پایان نامه درباره قانون آیین دادرسی کیفری و قانون آیین دادرسی مدنی

دانلود پایان نامه

ج- در لغت انگلیسی
واژه انگلیسی معادل « خسارت» کلمه‌ی Damage می‌باشد که از جمع آن (Damages) در معنی متفاوت است. معنی کلمه Damage ضرر، زیان، خسارت و بدبختی است و کلمه‌ی Damages به معنای تاوان می‌باشد. واژه دیگری که یکی از آثار فعلی آن (Damage) می‌باشد کلمه (injury) که به معنی هر گونه فعل خطاکارانه منجر به خسارت دیگری خواه به سلامتی و خود شخص باشد. (احمدی، 1387، ص41)

  • 1-9-2- معنی اصطلاحی ضرر
    1-9-2-1- ضرر در قانون و از نظر حقوقدانان
    در قانون مدنی و قانون مسئولیت مدنی تعریفی از ضرر ارائه نشده است. اگر چه این واژه در قانون به کار رفته است اما تعریف آن بیان نشده است. در برخی از قوانین از جمله قانون آیین دادرسی کیفری فقط به تقسیم‌بندی ضرر پرداخته است، ولی برخی از حقوقدانان ضرر را تعریف کرده‌اند که به برخی از این تعاریف اشاره می‌کنیم.
    دکتر امامی ضرر را با توجه به ماده 728 قانون آیین دادرسی مدنی تعریف کرده است: 1- ضرر بر دو قسم است: تلف مال و آن عبارت است از نابود شدن مالی است که قبلاً موجود بوده و 2- تفویت منفعت و آن منفعتی که در اثر پیدایش فعلی تفویت می‌شود. ( امامی، حقوق مدنی، 1386، ج اول، ص 400)

  • برخی از نویسندگان در تعریف ضرر بیان می‌دارند: « ضرر ممکن است بواسطه از بین رفتن مالی باشد یا بواسطه فوت شدن منفعتی که از انجام تعهد حاصل شده است» ( جعفری لنگرودی، 1390، ص 415)
    برخی دیگر از نویسندگان حقوق در تعریف ضرر می‌نویسد: ضرر عبارت است از اینکه نقصی در اموال ایجاد شود یا منفعت مسلمی از دست برود یا به سلامت و حیثیت و عواطف شخص لطمه وارد آید. (کاتوزیان، الزام‌های خارج از قرارداد- مسئولیت مدنی، 1387، ج اول، ص 242)
    بعضی از حقوقدانان داخلی واژه خسارت و ضرر را مترادف تلقی کرده و یکی را به جای دیگری استعمال نموده. در تعریف خسارت بعضی از حقوقدانان آورده‌اند: « زیانی که کسی به مال دیگری برساند، 2 تاوان یعنی مالی که فاعل زیان مالی به غیر بابت جبران به او بدهد» (کاتوزیان، همان، ص 219)
    برخی از حقوقدانان در تعریف خسارت بیان می‌دارند: خسارت عبارت است از : مالی که از طرف کسی که باعث ایراد ضرر مالی به دیگری شده به متضرر داده شود و زیان وارد شده را هم خسارت می‌گویند. (جعفری، لنگرودی، 1390، ص 260)
    دکتر شهیدی در تعریف خسارت بیان می‌دارند:
    «خسارت عبارت است از زیان وارد بر شخص، همچنین خسارت را در عرف و حقوق تعهدات هر گونه کاهش در کیفیت مال شخص زیان‌دیده می‌داند که در باب تعهدات از عدم انجام تعهد یا تأخیر در انجام آن ناشی می‌شود. » ( شهیدی، 1389، ج سوم، ص 68).
    ضرر و خسارت در ماده یک قانون مسئولیت مدنی به معنای زیان به کار رفته است همچنین در مواد 9 تا 16 قانون آیین دادرسی کیفری پیشین این عناوین « ضرر و زیان» با هم به کار رفته‌اند و تفاوتی در معنای آن‌ها دیده نمی‌شود. بنابراین باید آن را بر تسامح در مقام نگارش حمل کرد. (نقیبی، 1386، ص 22)
    با توجه به تعاریفی که حقوقدانان از ضرر بیان کرده‌اند می‌توان گفت ضرر عبارت است از لطمه زدن به هر یک از حقوق و سرمایه و دارایی فرد است که از آن بهرمند می‌شده، لذا ضرر شامل همه موارد و مصادیق خسارت می‌شود.
    1-9-2-2- ضرر در حقوق خارجی
    در حقوق انگلیس نیز می‌توان از کلمه Damage به معنی ضرر را (صیغه جمع (Damages) تفکیک نمود. زیرا این واژه به معنای خسارت یا غرامت نقدی است، که به وسیله فعل یا ترک فعل و یا بی احتیاطی دیگری به شخصی که متحمل ضرر، خسارت و یا صدمه بدنی یا مالی و یا نسبت به حقوق گردیده است، وارد شده که توسط محاکم از واردکننده ضرر قابل مطالبه است. ( سماواتی، ص 15)
    1-9-2-3- ضرر در فقه
    مرحوم موسی خوانساری در تقریرات درس فقه و اصول می‌نویسد: ضرر عبارت است از فوت آن چه که انسان آن را داراست، اعم از اینکه نفس باشد یا عرضی یا مال یا جوارح. بنابراین چنانچه مال کسی یا عضوی از اعضای او به جهت اتلاف یا تلف ناقص شود یا شخص بمیرد یا به عرض او لطمه وارد آید در این صورت می‌گویند ضرر به او وارد آمده است، بلکه با عنایت به عرف « عدم النفع» در موردی که مقتضی آن تمام و کامل شده باشد ضرر به حساب میابد. ( نقیبی، 1386، ص 28)
    میرزای نایینی معتقد است ضرر عبارت است از هر نقصان در مال یا آبرو یا جان فرد دیگری، ولی در مورد نفس و مال کلمه « ضرر» استعمال می‌شود، اما در مورد فقدان احترام و آبرو کلمه ضرر کم‌تر استعمال می‌شود. (محقق داماد، 1383، ص 138)
    مرحوم ملا احمد نراقی در تعریف ضرر می‌نویسد: «ضرر خلاف نفع است. چنانچه ضرر مالی باشد به حکم عرف و لغت به معنای تلف چیزی از مال خود شخص یا از مال فرد دیگری است بدون آنکه منفعت یا عوضی در ازای آن داده باشد خواه آن مال تلف شده، عین باشد یا منفعت »(نراقی،1347،ص 17)
    حضرت امام خمینی (قده) معتقدند که :ضرر و مشتقات آن مالی یا نفسی است، اما واژه «ضرار » بیشتر در دشواری، حرج ، مضیقه، فشارهای روحی و حیثیتی و سختی و کلفت استعمال می‌شود. (خمینی (ره )رسائل ، ج اول، ص 31 )
    دکتر سید مصطفی محقق داماد در تعریف ضرر و ضرار می‌نویسند : «ضرر شامل کلیه خسارت‌ها و زیان‌های وارد به دیگری است، ولی ضرار مربوط به مواردی است که شخص با استفاده از یک حق یا جواز شرعی به دیگری زیان وارد سازد که در اصطلاح امروزی از چنین مواردی به «سوءاستفاده از حق تعبیر می‌شود »(محقق داماد ، 1383،ص138)
    حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی در معنای ضرر می‌فرمایند: « فَقد کُلِّ ما نَجِدُ و نَنَتفِعُ بِه من مواهب الحَیات من نفس اومَال او عِرضٌ او غیر ذلکَ» یعنی نداشتن و از دست دادن هر یک از مواهب زندگی ، جان ، مال، حیثیت و هر چیز دیگری که از آن بهره‌مند می‌شود. (محمدی، 1382، ص 157)
    این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.