دانلود پایان نامه

حیطه زیبایی شناسی: این مقوله به میزان هنر ومهارت تولید پیام در رسانه های مختلف بستگی دارد و به توانایی درک و شناخت مفاهیم رسانه ای از دیدگاه هنری اشاره می کند(ببران،11:1382).
4-4-2 اصول سواد رسانه ای
سواد رسانه ای مبتنی بر برخی اصول بنیادی است که مبنای استدلال آن را نیز تشکیل می دهد. آموزش دهندگان سواد رسانه ای در مورد بعصی از اصول سواد رسانه ای اتفاق نظر دارند که مهمترین آنها عبارتند از:
الف ـ همه رسانه ها سازه ای هستند: به گفته جان پانگنته، رسانه ها بازتاب های مطلق واقعیت های خارجی (بیرونی) را ارائه نمی کنند(پانگنته،2:1989). این مفهوم نشان می دهد رسانه ها با دقت ماهرانه ای به ارائه برداشت هایی می پردازند که عوامل معینی را انعکاس دهند. در این میان بازنمایی رسانه ای صورت پیچیده ای از حقایق بیرونی را ارائه می کنند به گونه ای که می توان گفت تشخیص مرز میان واقعیت و مجاز نه غیرممکن بلکه دشوار است.” سخن قدیمی، دوربین هرگز دروغ نمی گوید، حاکی از شیوه شرطی شدن ما برای پذیرش رابطه میان واقعیت و نمایش واقعیت توسط رسانه هاست. در روزگار واقعیت مجازی و شبیه سازی های رایانه ای، دیدن، عین باورکردن نیست. همه رسانه ها با دقت، گردآوری، تدوین، انتخاب و طراحی می شوند. آنها دنیایی را به ما نشان می دهند که اگر چه حقیقی به نظر می رسد، اما از یک نگاه، گزینش، شده است که معمولا ما با ازای خارجی ندارد. یادگیری تشخیص واقعیت از بازتاب واقعیت، در همین مفهوم مستتر است”(کان سی داین،10:1379).
ب ـ رسانه ها واقعیت را بازسازی می کنند: یعنی میان شیوه ی ارائه ی وقایع به وسیله ی رسانه ها با شیوه ی درک مخاطبان رسانه ها رابطه ی معناداری وجود دارد. هنگامی که ما درک مستقیم و عینی از فرد، مؤسسه، موضوع، شخص یا مکان ارائه شده در رسانه نداشته باشیم، واسطه این درک، رسانه ها خواهند بود(کان سی داین، 1379: 10به نقل از قاسمی،1385: 90). این همان چیزی است که بودریار معتقد است جامعه از رهگذر آن به مرحله نمادینوانمودگی رسیده است. وانمودگی که اصالتش در چارچوب یک نظم نوین رسانه ای که ساخته و پرداخته غول های رسانه ای است معنا می یابد. بنابراین رسانه ها به لطف این وانمودگی، واقعیت را آن گونه که می خواهند بازسازی می کنند و بدین ترتیب حجم زیادی از درک ما به حقیقت را به وجود می آورند(قاسمی،90:1385). بودریار با اشاره به انعکاس گزارش ها در تلویزیون معتقد است:” موقعیتی که موضوع گزارش است، موقعیتی است که به وسیله خود رسانه ها ایجاد شده است”(اسمیت،349:1383). رسانه ها بر شناخت و درک عموم از جهان تاثیر می گذارند، به این معنا که آگاهی و ذهنیت مردم نسبت به جهان بستگی به محتوایی دارد که از رسانه ها دریافت می کنند، زیرا رسانه ها واسطه و میانجی این آگاهی های فردی و ساختارهای گسترده تر اجتماعی و سازنده معنا هستند. رسانه ها همچون آیینه ای برای انعکاس واقعیت عمل نمی کنند، بلکه بر ساخت اجتماعی واقعیت تاثیر می گذارند. بر این اساس بازنمایی، ساخت رسانه ای واقعیت است(مهدیزاده،9:1387).
ج ـ مخاطبان مفهوم مورد نظر خودشان را از رسانه ها می گیرند. اغلب مخاطبان مطابق با نیازها، خوشی ها، سختی های روزمره، نگرش های نژادی و جنسیتی، پیشینه خانوادگی و فرهنگی و بسیاری از چیزهای دیگربا دیگران تعامل برقرار می کنند. به همین علت است که گروه های قومی متفاوت پس از مواجهه با محتوای رسانه ای یکسان، اجزای متفاوتی از آن را انتخاب، رد، حفظ و درک می کنند.
رسانه ها برای ما موادی را برای ساختن تصاویرمان از واقعیت فراهم می آورند. تعامل اغلب مخاطبان با فاکتورهای فردی رقم می خورد. نیازها و اشتیاق شخصی، خوشی ها، سختی های روزمره، نگرش های نژادی و جنسیتی، پیشینه خانوادگی و فرهنگی و بسیاری از چیزهایدیگر است(پانگنته،2:1989).
هر فردی، یک تجربه رسانه ای را به طور منحصر به فردی درک می کند که بر پایه تجربیاتش بنیان نهاده می شود. برای مثال، فردی که در استرالیا متولد و بزرگ شده است تجربیات کاملا متفاوتی پس از تماشای فیلم استرالیایی نسبت به فردی که در سوییس متولد و بزرگ شده است دارد. رسانه بخشی از فرهنگی است که به عنوان ادغام کننده ارتباطات واقعی/ اجتماعی، عمل می کند و مردم توانایی ها، فرضیه ها و تجربیات شخصی شان را برای ساختن تفسیرهایشان از محتوای رسانه به کار می برند(آکسترند،24:2009).
د ـ رسانه ها اهداف تجاری دارند: امروزه هر نوع درک واقعیت از محتوای رسانه ها را نمی توان از زمینه اقتصادی و ضرورت های مالی محرک صنعت جدا کرد. تا جایی که عده ای (بنیانگذاران مکتب فرانکفورت، مارکوزه، هابرماس) معتقدند رسانه به عنوان ابزاری در انحصار نظام سود و سرمایه در امده است. قاسمی معتقد است که در اینجاست که بحث مالکیت و کنترل از مهمترین موضوعات اساسی است که مورد توجه سواد رسانه ای قرار می گیرد تا از آن رهگذر میزان و چگونگی نفوذ ملاحظات تجاری بر محتوا، روش و پخش پیام ها نزد مخاطبان روشن شود.
هابرماس(1991) معتقد است پول به عنوان رسانه ای در می آید که محاسبه های عقل قصدی یا وسیله ـ هدفی را به صورت رمزی نشان می دهد. رسانه ها این کار را انجام می دهند که موقعیت های پیچیده ای از تعامل ها را از طریق رمزگذاری به صورت ساده شده، به یک فعالیت کلیشه ای کاهش می دهند(باقری به نقل از هابرماس،18:1385).
ه ـ رسانه ها پیام های ایدئولوژیک و ارزشی را در بر دارند: تمام تولیدات رسانه ای تا اندازه زیادی تبلیغاتی هستند زیرا آن ها ارزش ها و روش های زندگی را نشان می دهند. به عقیده سایزر تلویزیون بزرگترین نظام آموزشی و شکل دهنده اصلی فرهنگی تبدیل شده است و درک آنچه این رسانه آموزش می دهد، نکته محوری در سواد رسانه ای است(امیرانتخابی و رجبی،1387: 62). روند کلی رسانه ها، مستقیم یا غیر مستقیم پیام های ایدئولوژیکی، از قبیل؛ نحوه درست زندگی کردن، مصرف گرایی، نقش های جنسیتی، مسئولیت پذیری و… است.
مرکز مقررات آموزش سواد رسانه ای در آمریکا در پایگاه اینترنتی خود، بر طبق نظر کارشناسان ود آورده است که، رسانه ها، پنجره هایی رو به جهان، یا آیینه های جهان واقعی نیستند. آنها طراحی شده هستند و شامل گزینش هایی هستند که ایجاد می شوند. این گزینش ها به طور اجتناب ناپذیری، ارزش ها، نگرش ها و دیدگاه های سازنده را انعکاس می دهند. شما به عنوان مخاطب، همه کلمات، تصاویر یا برنامه هایی که پذیرفته نمی شوند را نمی توانید ببینید یا بشنوید. روند کلی رسانه ها، تصریحا یا به طور ضمنی انتقال پیام های ایدئولوژیکی همچون موضوعاتی از قبیل نحوه زندگی خوب، روح مصرف گرایی، نقش زنان، پذیرش مسئولیت و وطن پرستی بی چون و چراست(پانگنته،2:1989).
وـ رسانه ها بار سیاسی و اجتماعی دارند: رسانه ها بر مسائل سیاسی و تغییرات اجتماعی تأثیر زیادی دارند(همان:3). این اصل به بررسی رابطه میان تصویر و تأثیر، محتوا و پیامدها می پردازد و این که در عصر مصرف و مادی گری، تربیت معنوی فرزندان را چگونه بر عهده بگیریم. هم چنین این اصل مربوط به نحوه نمایش و شکل دادن، بازتاب و تقویت واقعیت توسط رسانه ها و یا مربوط به درک این که چه کسی یا چه چیزی تصویر شده است و این که کدام گروه ها و افراد در جامعه ما در این تصویر جایی ندارند و به آن ها نپرداخته ایم، می باشد(امیر انتخابی و رجبی، 1387: 63).
ایجاد تعادل در کار ویژه‌های دولت که منجر به ثبات سیاسی بیشتر  می شود، همچنین تأمین منافع دولت های صاحب سلطه، کارکرد ابزاری رسانه ها در جلب عقاید عمومی، دستکاری ذهنی و هشیاری بسته بندی شده، تقویت و تحکیم وضع موجود، صنعت نظر سنجی، سنجش و ساخت عقاید، از کارکردهای رسانه ای است(شیلر، 1377: 81 به نقل از قاسمی).
از سویی ما نیازمند اطلاع از نیروهای اقتصادی و سیاسی پشتیبان رسانه ها هستیم. نوجوانان و جوانان باید اقتصاد رسانه و تفاوت بین مالکیت رسانه و تکثرگرایی را درک کرده و بیاموزند. چگونگی اینکه یک رسانه، اداره، مالکیت و کنترل می شوددانش مهمی برای فهم رسانه و نقش نظام رسانه ای در جامعه است. مفهوم سواد رسانه ای یک آگاهی از اساس اقتصادی رسانه است. شبکه های اینترنتی مختلف مخاطبان را دنبال می کنند تا آنها را به حمایتگران مالی تحویل دهند. این دانش[سواد رسانه ای] به دانش آموزان اجازه می دهد درک کنند که چگونه ارتباط رسانه ای، آنها را به هدف هایی برای تبلیغات تبدیل می کند، و چگونه مالکان رسانه ها برای گروه هایی که مصرف کننده بالقوه هستند برنامه ریزی می کنند(آکسترند،26:2009).
مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه با موضوع اندازه گیری و پایان نامه

زـ قالب و محتوا در رسانه ها کاملا به هم وابسته اند: هر رسانه قواعد دستوری و واقعیت تدوین شده مخصوص به خود را دارد. رسانه های مختلف رویدادی مشابه را گزارش می کنند اما تاثیرات و پیام های مختلفی خلق می کنند(پانگنته،2:1989). این اصل ما را قادر به درک ویژگی ها و مشخصات منحصر به فرد هر رسانه می سازد تا بتوانیم نحوه ارتباط شکل و محتوا را جستجو و درک کنیم(بلیغ، 1379: 90). آموزش رسانه ای برای دانش آموزان توانایی ارزیابی انتقادی فناوری، زبان و قواعد به کاررفته به وسیله رسانه ها و پیام هایی که آنها منتقل می کنند را فراهم می کند. برای کمک به کودکان و مردم برای اینکه درک کنند رسانه ها چگونه شکل می گیرند، آنچه ما می دانیم و درک می کنیم درباره جهانی که در آن زندگی می کنیم اولین گام مهم، فهم این نکته است که رسانه ها طبیعی نیستند و ساخته شده هستند(ثومن و جولز، 21:2004).
سواد رسانه ای به ما یاد می دهد که ویژگی ها و مشخصات منحصر به فرد هر رسانه را بشناسیم و رابطه آن را با محتوای پیام بفهمیم. انتخاب رسانه مناسب برای انتقال یک پیام خاص بر نفوذ و اعتبار هرچه بیشتر پیام می افزاید. سواد رسانه ای ما را قادر می سازد نه فقط به محتوای پیام بلکه به شکل و چگونگی آن نیز توجه داشته باشیم(بصیریان،80:1385).
به بیان دیگر سواد رسانه ای را می توان در پنج اصل بنیادی که دربرگیرنده مضامین بالا است دسته بندی کرد:
1. همه پیام های رسانه ای ساخته می شوند. (هویت)
2. پیام های رسانه ای از یک زبان رسانه ای با قواعد خودش ساخته می شوند. (قالب)
3. مخاطبان مختلف مفهوم مورد نظر خود را از رسانه ها می گیرند. (مخاطب)
4. ارزش ها و نقطه نظرات جاسازی شده ای (مخفی) در رسانه ها وجود دارد. (محتوا)
5. اغلب پیام های رسانه ای به شکلی سازماندهی می شوند که به منافع و یا قدرتی بینجامد. (هدف)
(طلوعی به نقل از پاتر،67:1391)