مقاله نصیر الدین طوسی و فرق و مذاهب

دانلود پایان نامه

  • «نخستین همه فرقه‌ها شیعه است. آنان گروه طرفدار على بن ابى طالب (ع) هستند که در روزگار پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و پس از آن به دل سپردن به او و عقیده به امامت وى مشهور بودند» .  ( نوبختی، 1386 ، ج1 ، ص  ١٧  )
    قمى نیز، در کتاب خود المقالات و الفرق، تردیدى ندارد که”شیعه”در حیات پیامبر (ص) وجود خارجى داشت و عده‌اى چون سلمان، ابوذر، مقداد و عمار، به‌عنوان دوستداران حضرت على و معتقد به امامت وى شناخته مى‌شدند . (اشعری قمی،1360، ج1 ص15)
    مورخان دیگرى چون رازى و مقدسى با او هم‌عقیده هستند. برخى از محدثان نیز با آنها هم‌رأى بوده معتقدند که”تشیع”در زمان پیامبر (ص) به وجود آمد و همواره در میان مسلمانان کشورهاى مختلف روبه گسترش بوده است   .
    3-3شیعه و اهل بیت
    بر کسی پوشیده نیست که نام شیعه و اهل بیت از زمان پیامبر (ص) به هم گره خورده بود ، زیرا محب امام علی شیعه شناخته می شد و محبان و یاران و رهروان اهل بیت نیز شیعه نامیده می شدند.
    شیعیان در این راه با رنج و سختی هایی مواجه شدند . هنگامی که اهل بیت (ع) از ظلم ستمکاران در امان نبودند ، شیعیان آنان نیز بیشتر مورد آزار و انتقام جویی بودند .
    حاکمان با همکاری علمای فریبکار این باور را رواج دادند که شیعیان به دنبال یاری آل محمد هستند آن هم به دلیل اعتقاد به الوهیت اهل بیت . بدین ترتیب حاکمان در تلاش بودند شیعیان را تکفیر کرده و آزادی فکر و اظهار عقاید و برگزاری برنامه های دینی را از آنان سلب نمایند . در حالیکه منکرین خدا زندگی همراه با آسایش داشتند و تا وقتی که با حکومت تعارضی نداشتند با هیچگونه ممانعتی روبرو نمی شدند .
    3-4گزیده ای از فرقه های شیعه
    در کتب ملل و نحل ودر تقسیم بندى مذهب شیعه، برای شیعه فرقه های بسیاری ذکر شده و حتی گفته شده که (هفتاد و سه فرقه) بر فرقه های شیعه منطبق می گردد.
    اما بررسى‌ها نشان مى‌دهد که بسیارى از این فرقه‌ها در محدوده زمانى خاصى از میان رفته‌اند. با این حساب، جز چند فرقه اصلى و مهم شیعى ، فرقه‌هاى دیگر وجود خارجى نداشته است. مؤلف کتاب« بیان الادیان» فرق اصلى شیعه را پنج فرقه: زیدیّه، کیسانیّه، غالیّه، صباحیّه و امامیّه اثنى عشریه مى‌داند. (ابو المعالی ، 1376 ، ج1 ، ص 50)
    بغدادی شیعه را سه فرقه دانسته است: «زیدیه، کیسانیه و امامیه » . وی در آغاز غلات را نیز از انشعابات شیعه دانسته، ولی بعدا یاد آور شده است که چون آنان از اسلام خارج شده اند از فرقه های اسلامی به شمار نمی آیند. (بغدادی، 1408 ق ،ج1 ، ص 23- 21)
    محقق طوسی نیز در« قواعد العقائد» با نظریه بغدادی موافقت نموده و اصول فرقه های شیعه را زیدیه، کیسانیه و اثنا عشریه دانسته است. این سه فرقه در وجوب نصب امام بر خدا اتفاق نظر دارند، ولی دو فرقه غلات و اسماعیلیه امامت را واجب «من الله » می دانند نه واجب «علی الله ». (نصیر الدین طوسی ج1 ، ص 110)
    شیعه در زمان سه پیشوای اول(حضرت امیرالمؤ منین على و حسن بن على و حسین بن على علیهم السّلام)هیچگونه انشعابی نداشت اما طولی نکشید که شیعیان در میان خودشان بعد از شهادت امام سوم دچار اختلاف و انشعاب داخلی شدند . در این هنگام بود که فرقه های شیعه یکی پس از دیگری به خاطر اختلاف بر سر امامت ورهبری ، از اصل نخستین تشیٌع جداشدند وگروه وفرقه خاصٌی را به وجود آورده وباعث گمراهی عده ای از مسیر اصلی تشیٌع شدند امروزه بیشتر این فرق تشیٌع منقرض شده است. ولی مشهورترین فرقه های شیعه که فرقه نویسان ذکرکردهاند: زیدیّه، کیسانیّه و امامیّه هستند.
    3-4-1 زیدیّه
    زیدیه به گروهی از مردم کوفه که از زید پیروى کردند و برخی نیز به همراه او قیام کردند، اطلاق می شود . بعضى از آنها زید را تنها گذاشتند و او را یارى نکردند که به اینان «رافضه» گفتند و کسانى را که به زید وفادار ماندند، زیدیّه نامیدند .
    این فرقه از شیعه در عصر بنى‌امیه که عصر ظلمت و تاریکى بشمار مى‌رود، بوجود آمده است. عصرى که در آن خلفاى بنى‌امیه در محو احکام و آثار اسلام با یکدیگر به مسابقه برخاسته بودند. آن زمان حضرت زید بن على براى اصلاح امت اسلامى قیام کرد و جماعت مسلمین براى احیاى شریعت که امر مقدسى است به او روى آوردند و از نظریات و افکار زید پشتیبانى کردند و به امامت وى معتقد شدند که بعدها در تاریخ فرق و مذاهب به شیعه زیدى معروف شدند .
    مذهب زیدیه شاخه اى از تشیع به حساب مى آید و در اصول اعتقادى با امامیه مشترک است، بیشتر به جهت نظریه خاص در مسئله امامت از شاخه دیگر تشیع یعنى اثناعشریه (امامیه) متمایز مى شود .  فرق کلى میان شیعه دوازده امامى و شیعه زیدى این است که شیعه زیدى غالباَ امامت را مختص به اهل بیت نمی داند و عدد ائمه را به دوازده منحصر نمی بیند و از فقه اهل بیت پیروى نمی کند بر خلاف شیعه دوازده امامى .
    شهرستانی در ملل و نحل درباره زیدیه می‌گوید: «فرقه زیدیه پیروان زیدبن علی‌بن‌الحسین بن علی‌بن ابی‌طالب (رضی‌اللّه عنهم) هستند، امامت را در اولاد فاطمه (رضی‌اللّه عنها) منحصر می‌دانند و امامت را در غیر آن‌ها جایز نمی‌دانند. آن‌ها معتقدند که هر یک از اولاد فاطمه که عالم، شجاع و سخاوتمند باشد و ادعای امامت نماید، امام واجب‌الاطاعه است و فرقی نمی‌کند که از اولاد امام حسن علیه‌السلام یا از اولاد امام حسین علیه‌السلام باشد. بنابراین، گروهی از آن‌ها قائل به امامت محمّد و ابراهیم ، فرزندان عبداللّه بن حسن بن حسن، شده‌اند که در زمان منصور عبّاسی قیام کردند و به قتل رسیدند. از نظر زیدیه، وجود دو امام به صورت همزمان در دو سرزمین، مشروط بر اینکه آن دو امام دارای صفات مزبور باشند، جایز است و اطاعت از هر یک از آن‌ها واجب می‌باشد. (شهرستانی، ج 2، ص 100)
    مهم ترین اصول و ویژگى هاى مذهب زیدیه عبارتند از:
    1. افضلیت امام على و اولویت آن حضرت برسایر صحابه نسبت به خلافت و جانشینىِ پیامبر
    2. حصر امامت در فرزندان فاطمه(س).  
    3. شرط دعوت علنى به خود و خروج براى جنگ با ظالمان در صحت تصدى و مشروعیت امامت.
    این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.