روش های تفسیری و اندیشه اسلامی

دانلود پایان نامه

(شاکر، 1382 ﻫ .ش، ص 43)
تفسیر:تعریف این واژه به عنوان یکی از پرکاربردترین واژگان معارف اسلامی،در گستره وسیعی از کتب دانشمندان اسلامی دیده می شود.که چند مورداز معانی لغوی و اصطلاحی آن در ادامه می آید:

  • (معنای لغوی):نویسنده العین،معانی بیان و تفصیل و هرچه را که موجب شباهت چیزی به چیز دیگر شود را ذیل واژه تفسیرآورده است.(فراهیدی،1410ق،1/62)
    راغب ریشه این کلمه را ازفسرمقلوبسفربه معنای کشف و پرده برداشتن ذکر می کند.

  • (راغب ،1412ق،ص636)
    (تعریف اصطلاحی):زرقانی تفسیر را علمی معرفی می کند که به احوال و اوضاع قرآن کریم از لحاظ دلالت برمقصود و مراد خداوند به اندازه توان بشر سخن می گوید.(زرقانی،بی تا،1/47)
    نویسنده مقاله تفسیردردایره المعارف الاسلامیه با بیان نظر علمای گذشته که معتقد بودند: تفسیر در چهارچوب قواعد علمی رایج تعریف نمی شود،برداشت آنها را از تفسیر،اکتفا به این تعریف می داند که:تفسیر بیان سخن خداوند،روشن کردن الفاظ و مفاهیم قرآنی است.( خولی،بی تا،مقاله التفسیر «در دایره المعارف الاسلامیه»،5/348)
    به طورکلی می توان تفسیر را شرح جزءبه جزءآیات قرآن به منظور دستیابی به حقیقت و قصد اصلی نهفته در آن دانست.
    علامه شعرانی: میرزا ابوالحسن شعرانی، (1320-1393ق)،محقق و قرآن پژوه بزرگ معاصر،دارای تعلیقات و حواشی بسیاربرکتب اسلامی.
    حاشیه:شرح و توضیحاتی درارتباط بامتن کتاب که درکناره صفحه نوشته می شود.و امروزه به صورت پاورقی به چاپ می رسد. این توضیحات در جهت تفهیم،تبیین یا تکمیل کتاب می باشد.
    منهج الصادقین فی الزام المخالفین:تفسیر بزرگ قرآن از ملا فتح الله کاشانی،به زبان فارسی،دردوره صفویه(قرن دهم هجری).مؤلف الذریعه از این کتاب با عنوان”منهج الصادقین فی تفسیر القرآن المبین و الزام المخالفین”یادکرده است.ومی نویسدکه تعداد مجلات آن سه جلدبزرگ است.(آقابزرگ تهرانی،بی تا،23/194)
    ملافتح الله کاشانی:فتح الله بن شکرالله مفسر قرآن در قرن دهم هجری،صاحب تفسیرمنهج الصادقین،
    آقابزرگ تهرانی دوتاریخ را برای وفات وی ذکر می کند:سال997هجری قمری وسال988هجری قمری(همان جا)اما مشهور تاریخ اول است.
    7-1-کلیدواژگان طرح تحقیق و معادل لاتین آنها
    علامه شعرانی:AllamaSharani
    ملافتح الله کاشانی:MullaFathollah Kashani
    منهج الصادقین:Manhajal-Sadegin
    تحلیل:Analysis
    روش شناختی:Methodology
    1-8- پیشینه نظری و تجربی
    الف)مبانی نظری:
    رویکردهای مختلف مفسران قرآن بنابه تفاوت در تخصص و علم،مکتب عقیدتی و گرایش های کلامی،باعث به وجود آمدن تفاسیرمختلف روایی واجتهادی با رویکردهای فقهی، عرفانی، کلامی، ادبی، لغوی، علمی، بلاغی،اجتماعی،تربیتی و…می شود.که از مجموعه آنها به عنوان روش های تفسیری یاد می شود.
    ب)چکیده تحقیقات انجام شده در ایران:
    تحقیق یا پایان نامه ای که به طور خاص به تحلیل روش شناختی تفسیری علامه شعرانی با محوریت قراردادن،حاشیه ها و تعلیقات ایشان برتفسیر منهج الصادقین بپردازد،یافت نشد.اما محمد جوادخانیکی دریک فصل از پایان نامه خود به روش شناسی علامه شعرانی در تفاسیر منهج الصادقین،مجمع البیان،روح الجنان و نثر طوبی پرداخته است. پایان نامهایشان تحت عنوان”زندگینامه و روش شناسی علامه میرزاابوالحسن شعرانی درعلوم قرآن و حدیث”سال 1383تحت نظر استاد مهدوی راد در دانشکده اصول الدین قم دفاع شده است.با توجه به آنچه از عنوان و چکیده پایان نامه یاد شده برمی آید،پایان نامه ایشان درصددبررسی زندگینامه شعرانی و روش شناسی وی در تعلیقات تفسیری برکتاب های یادشدهدر یک فصل است.اما پژوهش پیش رودرصددشناخت تفصیلی دیدگاه های تفسیری علامه شعرانی،با محوریت تفسیر منهج الصادقین است.واین درحالی است که پایان نامه یاد شده چنین نیست.
    مجموعه سه جلدی پژوهش های قرآنی علامه شعرانی در تفاسیر مجمع البیان، روح الجنان و منهجالصادقین که توسط سید محمد رضا غیاثی کرمانی گردآوری شده است و چاپ سوم آن در سال 1390 شمسی صورت گرفته است صرفا به جمع آرای علامه شعرانی در حواشی تفاسیر یاد شده پرداخته است. و نقد و تحلیلی برآنها صورت نگرفته است.
    همچنین عبدالحسین خسرو پناه یک فصل(گفتمان پنجم)از اندیشه نامه علامه شعرانی را به روش تفسیری علامه شعرانی، اختصاص داده است. این اندیشه نامه توسط سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی،در سال 1387 هجری شمسی منتشر شده است.علاوه براین مقاله”مبانی و قواعدتفسیری علامه شعرانی”به قلم فتحیه فتاحی زاده در نشریه علوم قرآن و حدیث، سال هفتم،
    این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.