تحقیق رایگان با موضوع نواحی روستایی و دوره ساسانی

دانلود پایان نامه

 
هشت گوش

تجسم نمادین از شمسه یا خورشید

  • بازتاب عرش الهی

               دایره

    نماد خورشید و زمین به صورت دو بعدی

    6_چهارباغ
    در لغت نامه دهخدا در تعریف چهارباغ آمده است:«باغ های چهارگانه در کنار هم که با خیابان ها از هم جدا شوند یا در پیرامون عمارتی باشند.دو رشته خیابان موازی که در دو طرف درخت کاری بوده و در وسط به وسیله یک رشته پیاده رو یا گردشگاه از هم جدا باشند.»این تعریف تا حدی متفاوت با تعاریف تخصصی موجود در چهارباغ است.(حیدرنتاج. 1388. 18)
    الگوی چهارباغ یکی از ماندگارترین ابداعات هخامنشیان در عرصه طراحی یادمانی باغ برای نخستین بار در نیمه دوم سده ششم ق.م در پاسارگاد پدید آمد و در باغ های ایرانی بعد از هخامنشی و در ترکیب ابعاد تمثیلی بهشت(چهار نهر بهشتی)و در تمامی باغ های دوره اسلامی تأثیر گذاشت.هندسه مستقیم الخط باغ ایرانی با محورها و طرح کاشت منظم با نگاه به باورهای ایرانیان در مورد عدد چهار، سبب ایجاد مفهوم چهارباغ(به معنای اخص چهاربخشی بودن فضای باغ)شده است.با نگاه به باغ پاسارگاد و بسیاری دیگر از باغ های ایرانی همانندباغ های به جا مانده از دوره ساسانی و صفوی در می یابیم که چهارباغ، الگوی باغ سازی ایرانی نبوده است؛بلکه می توان آن را تنها به صورت یک الگوی خاص از باغ ایرانی فرض کرد.چهارباغ صرفاً به باغی اطلاق نمی شده است که دارای دو محور متقاطع عمود بر هم بوده و فضا را به چهار قسمت تقسیم کند، بلکه دقت در باغ های هند که ریشه در باغ های ایرانی دارند و برخی از باغ های ایران مانند چهارباغ هزار جریب اصفهان، این نکته را متذکر می شود که چهارباغ در اغلب موارد به معنای عام باغ به کار می رفته است و چهارباغ های طراحی شده در این سرزمین دارای طرح های متفاوت است.(همان. 29)
    با دقت در ریشه های مفهومی فوق در مورد واژه چهارباغ در می یابیم که بسیاری از مفاهیم آمیخته با افسانه پردازی ها بوده و ریشه ی علمی و دقیق ندارد.این فرضیه که چهارباغ الگوی باغ ایرانی بوده است؛اخیراً از سوی برخی از نویسندگان مورد تردید است.از جمله این نظریات مخالف این است که هیچ مدرک نوشتاری، تصویری و یا معماری به طور دقیق این عقیده راتأیید نمی کند که باغ ایرانی فضایی است با تقسیمات چهارگانه به همراه حوضی مرکزی و چهار جوی که از آن منشعب می شود و اغلب چهارباغ نامیده می شود.برای مثال مهوش عالمی درمورد باغ های صفوی که اغلب باغ های به جا مانده از آن دوره است می گوید:«باغ های صفوی می توانسته انواع مکان ها را شامل شود؛همچون باغ شکارگاهی با کلبه، باغ محصور، خیابانی با ردیف درختان، جویی با حوض هایی در میان، میدان عمومی برای برگزاری مراسم، مجموعه ای از کوشک ها و بناهای عمومی و مسکونی که باغ شهری را شکل می داد.معابر و جوی ها در ترکیبی راست گوشه استقرار می یافت و در بیشتر باغ ها شبکه ای شطرنجی را شکل می داد، اما این ها الزاماً الگوهای چهار بخشی(چهارباغ)نبوده است و نویسندگان دوره صفویه آن ها را چهار باغ نخوانده اند.»(حیدر نتاج و امیر منصوری. 1388. 22)
    د:نظام ساخت(نظام استقرار ابنیه)
    نظام استقرار ابنیه در باغ ایرانی به ابنیه و تمامی عناصر مصنوع نظم می دهد، فضای باغ را ساماندهی می کند و در تلفیق با نظام کاشت و نظام آب به نظام های ساختاری باغ انسجام می دهد.نظام استقرار ابنیه نیز مانند دو نظام(کاشت و آب)بر نظام ساختار هندسی باغ منطبق است و عناصر مصنوع(انسان ساخت)وابنیه را ضمن شکل بخشیدن به زمین(به عنوان یک عنصر طبیعی)بر آن مستقر می کند.هم چنین نظام استقرار ابنیه علاوه بر بناها و نظام های ساختاری، دیگر اجزا و عناصر باغ را نیز معین می کند که مهم ترین آن ها دیوار باغ است.(شاهچراغی. 1389. 79)
    1_دیوار
    شناخته شده ترین عنصر مصنوع(انسان ساخت)در باغ ایرانی با طرح گسترده دیوار است.در باغ ایرانی تمامی عناصر شکل دهنده به باغ به وسیله دیوار محصور شده و دیوار به عنوان یک چارچوب تمام این عناصر را در بر گرفته است.درختانی که در حاشیه دیوار و به تبع از هندسه آن کاشته می شوند نیز همگی همسو با هندسه دیوار باغ بوده و بر نقش آن به عنوان یک چارچوب می افزایند.(مسعودی. 1382. 104)تا حدی که تغییراتی اندک در ویژگی های ساختاری این عنصر طرح های متمایزی از باغ گسترده را در طول تاریخ به وجود آورده مانند:باغ قلعه و باغ تجیر.بررسی متون پژوهشی نشان می دهد در توصیف باغ ایرانی تمامی محققین بر دیوار پیرامونی باغ به عنوان یکی از اصلی ترین ویژگی های ساختاری باغ ایرانی تأکید کرده اند وکارکردهای گوناگونی را برای آن بر شمرده اند که این کارکردها در دو بخش عمده قابل تأمل است:
    نخست کارکردهای امنیتی شامل:حفاظت باغ در برابر حیوانات وحشی و آسیب رساندن به محصولات باغ، محافظت باغ و ساکنین آن نسبت به حملات دشمنان و عدم تسخیر آن و نیز ایجاد آرامش روانی باتأمین امنیت برای ساکنین.

    مطلب مشابه :  پایان نامه با موضوع دیدگاه شیعه و اهل سنت و تحولات تاریخی

  • باید گفت وجود دیوارهای پیرامون باغ هارا حتی در نواحی روستایی، می توان ناشی از کیفیات نفسانی و میل آدمی به داشتن فضای اختصاصی و دور از دسترسی و حتی دید دیگران دانست.(ورجاوند. 1375. 588)
    دیگر کارکردهای اقلیمی شامل:محافظت باغ از وزش بادهای گرم و خشک، نفوذ شن روان، نگه داری رطوبت موجود در باغ و ایجاد سایه بیشتر که موجب پدید آمدن تمایزاتی در بیرون و درون باغ می شود.تمایز دو سمت دیوار را می توان به عنوان یک مشخصه اصلی باغ ایرانی مورد اشاره قرار داد، ویژگی این تمایز وجود سایه، میزان رطوبت بالا و در نهایت فضایی فرح بخش داخل باغ ایرانی است که آن را در برابر محیط گرم و خشک پیرامون قرار می دهد و به همین دلیل در باغ های دیگری که حتی منسوب به باغ ایرانی هستند تفاوت های مربوط به اقلیم، در دراز مدت سیمای باغ را دگرگون کرده است.(شاهچراغی. 1389. 79)
    این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.