. (دهخدا، 1330، ج 32، ص 39) در فرهنگ معین ضرر به معنی 1- زیان وارد آوردن 2- گزند رسانیدن 3- زیان، خسارت، مقابل نفع و 4 گزند و آسیب است.( معین، 1375، ص 2186)
    ضرر به فتح ضاد و راء به معنای زیان و جمع آن اضرار است. ( انصاری، طاهری، 1386، ج دوم، ص 1264) در فرهنگ فارسی عمید، ضرار اسم مصدر عربی است و به معنای 1- ضرر زدن، زیان رسانیدن 2- گزند رسانیدن به یکدیگر است. (عمید، 1389، ص 787)
    زیان در لغت به معنی 1- ضرر مادی یا معنوی، خسارت، مقابل سود و نفع 2- آسیب ، صدمه و 3- نقصان، زیان بردن و ضرر رسانیدن است. (معین، 1375، ج دوم، ص 1767).
    خسارت در لغت به کسر خاء و از ریشه « خسر» به معنای زیان، ضرر و کم کردن است . ( انصاری، طاهری، 1386، ج دوم، ص 879)
    در فرهنگ معین خسارت به معنی 1- ضرر کردن، زیان بردن 2- زیانکاری، زیانمندی و زیان، ضرر است . ( معین، 137، ج دهم، ص 1419)
    دهخدا خسارت را زیان، ضرر، کم آمدن حاصل فروش از قیمت خرید، ضرر در تجارت و زیان در معامله معنی کرده است. ( دهخدا، 1330، جلد 23، ص 523)
    در قانون مدنی و قانون مسئولیت مدنی کلمۀ ضرر، زیان، خسارت و غرامت به یک معنی استعمال شده است. ( امامی، حقوق مدنی، 1386، ج اول، ص 584)
    ب- در لغت عربی
    در مورد ضرر، اهل لغت معانی مختلفی ذکر کرده‌اند که در ادامه به مواردی از آن‌ها اشاره می‌شود:
    مؤلف مصباح المنیر ضرر را به معنای عمل ناپسند نسبت به یک شخص یا نقص در اعیان معنی کرده است. در نهایه ابن اثیر و مجمع البحرین ضرر را نقص در حق دانسته‌اند. در مفردات راغب اصفهانی، ضرر به سوء حال معنا شده، اعم از سوء حال نفس به خاطر قلّت علم و فضل یا سوء حال بدن به خاطر فقدان عضوی از اعضاء و یا به خاطر قلت مال و آبرو. ( محقق داماد، 1383، ص 138)
    مؤلف المنجد ضرر را به معنای ضد نفع، شدت ضیق، سوء حال و نقص شی دانسته است. ( نقیبی، 1386، ص22)
    حضرت امام خمینی ( قده) ضرر را به معنای ضد نفع و مقابل نفع معنی کرده است. ( محقق داماد، همان)
    این نوشته در آموزشی ارسال و , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.