آموزش و تعلیم و فضایل اخلاقی

دانلود پایان نامه

(همان، ص2)

  • 2-3 – جایگاه علمی
    علامه شعرانی درکسوت یک روحانی خودرامحدود به علوم رایج حوزهها نکرده بود. با امکانات محدود زمان ایشان تسلط ایشان بر زبان های مختلف قابل تحسین است.آقای حسنزاده آملی شاگرد ایشان از احاطه ایشان به زبانهای مختلف میگوید:«….فرانسه را به اندازه عربی میدانست ومسلط بود…..ترکی خوب میدانست و تلفظ میکرد. انگلیسیاش خوب بود اما نه مثل فرانسهاش. فرانسهاش خیلی قوی بود.»(غیاثی کرمانی،1386ش،ص14و15. به نقل از مجله نورعلم شماره50-51، ص92)

  • اشتیاق ابوالحسن شعرانی در آموختن و دانش آموزی کمتر از اهتمام ایشان به آموزش و تعلیم نبود:
    «عبری را میدانست.کتابهای عبری را هم داشت. خودش به من گفت که من عبری را پیش یک ملای یهودی خواندهام.»(همان جا)
    مراتب تکامل علمی علامه شعرانی از زبان خودایشان درمقدمه«دمع السجوم»خواندنی است:«چون عهد شباب به تحصیل علوم و حفظ اصطلاحات و رسوم بگذشت و اقتداءً بأسلافی الصالحین من عهد صاحب منهج الصادقین از هر علمی بهره گرفتم و از هر خرمنی خوشه برداشتم، گاهی به مطالعه کتب ادب از عجم و عرب و زمانی دراست اشارات و اسفار و زمانی به تتبع تفاسیر و اخبار، وقتی به تفسیر و تحشیه کتب فقه و اصول و گاهی تعمق در مسائل ریاضی و معقول تا آن عهد برآمد..ناگهان سروش غیب در گوش این ندا داد که:
    علم برای معرفت است و معرفت بذر عمل و طاعت و طاعت بیاخلاق نشود. اینهمه میسّر نگردد مگر به توفیق خدا و توسل به اولیا. مشغولی تا چند؟
    علم چندان که بیشتر خوانی چون عمل در تو نیست نادانی
    شتاب باید کرد و معاد را زادی فراهم ساخت. زود برخیز که آفتاب برآمد و کاروان رفت، تا بقیتی باقی است. و نیرو تمام از دست نشده، توسلی جوی و خدمتی کن.»(شعرانی،1390ش،ص1)
    علامه حسنزاده آملی که سالها در محضر ایشان شاگردی کرده است، شاخصههای کلی فکری و علمی علامه شعرانی را در زمینه مبادی و روشهای کلامی و دینشناسی دستهبندی کرده است.آن چه در ادامه میآید مرور تیتروار این شاخصهها به قلم علامه حسنزاده آملی است :
    1.وسعت گستردگی اطلاعات 2. دقت و تعمق 3. روحیه نقادی 4. شرحصدر و تقوی علمی 5. روشنبینی و قدرت درک مفاهیم و موضوعات جدید (حسنزاده آملی،1381ش،ص147-151)
    2-4 – اسطوره فضایل اخلاقی
    میرزا ابو الحسن شعرانی، نه تنها اسوه علمی بودند بلکه الگوی اخلاق و تقوا نیز بودند. ایشان به عنوان یک دانشجو، استاد، روحانی، ناظر، محقق، نقاد و… میتواند به عنوان الگو مطرح شود. الگویی که فضای علمی جامعه نیازمند تمسک به چنین چهرههای شاخصی است.گواهی آنان که سالیان طولانی افتخار شاگردی ایشان را داشتهاند بر فضائل علامه شعرانی، صحه مینهد.محدث ارموی مینویسد:
    «من یک مقدار ازکتاب «نقض» را به اداره اوقاف فروخته بودم و چون آقای شعرانی در آن جا نظارتی داشت، فکرکردم حتماً یک جلدش را به آقای شعرانی دادهاند، بعد از چندماه در مجلسی از آقای شعرانی سؤال کردم شما کتاب نقض را دیدید؟اشکالی، عیبی به نظرتان نرسید؟ گفت من نگرفتم. کتاب «نقض» ندارم. گفتم مگر در اداره به شما ندادند؟ گفت من مال آنجا را تصرف نمیکنم، چون آنها حقوق به اصطلاح موقوف علیهم رعایت نمیکنند، وقفنامه و این حرفها را سرشان نمیشود من به هیچ مالی از آنجا دست نمیزنم .»(غیاثی کرمانی،1386ش،مقدمه،ص11)
    عدم استفاده از امکانات یک اداره به دلیل اینکه مسائل حقوقی در آن رعایت نمیشود نمونه بارزی از تقوا و پارسایی شعرانی است. ایشان در شرایطی خود را ملزم به رعایت احکام وقف و رعایت حقوق در اداره اوقاف دانستندکه، احکام اسلامی در جامعه آن روز (دوره پهلوی) از ضمانت اجرایی چندانی برخوردار نبود. این تقوای اخلاقی وی که برگرفته از تعالیم حقوق مدنی اسلام است، میتواند الگویی در ادارات نظام جمهوری اسلامی باشد.
    آیت الله سیدرضی شیرازی از شاگردان علامه ضمن اشاره به تواضع علمی شعرانی ازقول ایشان میگوید:
    «چیزهایی که ما بلد هستیم، اماناتی است که از گذشتگان به ما رسیده و ما این امانات را باید به افراد برسانیم. حال که شما پیداشدهایدکه این امانات را دریافت کنید.من هم وظیفه دارم آنها را در اختیار شما قراردهم. و شما هم در اختیار دیگران قرار دهید.»(غیاثی کرمانی،1386ش، مقدمه، صص 20-21)
    زمانیکه اندیشهوران و علماء جامعه خودر را امانتدار علم دانستندنه مالک و وارث آن، با اشاعه و ترویج علم، جهل و نادانی از بین میرود. علامه شعرانی دانشمندی است که دانش وی در سایه سار دیانت به تکامل رسید.
    2-5 – آثار وتألیفات علامه شعرانی
    حجم عظیم آثاروتألیفات علامه شعرانی درزمینههای گوناگون علمی ازجمله درتفسیروعلوم قرآنی،روایات، مصطلح الحدیث، فقه و اصول فقه، فلسفه، کلام، هیئت، نجوم قدیم و جدید، تاریخ و…چشمگیر و قابل توجه است.آثار ایشان بالغ برهفتاد اثر میشودکه درقالب تألیف و نگارش، تصحیح، شرح، تعلیق و حاشیهنویسی، ترجمه، تحقیق، مستدرکنویسی، مقدمه بر کتب و… عرضه شده است.
    علاوه برآثارچاپ شده، به گواهی علامه حسنزاده آملی،آثار چاپ نشده شعرانی نیز فراوان است.ایشان درکتاب هزارویک کلمه می نویسد:اگرتوفیق تنظیم آثار قلمی آن علامه ذوالفنون رفیق شود
    یک‌دوره‌دائره المعارفی به عالم علم تقدیم میگردد.»(حسنزاده آملی،1388ش،2/127،کلمه239)
    فهرست تمام آثارایشان باعث طولانی شدن مطلب میگردد. لذا درهرکدام از زمینههای مختلف تخصصی علامه شعرانی چندموردذکرمیگردد.
    الف: تفسیروعلوم قرآنی
    از مرحوم شعرانی اثر تفسیری مستقلی به جای نمانده است.آرای تفسیری و علوم قرآنی ایشان در حواشی و تعلیقاتی که بر کتب تفسیری نوشتهاند قابل مشاهده است :
    1.حاشیه و تعلیقه بر تفسیرکبیرمنهج الصادقین، در ده جلد، انتشارات اسلامیه این اثر به صورت افست دربین سال های 1344-1347شمسی چاپ گردیده است.
    این نوشته در آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.