مقاله رایگان با موضوع ساختار سازمانی

بررسی ساختار سازمانی آن است. چرا که برای اجرای موثر و موفقیت آمیز وظایف و مسئولیت ها، هر سازمان باید دارای ساختار سازمانی موثری باشد؛ به اذعان صاحبنظران همان گونه که ساختار سازمانی و تشکیلات غیر اثربخش یک عامل مهم در عدم اثربخشی در هر سازمانی معرفی می گردد، وجود ساختار سازمانی مناسب کمک می کند تا هر کس در سازمان حس روشنی از جایگاه خود داشته باشد، ‌مسیری مناسب برای ارتباطات خویش تعیین کند و الگوی تعاملی متناسبی را شکل دهد (زینعلی، 1391).

علیرغم تحقیقات متنوع و گوناگونی که در خصوص هر یک از عوامل نوع ساختار سازمانی و سازگاری دانشجویان با دانشگاه انجام پذیرفته، اما در بررسی منابع مختلف مانند کتاب ها، سایت های مختلف اینترنتی، موتورهای جستجو، مجلات و ژورنالهای مختلف، هیچ تحقیق جامعی در خصوص بررسی رابطه بین نوع ساختار سازمانی و سازگاری دانشجویان، یافت نشد.
مطالعه نوع ساختار سازمان از دیدگاه دانشجویان، نگرش آن ها را به میزان رسمیت، تمرکز، فرایند و زمینه موجود در دانشگاه شیراز نشان خواهد داد. بر اساس این نگرش مدیران و مسئولین امر خواهند توانست نسبت به تغییر ادراکات منفی دانشجویان در هر یک از این ابعاد اقدام نمایند. همچنین مطالعه میزان سازگاری دانشجویان در ابعاد 4 گانه ی آن، محقق را در شناخت هر چه بهتر چگونگی فرایند های روانی و رفتاری دانشجویان در محیط دانشگاه، در برخورد با شرایط و موقعیت های جدیدی که حالاتی از تنش و ابهام را به همراه دارد، یاری می رساند. دانشجویان در این موقعیت برای برقراری تعادل و نیز کنار آمدن با این شرایط همراه با استرس و تعارض و برآوردن نیازهای و خواسته های خود فرایند سازگاری را پیشه ی خود می کنند. چه بسا درک این موضوع، روش های جدیدی در مدیریت دانشگاه که بستر فعالیت های دانشجو می باشد، به مسئولان مربوطه چون مدیریت دانشگاه و نیز اطلاعاتی در خصوص برنامه ریزی امور و برنامه های درسی به برنامه ریزان مسئول و اساتید داده شود. از طرف دیگر چون دانشجویان نیز با شناختی که از این فرایند ها و چگونگی وقوع آن ها در خود پیدا می کند، می تواند نقاط ضعف و قوت خود را در این خصوص پیدا و در جهت رفع و یا تقویت آن ها اقدام نماید.
1-2- اهداف پژوهش
1-2-1- هدف کلی

پایان نامهاینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

هدف کلی این پژوهش بررسی رابطه ی بین نوع ساختار سازمانی باسازگاری دانشجویان در
دانشکده های مهندسی دانشگاه می باشد.
1-2-2- اهداف اصلی
1- بررسی نوع غالب ساختار سازمانی دانشکده های مهندسی دانشگاه شیراز
2- ارزیابی میزان سازگاری دانشجویان دانشکده های مهندسی دانشگاه شیراز
3- بررسی رابطه ی بین انواع ساختارهای سازمانی و انواع سازگاری دانشجویان مهندسی دانشگاه شیراز
1-2-3- سوال های پژوهش
1- نوع غالب ساختار سازمانی دانشکده ی مهندسی دانشگاه شیراز کدام است؟
2- سازگاری دانشجویان دانشکده ی مهندسی دانشگاه شیراز، به چه میزان است؟
3- آیا بین انواع ساختارهای سازمانی و انواع سازگاری دانشجویان مهندسی دانشگاه شیراز رابطه ی معناداری وجود دارد؟
4- آیا انواع ساختار سازمانی پیش بینی کننده ی معنادار سازگاری دانشجویان مهندسی می باشد؟
1-3- تعاریف متغیرها
1-3-1- تعاریف مفهومی متغیرها
1-3-1-1- ساختار سازمانی
ساختار سازمانی روش و رویه ای است که به وسیله آن فعالیت های سازمان تقسیم، سازماندهی و هماهنگ می شوند (رابینز و جاج، 2009). به علاوه توزیــع قــدرت در سازمان را نشــان می دهد و نه تنها یک سازوکار هماهنگی است بلکه فرایندهای سازمانی را تحت تأثیر قرار می دهد. ساختار سازمانی بر الگوهای روابط درونی سازمان، اختیــارات و ارتباطات دلالت دارد (فردریکسون، 1986).
سازمان ها ابعاد ساختاری گوناگونی دارند. از جمله ابعاد ساختار اجتماعی سازمانها که در نظریه پردازی های امروزین مدرنیست ها نیز یافت می شود، سه عنصر پیچیدگی، تمرکز و رسمیت است (هچ، 1387). منظور از پیچیدگی، تعداد کارها یا سیستم‌های فرعی است که در درون یک سازمان انجام می‏شود یا وجود دارد (دفت، 1387). رسمیت، به حدی که قوائد، مقررات، خط مشی ها و رویه ها در سازمان اعمال می شود، اشاره دارد و تمرکز، پاسخ به سوال “در چه سطحی در سازمان تصمیم گیریمی شود؟” را نشان می دهد (هچ، 1387).به طور کلی ساختار سازمانی مشتمل بر ابعاد و عناصری است که بیان کننده ی ویژگی های خاص هر سازمان می باشد.
1-3-1-2- ساختار تواناساز
نوعی از ساختار اجتماعی سازمان های آموزشی است که در ابعاد رسمیت، تمرکز، فرایند و زمینه (جو سازمانی) دارای شاخصه های انعطاف پذیری، همکاری، همیاری، خلاقیت و نوآوری، پویایی، ارزش گذاری و غیره می باشد. در این نوع از ساختار قوانین و رویه ها از انعطاف پذیری مطلوبی برخور دارند؛ افراد به ابتکار عمل و نوآوری ترغیب می شوند و حس اعتماد، انسجام و همکاری میان کارکنان تقویت می گردد؛ به مشکلات به عنوان فرصتی برای رشد و تعالی نگریسته می شود. جهت تسهیل حل مشکلات در سازمان، اختیار عمل به کارکنان داده می شود و فرایندهای تصمیم گیری به صورت مشارکتی انجام می گردد. به طور کلی افراد از محیط کاری خود رضایت دارند و تمام تلاش خود را جهت تحقق اهداف سازمان بکار می برند (هوی و سویتلند، 2000،2001؛ سیندن،2004؛ هوی و میسکل،2008،).
1-3-1-3- ساختار بازدارنده
نوعی از ساختار اجتماعی سازمان های آموزشی است که در ابعاد رسمیت، تمرکز، فرایند و پیش زمینه (جو سازمانی) دارای شاخصه هایی کاملا متفاوت با ساختار تواناساز می باشد. در این نوع از ساختار قوانین و رویه ها در فضای بوروکراتیکی شدیدی اجرا می شود و هر گونه عملکردی متفاوت با قوانین و رویه های سازمان مذموم و مورد سرزنش قرار می گیرد. حس بدگمانی، عدم اعتماد و صداقت بین افراد بسیار زیاد است و کنترل شدیدی بر رفتار و عملکرد کارکنان اعمال می شود. در بین کارکنان غالبا برخورد و ناسازگاری وجود دارد و فضای سازمان مملوء از کشمکش است. فعالیتهای کارکنان در چارچوب رفع نیازها و خواسته های سازمان و در قالب مقررات حاکم بر آن است. سازمان تمایل دارد که بر سیستم جاری خود باقی بماند و از هرگونه تغییر دوری می نماید. مشکلات بزور حل می شوند و تصمیم گیرهای یک جانبه و از رئیس به مرئوس است. به طور کلی نوعی در این شکل از ساختار فضای سازمان بسیار خشک و مستبدانه است و نوعی نارضایتی و بیگانگی بین کارکنان و سازمان وجود دارد (هوی و سویتلند، 2000 و 2001؛ سیندن،2004؛ هوی و میسکل،2008).
1-3-1-4- سازگاری
سازگاری مفهومی عام است و به همه ی راهبردهایی گفته می شود که فرد برای اداره کردن موقعیت های استرس زای زندگی، شامل: تهدیدهای واقعی و غیر واقعی به کار می برد. سادوک و سادوک (2003). پیاژه، سازگاری را به عنوان تلاش مستمر ارگانیسم در تعادل جویی با محیط پیرامون با بهره گرفتن از دو مکانیسم درون سازی و برون سازی تعریف می کند (محسنی، 1377).
راجرز (1998) در تعریف سازگاری می گوید: منظور از سازگاری، انطباق متوالی با تغییرات و ایجاد ارتباط میان خود و محیط است. به نحوی که حداکثر خویشتن سازی را همراه با رفاه اجتماعی ضمن رعایت حقایق خارجی امکان پذیر می سازد. به این ترتیب سازگاری یعنی شناخت این حقیقت که فرد باید هدف های خود را با توجه به چارچوب های اجتماعی – فرهنگی تعقیب کند.
سازگاری به طور کلی یعنی رابطه ای که هر ارگانیسم نسبت به وضع موجود با محیط خود برقرار می سازد، این اصطلاح معمولا در رابطه با سازگاری اجتماعی و روانشناختی به کار برده می شود و دارای چهار بعد تحصیلی، اجتماعی، فردی – عاطفی و دلبستگی است (بیکر و سیرک، 1984). که به صورت زیر می باشد:
1-3-1-5- سازگاری عاط
فی
تجارب دانشجویان در رابطه با اضطراب و نگرانی کلی روانی و جسمی آن ها را نشان می دهد (بیکر و سیرک، 1984). به عبارتی سازگاری عاطفی شامل: سلامت روانی خوب، رضایت از زندگی شخصی و هماهنگی میان احساسات، فعالیت ها و افکار است.
1-3-1-6- سازگاری تحصیلی
نشان می دهد که چگونه جوانان خواسته های تحصیلی و تجربه ی دانشگاهی را مدیریت می کنند (بیکر و سیرک، 1984). به عبارتی سازگاری تحصیلی شامل: نحوه ی برخورد و مقابله فرد با خواسته ها و انتظارات آموزشی و تحصیلی است.
1-3-1-7- سازگاری اجتماعی
بیانگر آن است که چگونه جوانان تجارب بین فردی خود را مدیریت می کنند (بیکر و سیرک، 1984) به عبارتی سازگاری اجتماعی شامل: کیفیت روابط اجتماعی و تجربیات میان فردی (ارتباطات گروهی، عضویت در گروه ها، انجمن و کمیته های دانشگاه) است.
1-3-1-8- سازگاری تعهد / دلبستگی
که درجه ی تعهد / دلبستگی دانشجویان را به دانشگاه اندازه می گیرد (بیکر و سیرک، 1984). به عبارتی سازگاری تعهد / دلبستگی شامل: میزان علاقه و تعهد فرد نسبت به موسسه ی آموزی / دانشگاه است.
1-3-2- تعاریف عملیاتی
1-3-2-1- ساختار سازمانی
نمره ای است که دانشجویان دانشکده های مهندسی براساس انواع ساختار سازمانی (هوی و میسکل، 2008) در مقیاس نوع ساختار سازمانی (ترک زاده و محترم، 1390) به ساختار دانشکده ی خود اختصاص می دهند.
1-3-2-2- سازگاری
نمره ای است که دانشجویان دانشگاه شیراز در ابعاد سازگاری شخصی، اجتماعی، تحصیلی، تعهد / دلبستگی(بیکر و سیرک، 1984) با بهره گرفتن از پرسشنامه ی بیکر و سیرک (1986) کسب می کنند.
فصل دوم
پیشینه پژوهش
2-1- مبانی نظری
2-1-1- ساختار سازمانی
از جمله عوامل موثر در شکل گیری هر سازمانی ساختار آن است، که از آن به مثابه ی الگو و نقشه ی ارتباطات و تعاملات میان بخش ها و اجزای سازمان یاد می شود (هال، 2002). ساختار، صحنه عملیات سازمان است (هال، 2002). ساختار سازمانی چهارچوب روابط حاکم بر مشاغل، سیستم ها و فرایندهای عملیاتی و افراد و گروه هایی است که برای نیل به هدف تلاش می کنند (بارنی و ریکلی، 1992). به واسطه ی ساختار سازمانی، عملیات و فعالیت های داخل سازمان آرایش می یابد و خطوط مسئولیت و اختیار مشخص می شود. ساختار سازمانی باید توان تسریع و تسهیل در تصمیم گیری، واکنش مناسب به محیط و حل تعارضات بین واحد ها را داشته باشد. ارتباط بین ارکان اصلی سازمان و هماهنگی بین فعالیت های آن و بیان ارتباطات درون سازمانی، از نظر گزارش دهی و گزارش گیری، از وظایف ساختار سازمانی است (دفت، 1991).
ساختار سازمان مکانیزمی است که بر اساس آن، تعاملات افراد در زمان و مکان تنظیم شده و قاعده مند می گردد. ارتباطات و فعالیت های افراد را در سازمان شکل می بخشد، سازمان را به سمت فرصت های محیطی سوق داده و گاهی هم از آن باز می دارد (هارگریویست، 2001). کسرایی و علیرحیمی (1388) نیز ساختار سازمانی را به مثابه ی چهارچوبی معرفی می کنند که تعیین کننده ی روابط رسمی و بعضا غیر رسمی افراد است. بر این اساس می توان گفت ساختار سازمانی مسیری بسیار منظم و مناسب برای انتقال اطلاعات به شمار می آید، که از طریق کاهش تاثیر ویژگی های شخصی افراد بر سازمان، زمینه ی نیل به اهداف سازمانی را ممکن می سازد (هال، 2002).
ساختار نشان دهنده استراتژی سازمانی است و میزان تناسب نوع ساختار در سازمان و با شرایط آن، به استراتژی آن سازمان بستگی دارد. زیرا استراتژی هر سازمان، منشا ساختار آن سازمان است. ساختار سازمان ضمن اینکه تعیین کننده نحوه کارکرد افراد است، متاثر از آن نیز می باشد (فرودی، 1391). لذا بر اساس این نظر می توان گفت ساختار وسیله یا ابزاری پیچیده برای کنترل است که در فرایند روابط متقابل اعضا به وجود می آید، به صورت دائم تجدید می گردد و در عین حال تعیین کننده روابط متقایل آنها می باشد (محترم، 1390). ساختار در همه زمانها ثابت نمی ماند؛ نه تنها امور سازمان را شکل می دهد بلکه امور سازمان هم شکل ساختار را تغییر می دهد (هال، 2002) و این تغییرات به دلیل پویایی محیطی پیوسته ادامه دارد.
2-1-1-1- کارکردهای ساختار
صاحبنظران متعددی نظیر رابینز و جاج (2009)، هال (2002)، هچ (1387) و اعرابی (1376)، کارکردهای مختلفی را برای ساختار سازمانی برشمرده اند که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره نمود:
1- طراحی الگوی تعاملی سازمان
2- شکل دهی و جهت دهی ماهیت کل سازمان
3- انتظام بخشی کل سازمان

4- شکل دهی قابلیت های کارکردی سازمان و تبعات عملکردی منتج از آنها
5- شکل دهی مناطق فعالیت سازمان
6- کنترل رفتار و اعمال اعضای سازمان
7- زمینه سازی جهت اعمال قدرت
8- پیونددهی افراد با سازمان و اثربخشی
ملاحظه می شود که ساختار با کارکردهای متعدد و متکثر خود از طریق نفوذ در و بر رفتار سازمانی افراد (در سطوح مختلف فردی، گروهی و سازمانی)، مناطق فعالیت آنان، تعاملات سازمان با محیط تعاملی خود و کیفیت آن، ماهیت کل سازمان را تحت تاثیر خود قرار می دهد؛ و بدین ترتیب آن را انتظام می بخشد. لازم به ذکر است آنچه که موجب اهمیت ساختار سازمانی می شود ویژگی ها، قدرت جهت دهی و پیش برندگی آن در سازمان، کارکردها و قابلیت های کارکردی ناشی از آن است (معینی،1390).
2-1-1-2- ابعاد ساختار سازمانی
ساختار سازمانی مشتمل بر ابعاد و عناصری است که بیان کننده ی ویژگی های خاص هر سازمان است. با این وجود هر کس از منظری به آن پرداخته است.از جمله آن، می توان به ابعاد افقی و عمودی ساختار اشاره داشت. بعد عمودی نشاندهنده سلسله مراتب سازمانی و حیطه کنترل است. بعد افقی همان نحوه تقسیم کار در سازمان است (رضائیان، 1384). رابینز (1386) استراتژی سازمان، تکنولوژی، اندازه ی سازمان و نامطمئن بودن محیط را از جمله عوامل تشکیل دهنده ی ساختار سازمانی می داند. ابعاد دیگر که در نظریه پردازی های امروزین مدرنیست ها نیز یافت می شود، سه عنصر پیچیدگی، تمرکز و رسمیت است (هچ،1387؛ دفت،1387؛ رابینز، 1378؛ علاقه بند،1384). منظور از پیچیدگی، تعداد کارها یا سیستم‌های فرعی است که در درون یک سازمان انجام می‏شود یا وجود دارد (دفت،1387). رسمیت، به حدی که قوائد، مقررات، خط مشی ها و رویه ها در سازمان اعمال می شود، اشاره دارد و تمرکز، پاسخ به سوال “در چه سطحی در سازمان تصمیم گیریمی شود؟” را نشان می دهد (هچ، 1387، 269). بر اساس تحقیقاتی که در حوزه سازمان های آموزشی گردیده هوی و سویتلند ساختار سازمان را دارای دو بعد رسمیت و تمرکز دانستند (2000، 2001). هوی و میسکل (2005 و 2008) نیز با بسط تحقیقات پیشین دو بعد فرایند و زمینه را هم به آن اضافه نمودند و در نهایت چهار بعد رسمیت، تمرکز، فرایند و زمینه برای ساختار برشمردند. رسمیت، مجموعه قوانین و مقررات و رویه های جاری در سازمان است. تمرکز در بردارنده سلسله مراتب سازمانی و قدرت تصمیم گیری است، فرایند بیانگر نحوه اتخاذ تصمیمات سازمانی و حل مسائل سازمانی است و زمینه معرف ویژگی های زمینه ای نظیر میزان اعتماد، صداقت و اعتبار، تعارض، یکپارچگی و احساس قدرت در افراد است (هوی و سویتلند، 2000 و 2001؛ هوی و سیندن، 2004 ؛ هوی و میسکل، 2005 و 2008؛ گیلمور، 2007، مک گوگان، 2005).
2-1-1-3- انواع ساختار سازمانی
همزمان با ظهور مکاتب مدیریتی، توجه به ابعاد سازمان و ساختار آن مورد توجه قرار گرفت. همانطور که در گذر زمان این مکاتب جهت سازواری با محیط سیر تکاملی خود را می پیمودند، ساختار سازمانها نیز با تاثیر از عوامل محتوایی، ابعادی و محیطی خود جهت بقا، افزایش بهره وری و پاسخگویی به محیط در واکنش نسبت بهتغییرات محیطی تحول پیدا می نمودند (چندلر، 1962).
2-1-1-3-1- ساختار کارکردی
این نوع از ساختار سازگار با محیط های سازمانی با ثبات و مطمئن می باشد. ساختار آن بسیار عمودی می باشد و قوانین و رویه ها دقیق اجرا می گردد. تقسیم کار و رعایت سلسله مراتب سازمانی در آن بسیار بالاست (هچ،1387؛ دفت،1389).
2-1-1-3-2- ساختار بخشی
در این نوع ساختار، با بهره گرفتن از شیوه طراحی پیوندی تعدادی « واحد داخلی نسبتاً مستقل» تحت پوشش سازمان فعالیت می کنند. این بخش ه