مقاله امام حسین (ع) و حضرت ابراهیم

دانلود پایان نامه

3-1مفهوم شیعه

  • پیش از پرداختن به موضوع اصلی این فصل ، نگاهی داریم به تعریف واژه شیعه و مختصری از چگونگی پیدایش و انتشار آن و نظریه های مختلفی که در این خصوص بیان شده است .
    3-1-1 شیعه در لغت
    شیعه در لغت به معنی موافقت و هماهنگى دو فرد یا گروه در عقیده یا عمل، بدون اینکه یکى تابع دیگرى باشد و در مفهوم دوم متابعت و پیروى از دیگرى است به عبارت دیگر در در معناى لغوى لفظ شیعه سه مفهوم وجود دارد ١ . اطاعت و پیروى؛ ٢ . نصرت و یارى؛ ٣ . توافق و هم‌آهنگى.
    در قرآن کریم نیز به این مفهوم اشاره شده ؛ چنانکه از حضرت ابراهیم (ع) به عنوان شیعۀ حضرت نوح (ع) یاد شده است: وَ إِنَّ مِنْ شِیعَتِهِ لَإِبْرٰاهِیمَ  (  صافات: ٨٣ .) همچنین در سوره ی مریم چنین آمده است : ثُمَّ لَنَنْزِعَنَّ مِنْ کُلِّ شِیعَهٍ أَیُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى اَلرَّحْمن عِتِیًّا (سوره مریم، آیه  ٧٠ ) “سپس از هرگروهى هرکدام از ایشان را که در سرکشى در برابر خداى بخشایشگر سخت‌تر است برمى‌گیریم “..
    3-1-2شیعه در اصطلاح
    اما مفهوم شیعه در اصطلاح به کسانى که از پیشوای اول شیعیان حضرت على (ع) و نیز پیامبر اکرم صلّى اللّه علیه و آله که علی را به جانشینى خود برگزیده بود ، پیروى نموده اند، اطلاق می شود .
    شهرستانى درتعریف شیعه گفته است: «شیعه کسانى‌اند که فقط از على (ع) پیروى کردند (نه از دیگر صحابه) و به امامت و خلافت او براساس نصّ و وصیّت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله، اعم از نصّ جلى و حفىّ، اعتقاد دارند، و براین باورند که امامت از فرزندان او بیرون نیست، و اگر غیر از فرزندان او کسى عهده‌دار امر امامت گردد، امامت او ظالمانه خواهد بود». (شهرستانی،1972 ،ج1:ص 146)
    ابن خلدون نیز گفته است: «شیعه در اصطلاح قدما و متأخّران از فقها و متکلّمان بر پیروان على (ع) و فرزندان او اطلاق مى‌شود. به اعتقاد آنان امامت از ارکان دین است و على (ع) توسّط پیامبر صلّى اللّه علیه و آله به امامت پس از او نصب گردیده است» . (ابن خلدون،1375 ،ج1 ،ص  376 )
    براى شیعه بهترین تعریف همان است که «ابان بن تغلب» گفته است: وى به «ابو العلاء» گفت: مى‌دانى شیعه چه کسانى هستند؟ شیعه آن کسانى هستند که چون اختلافى از قول پیامبر به خاطرشان رسید، قول على (ع) را مى‌گیرند و هرگاه دربارۀ سخن على (ع) اختلاف نمایند، قول جعفر بن محمد صادق (ع) را اخذ مى‌کنند.( نجاشی ،1365 ،ج1 ،ص 12)
    مطلب مشابه :  تحقیق رایگان درباره رشد و توسعه اقتصادی و توسعه اقتصادی

  • 3-2 تاریخ پیدایش شیعه
    یکى از مسائلى که به نوعی مورد اختلاف نظر شیعه و اهل تسنن قرار گرفته پیشینۀ مذهب شیعه بوده است. بسیارى از اهل سنّت اصالت تاریخى این مذهب را باور ندارند و آن را گونه‌اى بدعت به معناى رویکردى نو مى‌پندارند که ریشه‌اى در اصل اسلام نداشته است.
    در طول تاریخ و ادوار مختلف ، مذهب شیعه و سیماى واقعى تشیع به درستی معرفى نشده، و این به خاطر بى‌مهریها و دشمنی هائى است که در طول تاریخ بر اهل بیت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و پیروان آنها شده است .
    دکتر نشار مى‌گوید: «تشیع در طول تاریخ به یک گونه نبوده؛ چقدر تفاوت است بین دوستى گروهى از صحابه نسبت به على بن ابى طالب (ع) در زمان رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله و عهد خلافت ابو بکر و عمر، و دوستى یاران گرد آمده بر على (ع) در کوفه و بصره، و پایمردى ترابیان از یاران حجر بن عدى، و توابین فدایى از یاران سلیمان بن صرد. و تمام گروه‌هاى شیعى یاد شده، با شیعه زمان امام جعفر صادق (ع)، دوره‌اى که مذهب کلامى شیعه شکل گرفت، و هم‌چنین با شیعه اثنى عشریه و شیعه زیدیه که به مذهب اهل سنت نزدیکند، و شیعه اسماعیلیه که هم از اهل سنت و هم از اثنى عشریه دورند، تفاوت دارند. » ( نشار ، 1981 م ،ج  ٢ ، ص  ١ - ٢ ).
    کلمه شیعه و مشتقات آن بارها در قرآن مجید به کار رفته است. این واژه در اصل لغت به معنای گروه، فرقه، دسته و پیرو است. در حداقل سه آیه از قرآن کریم این واژه به صورت «شیعه» به کار رفته است.
    در باره ی پیدایش شیعه دیدگاه های گوناگونى اظهار شده است.یکى از این دیدگاه‌ها این است که پیدایش شیعه به عصر رسالت پیامبر اکرم صلّى اللّه علیه و آله بازمى‌گردد.
    برخی از مخالفان شیعه، آغاز تشیع را مربوط به اعصار و مقاطع تاریخی پس از رحلت پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)دانسته اند؛ در حالی که نام شیعه نخستین بار در احادیث نبوی بر پیروان و دوستداران علی(ع ) اطلاق می شد. از جمله این که: «علی و شیعیانش رستگاران روز قیامت هستند. (ابن الجوزی، 1383، ص 54 ) طرفداران این رأى در بحثها و مغالطه‌هاى خود مى‌گویند: آنانى که آغاز تشیّع را به زمان رحلت پیامبر (ص) برگشت مى‌دهند، دلیل قابل اعتمادى ندارند.
    برخی معتقدند که شیعه به عنوان یک حزب یا گروه مشخص در دوره پایانى خلافت عثمان و یا در پى قتل او رخ نمود. ابو زهره در کتاب المذاهب الاسلامیه دراین مورد چنین می گوید : «شیعه قدیمی ترین مسلک سیاسى اسلامى است؛ و این عقیده سیاسى در عصر عثمان بوجود آمد و در خلافت حضرت امیر (ع) تکمیل گردید. زیرا هرچه بیشتر با مردم مأنوس می شدند مردم را به عظمت تشیع و استحکام دین و علوم خود آشنا می ساختند» . (شیخ ابو زهره ،1996 ،ص  ۵١)
    نظریه ی دیگر این است که ظهور شیعه مدتى بعد یعنى در هنگامى بوده است که بصره در آستانه نبرد جمل قرار داشت و على (ع) مردم را به گرد آمدن براى نبرد با طلحه و زبیر فراخواند.
    درحالى‌که گروه پنجم، پیدایش تشیع را به شهادت امام حسین (ع) در کربلا مربوط مى‌دانند.
    البته نظرات دیگری نیز وجود دارد اما در مقابل همه‌ى عقاید موجود، نظریه ی محکم و مستدّل همان نظریه ای است که تشیّع در زمان رسول خدا (ص) و به اشاره‌ى آن حضرت (ص) به‌وجود آمده است . در حقیقت دعوت به تشیع از همان روزی آغاز شد که پیامبر بزرگ رحمت، حضرت محمد(ص) بانگ «لا اله الا اللّه» سر داد و پس از نزول آیه: «و انذر عشیرتک الاقربین» بنی‌هاشم را گرد آورده و از عذاب خدا بیمناک ساخت و به سوی توحید فرا خواند. بنابراین پیامبر(ص) اولین کسی است که بذر تشیع را در زمین اسلام پاشید. آن هنگام که نهال اسلام را می کاشت در کنار آن ، نهال این مذهب را در زمین قرار داد و در زمان حیاتش رشد کرد و پس از وفاتش به بار نشست و بعد از سپری شدن دوران تاریک جهل و تعصب آن نهال ریشه داد و شاخه هایش گسترش یافت تا در زمان فرزند بزرگ پیامبر و وارث علم ایشان امام صادق ( ع) میوه داد .
    روایت نوبختى نیز این موضوع را تایید می کند. او مى‌نویسد:
    این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.