دانلود پایان نامه ارشد درمورد فقهای امامیه و حقوق مالکانه

دانلود پایان نامه
  • و به تعبیر دیگر؛ اشاعه در لغت : به معنی خبر مشاع که توسط مردم منتشر می‌شود و احتمال دارد صادق یا کاذب باشد. و در اصطلاح چیزی که تقسیم نشده باشد و از سهام و حصه جدا نشده باشد. (فتح الله، 1415 ه ق، 71/309 ).
    ملک مشاع در مقابل مفروز است و در لغت به معنی خاک بخش نشده است و در اصطلاح به معنای سرزمین بخش نشده ای است که میان دو یا چند تن مشترک باشد و مالکین مشاعی در جزء جزء مال شریک باشند بدون این که متصرفات آنان مشخص باشد. در واقع مال مشاع مالی است که در آن حالت اشاعه وجود داشته باشد ؛ یعنی، از حیث قانون سهم شرکاء معلوم و معین باشد اما از نظر جغرافیایی خیر و ایشان در ذره ذره مال با یکدیگر شریکند. (عمید،1362، 974) .
    مشاع عبارت است از چیزی که دو نفر یا بیش تر در آن شریک باشند، سهام هر یک را در خارج نتوان تمیز داد ؛ مثلاً: خانه ای که به ارث به دو پسر می‌رسد و یا دو نفر با پول مشترک خانه ای می‌خرند، هر یک به نسبت سهم خود در خانه شریک است و هر قسمت و ذره که از آن خانه در نظر گرفته شود سهمی از آن به طور اشاعه متعلق به یکی و بقیه متعلق به دیگری است. برای آن که شیء مشاع به صورت مفروز در آید باید آن را تقسیم نمود. تقسیم شیء مشاع از نظر تحلیل حقوقی آن است که هر یک از شرکاء، سهم مشاعی خود را که در قسمت مفروز دیگری واقع شده در مقابل سهم مشاع دیگری که در قسمت مفروز او واقع شده به شریک خود واگذار بنماید. تقسیم مشاع به تراضی شرکاء یا به وسیله‌ی دادگاه به عمل می‌آید. (امامی، 1384، 1/ 423 ).
    1-7-3- اشاعه در اصطلاح حقوق
    عبارت است از پراکنده بودن حقوق مالکانه دو یا چند مالک در یک مال. (جعفری لنگرودی، 1377، ص 45) .
    1-7-4- تعریف اشاعه
    اجتماع حقوق چند نفر بر مال معین را اشاعه گویند. به تعبیر دیگر ؛ انتشار سهم هریک از مالکان و صاحبان حق در تمام مال یا حق را اشاعه گویند. (همان) .
    1-8- مورد اشاعه (یا موضوع)
    مورد اشاعه یا ملک است خواه متعلق آن، عین باشد مانند زمین، یا منفعت مانند منفعت خانه ای که چند نفر با هم آن را اجاره کرده اند، یا حق مانند حق خیار و حق شفعه یا به تعبیر دیگر هم می‌تواند در خصوص حقوق عین باشد مثل، مالکیت بر زمین و ساختمان و هم در خصوص حقوق دینی ؛ برای مثال دو نفر با هم عملی را برای شخص ثالثی انجام می‌دهند و اجرت المسمی در ذمه آن شخص به نفع آن دو نفر قرار می‌گیرد. (عبادی بشیر، 1387، ش88/70).
    1-9- اسباب اشاعه
    1-9-1- ارث
    که بر اثر فوت، اموال شخصی متوفی به ورثه منتقل می‌شود و در صورتی که ورثه متعدد باشند مالکیت آنان نسبت به ما ترک به صورت مشاع خواهد بود. « ارث پدیده‌ی حقوقی است که می‌تواند موجب انتقال حقوقی و تعهدات مورث به وارث شود ». (حمینی واقف،1390، 87).
    دارایی کسی که فوت می‌نماید به ورثه‌ی او منتقل می‌گردد و هر یک از ورثه به قدر سهم الارث قانونی خود به طور مشاع در کلیه ما ترک مورث شریک می‌شود و از آن جمله است تعهداتی که به نفع مورث شده است. هم چنین هر یک از ورثه نسبت به سهم الارث خود مسئول تعهداتی می‌باشد که مورث به نفع دیگران داده است. بنابراین ورثه از کلیه‌ی تعهداتی که به نفع مورث شده بهره مند می‌گردند و نیز کلیه‌ی تعهداتی که مورث داده و حقوق عینی که به نفع دیگران در اموال خود قرار داده مانند: حق ارتفاق، حق انتفاع، رهن، و امثال آن، ورثه باید محترم بشمارند. تعهداتی که قائم به شخص مورث است، خواه مثبت باشد و خواه منفی به ورثه منتقل نمی‌شود. بنابراین هرگاه کسی در مقابل دیگری تعهدی نماید که در هر ماه از کارمزد خود مبلغ معینی برای زندگانی او بپردازد، تعهد مزبور به فوت متعهدله از بین خواهد رفت. هم چنین است هرگاه مورث نقاش ماهری بوده و تعهد به کشیدن پرده‌ی نقاشی مخصوصی در مقابل دیگری کرده باشد و قبل از انجام تعهد فوت نماید، آن تعهد نیز به ورثه منتقل نمی‌گردد. زیرا: در هر دو مثال شخصیت مورث در ایجاد و بقاء تعهد مورد نظر می‌باشد. موصی له که سهم مشاعی از ترکه به او واگذار شده مانند وارث است و نسبت به سهم مزبور قائم مقام موصی خواهد بود. (امامی، 1384، 1 /240و239).
    1-9-2- عقد
    مانند (بیع، اجاره، صلح، هبه، وصیت، معاوضه، …..) مثل این که خانه ای به وسیله دو نفر خریداری شود یا دو نفر متقابلاٌ هبه ای را قبول کنند.
    1-9-3- مزج
    مطلب مشابه :  مقاله رایگان با موضوع ناهماهنگی شناختی و بافت های اجتماعی

  • امتزاج اعم از این که جنبه ارادی یا قهری داشته باشد موجب پیدایش حالت اشاعه است (میرزایی، 1388/194 ).
    1-9-4- حیازت مباحات
    مباحات اموالی را گویند که مالک ندارند و هر کس می‌تواند طبق مقررات مربوط به هر قسم، آن‌ها را تملک کند. طبق (ماده ی92) قانون مدنی: « هر کس می‌تواند با رعایت قوانین و نظامات راجعه به هر یک از مباحات از آن‌ها استفاده نماید ». مثل اراضی موات یعنی زمین هایی که معطل افتاده و آبادی و کشت و زرع در آن‌ها نباشد. (امامی،1384، 1/43).
    بعضی از فقهای امامیه مانند شیخ محمد حسن نجفی در جواهر الکلام سبب اشاعه را نیز شرکت دو یا چند نفر در مال یا حقی می‌داند که خواه اختیاری باشد هم چون شرکت حاصل از عقد شرکت یا حاصل از معاملات مانند خرید و فروش و خواه قهری به معنای شرکت حاصل از مخلوط شدن قهری سهم دو نفر یا بیش تر در مالی به گونه ای که قابل تمیز نباشد هم چون شرکت ورثه در مال میت که به سبب ارث حاصل شده است. (نجفی،1368، 26 / 288) .
    1-10- مفهوم اشاعه
    1-10-1- تحلیل مالکیت به اشتراک یا مشاع
    در اشاعه مالکیت هر جزء مال، بین چند شخص مشترک است. حق مالکیت هر شریک منتشر در مجموع مال است و تصرف و انتفاع از هیچ بخشی در انحصار او نیست. تمام شریکان بر مال حق عینی دارند، ولی این حق به تناسب سهمی است که در این مجموعه به هر کدام تعلق دارد؛ چنان که می‌گویند فلان شریک مالک دو دانگ مشاع از خانه است و چهار دانگ به وارثان شریک دیگر تعلق دارد، بدین ترتیب، باید گفت سهم هر شریک از نظر مادی و جغرافیایی تمام مال و از لحاظ حقوقی و اعتباری نسبت معینی از آن است و معنی (ماده ی571) قانون مدنی که می‌گوید: « شرکت عبارت است از اجتماع حقوق مالکین متعدد در شیء واحد به نحو اشاعه » در این تحلیل روشن می‌شود شرکت « به نحو اشاعه » در برابر شرکت « به نحو بدلیّت » است (مانند: شرکت مستمندان در مالی که به سود آنان وصیت شده است و شرکت مسافران در انتفاع از مهمان سرای عمومی یا نمازگزاران مسجد). زیرا: در قسم اخیر حقی که شریکان دارند از سنخ مالکیت نیست. نکته ای که در این مالکیت جمعی اهمیت فراوان دارد، حفظ چهره‌ی فردی و استقلال مالکیت هر شریک است؛ در عین حال که هیچ شریکی حق انحصاری بر تمام یا بخشی از عین ندارد و مصداق خارجی حق او معین نیست. حق هر شریک در جهان اعتبار فردی و مستقل است و تنها به او تعلق دارد از چهره‌ی فردی و مستقل سهم هر شریک دو نتیجه مهم بدست می‌آید :
    1 – شریک مال مشاع می‌تواند در سهم ویژه‌ی خود تصرف حقوقی کند ؛ آن را بفروشد یا اجاره دهد .
    این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.