مقاله اصل تعاون و همکاری و حل و فصل اختلافات

دانلود پایان نامه

در اتحادیه اروپا سه نهاد اصلی مهم ساختار تصمیمگیری این اتحادیه را بر عهده دارند. این سه نهاد عبارتند از: شورا، کمیسیون و پارلمان. این سه نهاد تصمیمگیری هر یک وظایفی را بر عهده دارند که بخشی از قدرت تصمیمگیری و قانونگذاری اتحادیه اروپا محسوب میشوند(see: Thomson and Hosli, 2006: 398-401). در ذیل به معرفی این ارکان میپردازیم:
1-1-2-2) شورای اروپایی
شورای اروپا، محصول جنبشهای مختلف اروپایی با گرایشهای مختلف از قبیل اتحادیه اروپای فدرالیست، جنبش سوسیالیستی برای کشورهای متحد اروپا، جنبشهای لیبرالیستی برای اتحاد اروپا و غیره بود که از سال 1946 به بعد در غالب کشورهای متحد اروپایی پدیدار گشت. این نهضتهای طرفدار فدرالیسم از هفتم تا دهم می سال 1948، در شهر لاهه کنفرانس غیر دولتی بر پا داشتند که به کنگره اروپا شهرت یافت. در این کنگره که نمایندگان گروههای ملی گرد آمده بودند، پیامی به اتفاق آراء به تصویب رساندند که متضمن 4 اصل مهم بود: الف) تأسیس اروپای واحد؛ ب) تصویب یک میثاق حقوق بشر؛ ج) تشکیل یک دیوان دادگستری اروپایی؛ د) ایجاد یک مجمع پارلمانی(غفوری، 1386: 308). اگر چه در معاهدات تأسیس جامعه اروپا، تشکیل جلسات رؤسای دولتها پیشبینی نشده بود، اما در دهه 1960 و اوائل 1970 چند جلسه از این نوع برگزار گردید. در سال 1974 در جریان اجلاس پاریس، مقرر شد که این جلسات حالت نهادین به خود گرفته و نهادی بنام «شورای اروپا» تشکیل شود. علت اصلی تشکیل شورای اروپا این بود که هر روز بیشتر از روز پیش احساس میشد که جامعه اروپا از پاسخگویی کافی و سریع به چالشهای جدید و دشوار عاجز مانده است. به هر ترتیب تشکیل رسمی شورای اروپا بسیار ساده صورت گرفت. عنوان I از ماده 4 پیمان اتحادیه اروپا اذعان میدارد که: «شورای اروپا راهکارهای لازم برای توسعۀ اتحادیه اروپا را بررسی و تعیین نموده و رهنمودهای کلی و سیاسی را در آن مورد معین خواهد کرد.» لذا اگر چه شورای اروپا در روند قانونگذاری جامعه نقشی ندارد؛ اما در زمینه اخذ تصمیم در مورد جهتگیریهای سیاسی آینده جامعه، نقشی بسیار مهم ایفا میکند(کاتبرت، 1380: 28).

  • دبیرخانه شورا در بروکسل مستقر میباشد و جلسات آن مطابق برنامههای زمانبندی شده و یا بنا بر درخواست دول عضو کمیسیون و یا بنابر تشخیص رئیس آن تشکیل میگردد(فراهانی، 1379: 168). به هر حال شورای اروپا رکنی است که در آن منافع کشورهای عضو متجلی میشود. تصمیم نهایی در مورد بیشتر قوانین جامعه اروپا به وسیله شورا (در مواردی به طور مشترک با پارلمان) اتخاذ میشود. انعقاد قرارداد با کشورهای خارجی توسط شورا به عمل میآید. همچنین شورای اروپا به همراه پارلمان در مورد بودجه جامعه به اتخاذ تصمیم میپردازد. شورا همچنین در زمینه پولی دارای اختیار زیادی است، زیرا مشخص نمودن جهتگیری کلی سیاست مبادلات در اروپا با آن میباشد. به طور خلاصه و در اصل وظایف شورا عبارت است از:
    قانونگذاری؛
    تعیین اهداف سیاسی اتحادیه اروپا؛
    هماهنگ نمودن سیاستهای داخلی و خارجی؛
    حل و فصل اختلافات سیاسی بین دول و بین نهادها (www.Europal.eu.int, 2010).
    چون شورا هم یک ماهیت فراملی و هم یک ماهیت بینالدولی داشته لذا تصمیمگیری در آن به دو روش انجام میپذیرد. در موارد خاص هرگونه اتخاذ تصمیم باید به اتفاق آرا انجام شود مانند موضوعات مالیاتی، فرهنگی، صندوقهای اجتماعی و منطقهای و تعیین چارچوب برای تحقیق و توسعه تکنولوژی. در سایر موار تصمیمگیری با اخذ سه چهارم آرا به عمل میآید. به طور کلی تصمیمات شورا در دو سطح اتخاذ میشود: الف) شورای سران اتحادیه اروپایی؛ ب) شورای وزیران.
    2-1-2-2) کمیسیون اروپایی
    در سال 1976 سه نهاد مستقل اروپا پایه کمیسیون اجرایی کنونی اتحادیه اروپا را ریختند. این سه نهاد عبارت بودند از: کمیته اجرایی جامعه اروپایی انرژی اتمی اوراتوم، کمیسیون اتحادیه ذغال سنگ و فولاد مشهور به اتحادیه مونتان و کمیسیون اجرایی جامعه اقتصادی اروپا. اگرچه کمیسیون در مرتبهای نازلتر از شورا قرار دارد لیکن به لحاظ اهمیت کار آن عملاً نهادی بسیار مهم تلقی شده و تقریباً تصمیمات و نظرات آن در سطح اتحادیه از ارزش بالایی برخوردار میباشد، به نحوی که به آن عنوان «قلب اروپا» داده شده چرا که در مرکز نظام تصمیمگیری اتحادیه واقع شده است. کمیسیون که به عنوان یک نهاد مستقل و بازوی اجرایی اتحادیه حافظ منافع و معاهدات آن میباشد، از متخصصینی تشکیل یافته است که به واسطه توافق مشترک میان دول عضو اتحادیه منصوب شدهاند. در واقع یکی از ارکان شاخص تجلی کننده ابعاد فدرالی اتحادیه اروپا کمیسیون است. کمیسیون دارای 27 عضو است که از اتباع کشورهای عضو انتخاب میشوند. به موجب معاهده نیس از هر کشور عضو فقط یک نفر به عنوان کمیسیونر در کمیسیون حضور یافته و بر اساس تجربه شخصی در بخش خاصی فعالیت مینماید. هدف اولیه کمیسیون کوشش در جهت تأمین منافع اتحادیه و ایجاد انگیزه لازم برای اتحاد هرچه بیشتر کشورهای عضو میباشد. امروزه مهمترین فعالیتهای کمیسیون، تنظیم طرحهایی برای سیاستهای جدید اتحادیه، میانجیگری بین کشورهای عضو برای تضمین پذیرش این طرحها، هماهنگ ساختن سیاستهای ملی و نظارت بر اجرای سیاستهای موجود اتحادیه است(تقیزاده انصاری، 1387: 117). رئیس کمیسیون اروپا با موافقت کلیه دولتهای کشورهای عضو و تأیید پارلمان اروپا برای یک دوره پنج ساله منصوب میشود. پس از آن 19 عضو دیگر کمیسیون با معرفی دولتهای کشورهای عضو و موافقت رئیس کمیسیون انتخاب میشوند. سپس کل کمیسیون باید مورد تأیید پارلمان اروپا قرار گیرد و به اصطلاح از آن رأی اعتماد بگیرد. با این تعبیر به طور خلاصه وظایف و اختیارات کمیسیون به شرح ذیل میباشد:
    1-2-1-2-2) قانونگذاری: روند قانونگذاری با پیشنهاد کمیسیون آغاز میشود و بدون کمیسیون قانونی تصویب نمیشود. کمیسیون در تدوین پیشنهادها همواره سه هدف در نظر دارد:
    مشخص کردن منافع اتحادیه اروپا؛
    مشورت تا آنجایی که لازم باشد؛
    احترام به اصل تعاون و همکاری.
    2-2-1-2-2) نقش نظارتی: به طور کلی نقش نظارت بر اجرای مصوبات و دیگر مصوبات اتحادیه بر عهده کمیسیون نهاده شده است.
    3-2-1-2-2) مدیریت و مذاکره: اختیار اجرای مقررات مصوب به نمایندگی از سوی شورای وزیران و بر اساس مفاد عهدنامه قانون اروپای واحد، از جمله هماهنگی سرمایهگذاری و کنترل قیمتها در بخش ذغال سنگ و فولاد، حفظ مقررات مربوط به رقابت آزاد اقتصادی، کنترل سوبسیدهای دولتی، کنترل نیروگاههای هستهای، تنظیم طرحهای تجاری جامعه اروپا با دیگر دول، اجرای طرحهای عمومی جامعه و حمایت مالی از آنها از طریق بنیادهای مالی ـ اعتباری جامعه اروپا(Agence Europe, 2003). در هر حال نقش و مسئولیت کمیسیون اروپا این نهاد را در مرکز روند شکلگیری و برنامهریزی در اتحادیه اروپا قرار میدهد. کمیسیون بازوی اجرایی اتحادیه اروپا و به مثابه قوه مجریه اتحادیه، نقش یک ابردولت مشترک اروپایی را ایفا میکند.
    لازم به ذکر است در کنفرانس بین حکومتی نیس تصمیم گرفته شد که حق داشتن دو کمیسر برای کشورهای بزرگ از اول ژانویه 2005 از بین رفته و با گسترش اتحادیه اروپا به 27 کشور در سالهای آینده باید ترتیبی اتخاذ شود که حتی شمار اعضای کمیسیون از تعداد کشورهای عضو هم کمتر باشد تا فرآیند تصمیمگیری با مشکل روبرو نشود.
    3-1-2-2) پارلمان اروپایی
    در سال 1957 مجمع بینالمجالس اروپا در چارچوب قرارداد رم تشکیل شد که به تأسیس پارلمان اروپا در سال 1962 میلادی انجامید. پارلمان اروپا علیالظاهر نقش قوه مقننه اتحادیه اروپا را دارد که بر نحوه اجرای قوانین و مقررات نظارت میکند و مورد مشاوره قرار میگیرد. سیاستگذاران اتحادیه در قراردادهای ماستریخت، آمستردام و نیس در زمینه افزایش اختیارات پارلمان گامهایی برداشته و مجمع تنظیم قانون اساسی اتحادیه اروپا نیز میکوشد این مجالس مشورتی را به یک مجلس قانونگذاری به معنای واقعی کلمه تبدیل کند. پارلمان اروپا بزرگترین پارلمان دموکراتیک چندملیتی جهان است که نمایندگانش مستقیماً توسط مردم اروپا برای بیان دموکراتیک خواستههایشان برگزیده میشوند. قانونگذاری از مهمترین اختیاراتی است که طبق معاهدات ماستریخت، آمستردام و نیس به پارلمان اروپا اعطا شده است. این در حالی است که بر اساس معاهده 1975 رم فقط اختیار مشورتی برای پارلمان در نظر گرفته شده است. از دیگر اختیارات و وظایف پارلمان، تصویب بودجه نهایی اتحادیه اروپا است. اما به طور کلی مهمترین وظایف پارلمان را میتوان به سه دسته قانونگذاری، اعمال قدرت در بودجه و نظارت اجرایی تقسیم کرد.
    پارلمان اروپا برخلاف پارلمانهای ملی از نقاط ضعفی نیز برخوردار است که مهمترین این ضعفها این است که از اختیار قانونگذاری کامل برخوردار نیست و برخلاف پارلمانهای ملی، حرف آخر را در مورد باید و نباید قانونی نمیزند. دومین نقطه ضعف این است که نهاد مزبور همیشه سعی می کند در اسرع وقت نظر خود را ابراز نماید(نیوجنت، 1384: 297).
    جهتگیری فراملی نهادهای اروپایی در سالهای پس از ماستریخت از اهمیت ویژهای برخوردار است. پارلمان اروپا در راه تبدیل به یک پارلمان واقعی است که از قدرت عزل اعضای کمیسیون به عنوان قوه مجریه اتحادیه اروپا برخوردار است و کمیسیون ملزم است پیش از شروع کار خود از پارلمان تقاضای رأی اعتماد کند. قدرت پارلمان یکبار در سال 1998 که شایعاتی درباره تخلفات مالی کمیسیون وجود داشت به نمایش گذاشته شد که نتیجه آن استعفای دسته جمعی رئیس کمیسیون «ژان سانتر » و سایر اعضای آن در دسامبر همان سال بود. کار دیگری که در این مدت صورت گرفته است یک حق انتخاب برای شهروندان اروپایی هرکجا که باشند و دیگری، فراکسیونهای حزبی چندملیتی از یک گرایش در پارلمان است(نقیبزاده، 1382الف: 146).

    مطلب مشابه :  فعالیت های فوق برنامه و نظریات جامعه شناختی

    Conservative/Christian Democrat (CD, EPP (79-92), EPP (92-99), FE, EPP-ED)


  • Conservatives only (C, ED, ECR)
    Social Democrats (S, SOC, PES, S&D)
    این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.