دیوان بین المللی دادگستری و کنوانسیون چهارم ژنو

دانلود پایان نامه
  • چنانکه ملاحظه شد، بسیاری از مقررات حقوق بشردوستانه معاصر، در بیش از چهارده قرن پیش در متن آموزشهای اسلام وجود داشته‏است که این قضیه نشان از اصالت و حس بشر دوستانه دین مبین اسلام می باشد.
     
     
     
     
     
    فصل دوم- حقوق بشر دوستانه در عرصه بین الملل
    حقوق بشر دوستانه بخشی از حقوق بین الملل است که در هنگام مخاصمات مسلّحانه بر روابط بین المللی دولت ها و عملکرد نیروهای نظامی حاکم می شود. هدف اصلی حقوق بین الملل بشردوستانه که در غالب معاهدات و اسناد بین المللی آمده است، حمایت از حیات ، سلامت و کرامت غیرنظامیان و رزمندگانی که صحنه درگیری را ترک کرده اند،‌ می باشد. همچنین حقوق بین الملل بشردوستانه حق طرفهای درگیری را در انتخاب روشها و سلاحهای جنگی محدود می نماید. بطور کلی حقوق بشر دوستانه از حقوق اساسی بشر و از حقوق قربانیان در شرایط جنگ دفاع نموده و باعث کاهش آلام صدمات ناشی از مخاصمات مسلّحانه می گردد.
     
    مبحث اول- قواعد و مقررات حقوق بشر دوستانه در عرصه بین الملل
    در عرصه بین المللی یکسری از قواعد و مقرراتی در باب حقوق بشر دوستانه در طی سالیان متمادی وضع گردیده است که همگی در دفاع از ارزشهای انسانی و مسائل پیش روی جنگ می باشند . بطور اجمالی این قواعد به شرح ذیل تقسیم بندی می شوند که به تفصیل آنها در این تحقیق می پردازیم :
     
    گفتار اول- تمایز غیر نظامی از نظامی
    یکی از اصطلاحاتی که در نظام حقوق بشر دوستانه وجود دارد اصل تمایز یا تفکیک است این اصل به این معنی است که نظامیان[129] )رزمندگان و سربازان) باید در تمامی زمان‌ها بین جمعیت غیر نظامی[130] و نظامیان دشمن و بین اهداف غیر نظامی[131]  و اهداف نظامی[132] تمایز و تفاوت قایل شوند و بر این اساس هرگونه حمله خود را تنها متوجه نظامیان و اهداف نظامی نموده و از هرگونه حمله علیه غیر نظامیان و اهداف غیر نظامی اجتناب نموده و آنها را مورد تعرض قرار ندهند.[133]در نظام حقوق بشر دوستانه، اصل تمایز به عنوان یکی از مهم ترین اصول حمایتی حاکم بر حقوق بشر دوستانه مورد شناسایی قرار گرفته است. یکی از اصول انسانی حاکم بر جنگ آن است که بین نظامیان و غیر نظامیان تفکیک به عمل آمده و افراد و جمعیت غیر نظامی مورد تهاجم قرار نگیرند. [134] تمایز بین افراد نظامی و افراد عادی مسأله‌ای قدیمی در تاریخ جنگ‌ها نبوده و حداقل تا قرون وسطی، در جنگ‌ها، تمامی ساکنان کشور دشمن، مانند هم بوده و با همه به یک نوع رفتار می‌شد. ولی در مقدمه بیانیه 1868 سن پطرزبورگ تصریح شد؛ «تنها هدف مشروع در جنگ تضعیف نیروهای مسلح دشمن است، تا این که به تدریج اصل تمایز یا اصل ایمنی غیر رزمندگان مورد توجه بیشتری قرار گرفت.[135]  مقرات 1899 و 1907 لاهه نیز به طور ابتدایی و ناقص، حمایت از افراد عادی را مورد پذیرش قرار داده‌اند، اما کنوانسیون چهارم ژنو مربوط به حمایت از افراد غیر نظامی در زمان جنگ، به طور آشکارا بین افراد عادی و نظامی تمایز قایل شده[136]  و پروتکل اول الحاقی به کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو (1977) مربوط به حمایت از قربانیان منازعات مسلحانه بین المللی[137] نیز صریحا در ماده 48، حمایت از افراد عادی را توسعه داده و مقرر نموده؛ «به منظور تضمین احترام و حمایت از جمعیت غیر نظامی و اموال غیر نظامی، طرف‌های مخاصمه باید همواره بین سکنه غیر نظامی و نظامیان و نیز بین اهداف نظامی و اهداف غیر نظامی تمایز قایل شده و عملیات خود را فقط متوجه اهداف نظامی نمایند» . به این ترتیب رعایت اصل تمایز علاوه بر حمایت از افراد بشری (غیر نظامیان) شامل حمایت از اموال آنها نیز می‌شود.
    علاوه بر این، ماده 50 پروتکل اول، بر این امر تأکید نموده که حتی در موارد شک در غیر نظامی بودن فردی، باید او را غیر نظامی محسوب نمود. همچنین ماده 51 پروتکل مزبور، حتی تهدیدهای خشونت آمیز که هدف اصلی آن ایجاد وحشت در میان سکنه غیر نظامی است را ممنوع شمرده است (بند 2 ماده 51). پروتکل دوم که مربوط به حمایت از قربانیان منازعات مسلحانه غیر بین المللی است،[138] نیز افراد عادی را مورد حمایت قرار داده و در ماده 13، عملیات نظامی علیه افراد عادی را ممنوع کرده و علاوه بر این اقدامات و تهدیدهای خشونت آمیز علیه جمعیت غیر نظامی نیز ممنوع شمرده و در ماده 14 نیز اموال غیر نظامی ضروری برای حیات جمعیت غیر نظامی را مورد حمایت قرار داده است. اهمیت رعایت اصل تمایز بین غیر نظامیان و نظامیان و همچنین میان اهداف غیر نظامی و اهداف نظامی به‌اندازه‌ای است که دیوان بین المللی دادگستری در رأی مشورتی 1996 بر این امر تأکید کرده که: «دولت‌ها حق ندارند غیر نظامیان را هدف حمله قرار دهند و درنتیجه هرگز نباید سلاح‌هایی را به کار گیرند که قادر به تفکیک اهداف نظامی و غیر نظامی نیستند.»[139] حتی قاضی بجاوی، اصل تمایز و ممنوعیت به کارگیری سلاح‌هایی که قادر به تفکیک بین اهداف نظامی و غیر نظامی نیستند را جزء قواعد آمره حقوق بین المللی محسوب نموده است.[140] قصور در التزام به اصل تمایز و عدم تمایز میان افراد عادی و نظامیان یا اهداف نظامی و غیر نظامی در هنگام حملات، منجر به «حمله کورکورانه»[141] و نقض قوانین حقوق بشر دوستانه می‌گردد.[142]
     
    مطلب مشابه :  پایان نامه با کلید واژگاننقدشوندگی، بازار سرمایه، رتبه بندی، ماشین بردار پشتیبان

  • گفتار دوم حمایت عام از افراد غیرنظامی
    حمایت عام از افراد غیرنظامی را می توان در دو زمینه مورد بررسی قرار داد: احترام به گروه های انسانی و حمایت خاص از برخی طبقات افراد غیرنظامی.
     
    بند اول- احترام به گروه های انسانی
    ماده 27 چهارمین عهدنامه ژنو مبتنی بر احترام به اشخاص و خصیصه غیر قابل انتقال بودن حقوق بنیادین او می باشد. با هر فردی، در هر زمانی باید با انسانیت رفتار شود و مخصوصاً در برابر هر گونه عمل قاهرانه یا تهدید آمیز، توهین و تجسس در کلیه امور از او حمایت شود، اصل مذکور دارای پیامدهای زیر است:
    اول- ممنوعیت هر گونه اعمال فشار جسمانی یا روانی به ویژه در جهت کسب اطلاعات، (ماده 31)
    دوم- ممنوعیت آزار و اذیت بدنی و شکنجه و …
    سوم- ممنوعیت مجازات های دسته جمعی، چپاول یا اقدامات تلافی جویانه علیه افراد و اموال غیرنظامی و گروگان گیری آن ها (ماده 34)
    این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.