تحریف معنوی و اعجاز قرآن

دانلود پایان نامه
  • الف:فی‏ أَدْنَى الْأَرْضِ وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبُون ؛«در نزدیکترین سرزمین و آنان پس از آنکه مغلوب شدند بزودى پیروز شوند.»(الروم/2)
    علامه ذیل این آیه به پیشگویی قرآن درباره شکست روم از ایران و محل این شکست، و سپس پیروزی آنان اشاره میکند: «به نظر میرسد که اگر بگوییم: نزدیکترین زمین به شهر قسطنطنیه مناسبتر باشد چون مورخان فرنگ نوشتهاند: هرقل در پشت شهر قسطنطنیه شکست خورد و این دلالت دارد بر غایت ضعف و انهزام لشکر روم و اینکه بیشتر متصرفات آنان را فارسیان گرفتند و اعجاز قرآن را در غیب ظاهرتر میسازد که با وجود چنین شکست فاحش که دشمن تا پشت پایتخت آمد باز رومیان غالب شوند و تا نزدیک مداین بروند.»
    (کاشانی،[ح،ش]،1346ش،ص182)
    ب:ماکانَ مُحَمَّدٌأَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِکُمْ وَ لکِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِیِّینَ وَکانَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْ‏ءٍ عَلیماً «محمدپدر هیچ یک از مردان شما نیست و لیکن فرستاده خدا و خاتم- سرآمد و پایان‏بخش- پیامبران است، و خداى به هر چیزى داناست.»(الاحزاب/40)
    شعرانی وجه اعجاز غیبی را از این آیه به دست آورده است:«این خود از علائم نبوت است واز اخبار به غیب و دلیل آن که حضرت رسالت به صحت وحی خویش ایمان داشت وگرنه به چه مستندی فرمود: هیچ پیغمبری پس از من مبعوث نخواهد شد. آن حضرت که بعثت پیغمبران را ممکن میشمرد از کجا دانست آخرین پیغمبران است و حضرت موسی و عیسی گفتند: پس از ما پیغمبر خواهدآمد و پیغمبر ما فرمود: پس از من نخواهدآمد.»
    (کاشانی، [ح،ش]،1346ش،ج7/333)
    ج:وَعَدَ اللَّهُ الَّذینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذینَ مِنْ قَبْلِهِم…؛«خدا آن کسان از شما را که ایمان آوردند و کارهاى نیک و شایسته کردند وعده داده که هر آینه آنان را در زمین جانشین [دیگران‏] کند- یا حکومت بخشد- چنانکه کسانى را که پیش از ایشان بودند جانشین کرد ،»(النور/55)
    علامه شعرانی به پیش گویی های قرآن اشاره می کند:«و این خبر از معجزات قرآن است. و آیات دیگر و روایت بسیار در این معنی وارد شده است و آنگاه که این خبر غیر شهر مدینه و نواحی آنجا در تصرف مسلمانان نبوده و آن شهر بسیار خرد بود و اهالی آن فقیر و بسیار اندک که از 6000 لشکر احزاب فرو ماندند. و خندق کندند و محصور نشستند تا باد دشمنان آن ها را متفرق کرد و در آن حال خداوند نوید فتح جهان داد.»19(کاشانی،1346ش،6/335،ح1)
    3-9-5 – حروف مقطعه
    یکی از مسائلی که در حیطه علوم قرآنی با ابهامات فراوان همراه بوده است. و در طول زمان توجه اندیشمندان عرصه قرآن را به خود جلب کرده است، مسئله حروف مقطعه به عنوان بخشی از فواتح سور در قرآن میباشد. این حروف که آغازگر 29 سوره از سوّر قرآن هستند،20 به صورت بسیط (تک حرفی) یا ترکیب دو، سه، چهار و پنج حرف از حروف هجا اولین آیه این سورهها را تشکیل میدهند. بحث حروف مقطعه از مباحث غامض و پیچیده در علوم قرآنی است. و با وجود قدمت پژوهش و تعدد آراء هنوز نتیجهای که همه علما بر آن اتفاقنظر داشته باشند بهدست نیامده است .
    ابن ابی الاصبغ(عبد العظیم بن عبدالواحد متوفای 654ق) در بخشی از کتاب «الخواطرالسوانح فی أسرارالفواتح» از حروف مقطعه بحث کرده است.
    طبرسی نیز ذیل نخستین آیه سوره بقره به جمع آوری آرای دانشمندان درباره حروف مقطعه پرداخته است:
    1.اسامی سوره ها و آغازگر آنها
    2.اسامی خداوند
    3.حروف پراکنده اسم اعظم
    4.سوگندهای قرآنی
    5.مدت بقای امت اسلامی
    6.توجه به این که قرآن متشکل همین حروف معجم است.(طبرسی 1372ش،صص112-113)
    بیان نظرات تمام صاحبنظران، درباره حروف مقطعه، بحث را به تفصیل میکشاند. تنوع و اختلاف بین آراء گوناگون از موارد زیر مشهود است: طنطاوی تنبه معارضان قرآن را بر تألیف قرآن از حروف هجای کاربردی بشر قول صواب درباره حروف مقطعه میداند:«شاید نزدیکترین موارد به صحت، این است که حروف مقطعه که در ابتدای برخی سورهها آمده است، بر شیوه هشدار و بیداری وآگاهی باشد برای کسانیکه قرآن آنان را به تحدی طلبیده. خداوند بر این معارضین که قرآن را از نزد خداوند نمیدانند،گویی خداوند متعال میگوید که در قرآن بنگرید که از کلامی از جنس کلام شما تألیف شده است.»(طنطاوی،بیتا، 11/11)
    دکتر حجتی بعد از ذکر اقوال گوناگون درباره حروف مقطعه، بهترین توضیح در این باره را از محمد رشید رضا میداند: قرآن کریم که از لحاظ بلاغت و حسن بیان و شیوایی در مرحله اعجاز قرار دارد از گونهای خاص از حروف و ادات و کلمات تنبیه که حروف مقطعه نام دارد برای جلب نظر مخاطب و مستمع استفاده کرده است .»(حجتی،1360ش،ص133-134)
    برخی روایات، حروف مقطعه را اشاره به وقایع زندگی اهلبیت میدانند(مثلاً حادثه کربلا). بررسی سندی و دلالی اینگونه روایات و بیان نظرات موافق و مخالف با روایت، و نتیجهگیری از آن از پژوهشهای حدیثی شعرانی درباره روایات وارد شده در تفسیر اولین آیه از سوره مریم؛کهیعص است:«در تفسیر این حروف روایتی از سعدبن عبدالله از حضرت امام حسن عسکری وارد است که در مجلس او، حضرت حجت فرمود که کاف اشاره به کربلا، هاء به هلاکت و یاء اشاره به یزید و عین عطش و صاد به صبر است. و در تفاسیر معروفه ما این تفسیر را نیاوردند و از اقوال محتمله نشمردند چون ملاقات سعد بن عبدالله با امام حسن عسکری مشکوک است و زمان وی چنین اقتضاء نمیکند. و شیخ نجاشی که بزرگترین علمای رجال است گوید: بعض علمای ما ملاقات سعد با امام انکار دارند و گویند روایت موضوع است بر وی. و مرحوم مجلسی از این انکار سخت برآشفته است. و علمای رجال را به سستی عقیده و عدم معرفت مقام ائمه نسبت داده، و گوید هر که را ضعیف شمردند و به غلو و کذب متهم داشتند جرمشان غیر این نبود که در مناقب و معجزات آن حضرت روایات عجیبه آورند که از ائمه عجیب نیست اه.[انتهای کلام مجلسی ]رجوع به رجال ابوعلی شود و ما جرأت چنین جسارت به علمای سلف نداریم. چون مقامات ائمه را آنها به ماشناسانیدهاند. چگونه معرفت به آن نداشتهاند.»(کاشانی،[ح،ش]،1346ش،5/401)
    در تفسیر مختصری که از مرحوم شعرانی به جای مانده است، ایشان بعد از ذکر نظرات دانشمندان درباره حروف مقطعه با اعتراف به عدم علم به هدف خداوند از حروف مقطعه، آرایی را درباره این حروف می پذیرد که مستند به کلام معصوم باشد:«خلاصه کلام این که ما غرض الهی را نمی دانیم. و با وجود این می دانیم که بدون غرض البته ذکر نشده و آنچه ذکر کردیم برای بیان مثال بود که اگر کسی گوید:چه غرضی ممکن است از حروف اراده کند؟گوییم: مانند اغراض مذکوره ممکن است تا بعض جامدین تصور نکنند، ذکر اینها لغو بی فایده است. و هرچه با سند قطعی معلوم شود از امام معصوم رسیده قبول آن واجب و إلاّ ذکر آن برای مثل ضرر ندارد.»(شعرانی،1382ش،فصل مطالب پراکنده از شعرانی، (در یاد نامه فرزانه ناشناخته)،ص 770)
    3-9-6- عدم تحریف قرآن
    یکی از شبهاتی که همواره پیرامون قرآن مطرح بوده است شبهه تحریف قرآن و عدم اصالت وحیانی آن میباشد. این شبهه در هر دوره و زمان به شکلی وجود داشته و مسائلی چون افزودن بر قرآن، کاستن از قرآن، تبدیل و معادل نهادن به جای عبارات قرآنی، اختلاف در قرائت و لهجه و تلفظ قرآن از عناوین مطرح در این شبهه بودهاند .
    راغب کناره و حاشیه و اطراف چیزی را حرف آن میداند. و کناره و لبه شمشیر و کشتی و دامنه کوه و حواشی کلمه …. را شاهد آن میآورد.21(راغب ،1412ق،ص128)
    تحریف کلام در حقیقت روی آوردن به آن وجه از کلام است که، مد نظر نیست. تحریف زمانی صورت میگیرد که از کلام، معنای غیز واقعی آن به صورت معنای واقعی نمایانده شود. در قرآن کاربرد اصطلاحی تحریف به معنی تفسیر غیر واقعی و تحریف معنوی به کار رفته است. تحریفی که یهودیان درباره تورات به کار بردند ناظر به همین معنای تحریف معنوی است:
  • این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.