دانلود پایان نامه

 
 
                                        شکل    3-4. موجودات افسانه ای ((www.lizaphoenix.com
 
حال به معانی نمادین شیر، در هنر ایران که نماد فلزکاری دوران صفویه است می­پردازیم:
 
3-4-4-1  شیر
واژه شیر در زبان لاتین Leo­ می­باشد که به صورت­هایLeon  ، Laen­، Lion نیز تغییر یافته است. ­در زبان عربی به آن اسد می گویند؛ به معنی(( نور جاویدان )) و فارسی (( شیر)) که احتمالاً از ((آشور )) گرفته شده است. (الدوزخودی 1385 : 97)
نکته جالب اینجاست که در دوره اشکانیان نماد شیر در میان سایر نمادها، صرفاً متعلق به پادشاهان وکسانی بوده که از حیث مرتبت ومقام بر دیگران پیشی داشته­اند. جایگاه والای این حیوان را در حماسه، ادبیات ملی و آیینی، نمی­توان از نظر دور داشت چنانکه در کیش مهر، شیر نماد خورشید وحمله او بر گاو نشانه پیروزی روشنایی بر تاریکی است و نیز شیر گاو را میکشد تا گیاهان را به وجود آورد. (صلواتی 1387 : 70)
نشانه فلزکاری سلجوقی شاهین است که بر روی طعمه­اش که پرنده کوچک­تر می­باشد، نشسته و منقار خود را در بدن آن فرو کرده است و نشانه فلزکاری دور ه صفوی شیری است که بر  گوزنی حمله برده و آن را می­درد. ( فرد ، حیدرآبادیان 1388: 77 )
همچنین شیر جایگاه ارزشمند چهارم به نام ((شیر مردان)) در پایه های هفتگانه این آیین می­باشد.
(صلواتی 1387 : 70)
نماد شیر را میتوان به گونه­های مختلف ارزیابی کرد:

  • مظهر مرگ و نیستی
  • شجاعت و دلاوری
  • نمادی از ابدیت و جاودانگی
  • نشانه محافظ و نگهبان
  • به عنوان علامت مهری بر فراز مهر پرستانی که به مرحله شیری رسیده بودند.
  • غایت غرور و خود پرستی نیز می­باشد.
  • خشم، اقتدار و صلابت
مطلب مشابه :  پایان نامه درباره نقوش حیوانی و دوره ساسانی

(الدوزخودی 1385 :99)
در اجتماعات آریایی کهن شیر شاخص و نشانه آریایی­ها دانسته­اند که بعد­ها نماد پادشاهان ایران شد. (همان :98 ،99)
ارتباط شیر با علائم نجومی که تصویر شیر با علائم خاص این علم تصویر شده وارتباط آن با برج اسد (ماه مرداد) بوده؛ که حدس زده می­شود: شاید یک پادشاه طالعش برج اسد بوده است؛ بدین ترتیب در عرف منجمان برج اسد خانه خورشید است. و شیر وخورشید از نظر نجومی مرتبط با هم هستند. (همان: 103)
نقش شیر در کنار خورشید از دوره سلجوقی به بعد در اماکن مذهبی به خورشید در منابع ادبی به عنوان نماد حضرت محمد (ص) ذکر شده و شیر در فرهنگ شیعه نماد حضرت علی است. (شریعت1386: 90)
در ادبیات دوران اسلامی نیز نمود یافته است: