تحقیق با موضوع فلسفه و منطق و قرآن و حدیث

دانلود پایان نامه

توجه به خود و عوالم درونی گاهی او را از دیگران دور می کند و به دنیای درون سوق میدهد که البته این نشانه خود بینی نشاط نمیتواند باشد.
مردود خلق گشتم و گشتم پسند خویش رستم ز بند غیر و فتادم به بند خویش(126)
ما را به تلخکامی خود ذوق دیگــر اسـت چندیـن مـدار پاس لب نوشخند خویش(126)
دل سپردن به تقدیر خداوند و شادی و خشنودی نشاط نشان دهنده وصال او به مقام رضاست.

  • من نه آنــم که دل آزرده ز بیــداد شــوم هر ستــم را کرمی بینــم و دلشــاد شــوم(143)
    از طرف دیگر در تحلیل اشعارش با توجه به محور عمودی میتوان مضامین متفاوتی را در یک غزل جستجو کرد که گاهی مضمون اصلی آن مدح و گاهی کاملاً عارفانه یا عاشقانه است. باید توجه داشت که ممدوح او اغلب خداوند و عشق برتر است وگاهی پادشاه زمان که البته در پایان غزل و در حاشیه قرار گرفته است. اشعار نشاط بیشتر برون گرا و آفاقی است و از طریق تشبیه و استعاره مفاهیم عینی را به ذهنی پیوند می دهد. مفاهیم نظیر شادی و غم لازم و ملزوم یکدیگر و در یک راستا وجود دارد.

    طالــب راحــت به زحمــت گــو بســاز گنــج و رنــج وشــادی وغــم بــا هم است (94)
    شادمــان غمــزده و غمــزدگان دلشادند غـم و شـادی جهان بین که چه بی بنیادــد (106)

    مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه با موضوع ویژگیهای خاص و دوره ایلخانی

    نشاط در گذران عمر قدم در طریق عرفان نهاد و به شوریدگان طریقت دل سپرده، شوریده سری پیشه کرد و مستغرق عشق حقیقی گشت و کارش به آنجا رسید که گفت:
    تن خسته، دل شکسته، نظر بسته، لب خموش ای عشق کار ما همه بر مــدعای تســت(75)
    چند سال با وارستگان طریق عرفان مأنوس بود و مسالک طریقت را میپیمود تا جایی که کارش به شوریدهسری کشید و به قول اهل عرفان به مقام “محو” رسید، در این وقت از هر سو زبان به سرزنش او گشادند ولی او میگفت:
    دیدهام و کشیدهام عاشقی و ملامتــش محنت عشق خوشتر از زاهدی و سلامتش(126)
    او با استمداد از اصطلاحات عرفانی به خوبی توانست وصال به معشوق برتر را به تصویر بکشد:
    زحمت ساقی که عمرش باد باقی تا به کـی رخصتی خواهم که تا لب بر لب دریا کنم (153)
    عشق را از دیده سوی دل برم از دل به جان بــاده از لب به جـام از جام در مینا کنم (153)
    گر شوم از خویش پنهان او عیان گردد نشاط آنچه را گم کردهام چون گم شود پیدا کنم (153)


  • توانایی نشاط در دانستن قرآن و حدیث و خبر و تفسیر و دیگر دانش های دینی سبب شده که بیشتر شعرها بویژه مثنویهایش بدین زیور آراسته گردد و گاه نیز این آراستگیها شعرهایش را دشوار و پیرایهدار ساخته است:
    مــدرکــات مــا همــه وهـــم و خیــال حــق تعـــالی شــــأنه عمــا یقــال (238)
    آیــت توبــــوا الــی اللّـه خوانـــدهایـــم لیــک انــدر تیــــه شهـوت ماندهایم (247)
    و گاه نیز حدیث را به فارسی برگردانده و سخن خود را دلنشین تر نموده است، مانند این سخن:
    گفــت پیغمبــــر امیـــر آگهــان اکثــر اهـــــل جهــانند ابلهــــــان (245)
    که اشاره است به حدیث مشهور “اکثر اهل الجن البله”
    نشاط از بزرگان علم و هنر عصر خود بوده و در دانشهای دینی و ریاضی و حکمت الهی و فلسفه و منطق چیرهدست و دانشور بوده همهی عمر را در راه فراگرفتن این دانشها روزگار گذرانده است (نخعی، 1379: 20) و این مفاهیم در اشعارش منعکس است ولی علیرغم این مشخصه از نظر او عشق بر خرد پیشی گرفته و آن را در نوردیده است.
    این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.